50 këshilla për tu bërë të pasur

Dëshira e çdo kujt do të ishte të kishte një shtëpi të rehatshme, një familje të shëndoshë, një punë të mirë dhe të ardhura sa më të larta. Por të kesh të ardhura të mjaftueshme dhe të mos i menaxhosh ato në mënyrën e duhur, do të ishte diçka negative. Të investosh për nevojat e tua personale, për të ardhurat familjarë, apo për shkollimin e fëmijëve të tu, sigurimin e shëndetit, apo edhe për pleqërinë që nganjëherë e mendojmë të largët; do vërtet pak taktikë e zgjuarsi. Për këtë në suplementin e sotëm në Tirana Observer ju do të mësoni plot 50 këshilla e mënyra të efektshme për tu pasuruar dhe për të kursyer në mënyrë të leverdishme të ardhurat tuaja. Objektivi juaj duhet të jetë ai i të kursyerit të parave dhe jo mënyra se si ti shpenzoni ato. Gjithmonë e më shpesh bizneset e reja po hapen gati pa asnjë lek të kursyer, duke marrë hua në bankë apo tek të njohurit. Kur hap një biznes të ri optimizmi është i lartë dhe mendohet se borxhet do të paguhen me të ardhurat nga biznesi. Por, zakonisht duhen muaj apo edhe më shumë se një vit për të pasur fitim. Kështu që shpejt mund të fillojnë problemet, sidomos në rastin e një huaje bankare ku duhet të shlyesh këstet periodike. Këshilla e ekspertëve është që të kurseni sa më shumë para, që të keni mundësi përpara se ti hyni një biznesi. Mundësisht të gjitha shpenzimet për një vit. Edhe nëse do të keni të ardhura, përsëri do ju duhen për shpenzimet shtesë për të rritur kapacitetin apo detyrime dhe shpenzime të paparashikuara.

****

Disa këshilla për ata që kanë para

Nëse doni të fitoni shumë, duhet që edhe të rrezikoni shumë. Ndoshta fati iu ka përkëdhelur dhe fitoni më shumë se sa shpenzoni, ose ndoshta sapo iu ka rënë në dorë një shumë e madhe parash dhe doni ti investoni. Të derdhësh paratë e tua në një investim goxha të madh është veprim me mend, vetëm se duhet të dish të jesh gati për të tatëpjetat sikurse edhe të përpjetat. Nëse pranoni të rrezikoni, ja ku janë shtatë strategji që duhet ti keni parasysh.

1- Përqendrohu

Shumëllojshmëria në prodhim (më qartë: portofoli i diversifikuar ose pasja e disa bizneseve njëherazi) është e rëndësishme pasi zvogëlon rrezikun. Por vjen koha kur mund të duash të zvogëlosh gamën e shumëllojshmërisë duke përqendruar një pjesë të madhe të rrezikut vetëm në një sektor. Nëse kërkon të fitosh më shumë se sa mesatarja e zakonshme e arritshme, mënyra e vetme për ta arritur është duke zvogëluar shumëllojshmërinë, thotë Jordan Kimmel, president i Magnet Investment Group në SHBA

2-Merrni kredi

Një mënyrë e shpejtë është të marrësh para hua për investimin tënd. Në SHBA kjo zakonisht bëhet nëpërmjet një llogarie me përqindje nga një firmë ndërmjetëse, por vende të ndryshme kanë mënyra të ndryshme. Tim Filips nga Philips&Co, (një firmë që menaxhon pasuritë në Portland) sugjeron se një hua e arsyeshme është një mënyrë me të cilën klientët mund të rrisin fitimet e tyre. Por duhet të tregohen të kujdesshëm. Kredia të sjell fitim nga para të cilat nuk i kishe fare, por sjell me vete edhe një rrezik të madh. Përdoruesit e huave me përqindje duhet të dinë se një rënie në vlerë e investimit, do të ndikoje direkt tek përqindja e huasë, duke sjellë nevojën për më shumë kapital. Investuesit që nuk mund të paguajnë, mund të falimentojnë.

3-Gjuani okazionet

Ashtu si thuhet nga një shprehje amerikane: të duash më të dobëtin mund të duket e vështirë, por ndonjëherë nga kjo fiton më shumë. Për këtë arsye Filips rekomandon që investuesit të kenë parasysh rastet e obligacioneve të huamarrjes si p.sh., obligacionet e nxjerra nga kompani që janë në prag të falimentimit ose aksione në bankë që kanë vlerën e pronave të paluajtshme. Përpiqemi të gjejmë raste që bazohen tek intuita e fortë dhe tek përgjigje emocionale ekstreme. Kjo është e rrezikshme sepse duhet të ketë një arsye se pse një investim është kaq i lirë, dhe nëse çmimi i ulët është një funksion ndjenjash dhe jo parimesh bazë, atëherë shlyerja mund të jetë mjaft e madhe.

4-Jo vetëm firmat e njohura

Shumë investues ndjehen më të sigurt me diçka të njohur. Por fakti që del në treg nën një emër të panjohur nuk do të thotë fare se investimi nuk ishte i mirë. Kimel rekomandon që investuesit të gjejnë kompani të cilat rrisin të ardhurat me 20% ose më tepër në vit duke rritur përqindjen e fitimit me 5% ose më shumë. Vetëm pak kompani mund ti përmbushin këto kritere, thotë ai dhe është e vështirë ti gjesh. Duhet të pranosh të kesh edhe kompani që nuk janë shumë të njohura, thotë Kimel. Fitimi që ato sjellin sigurisht që të ngroh më tepër sesa emri i ndonjë firme të madhe. Në fund të fundit doni të bëni emër apo para?

5-Merrni parasysh mallrat e konsumit të gjerë

Me një ekonomi botërore gjithnjë e ne rritje, edhe kërkesa për mallrat e konsumit të gjerë si vaji, pambuku e misri, do të vijë në rritje. Investuesit e vegjël mund të përfshihen në kërkesën globale në rritje të këtyre mallrave duke shkëmbyer fonde që do përfshijnë këto mallra. India dhe Kina do të jenë kombe që do konsumojnë, thotë Tiku. Ai flet për projekte masive në infrastrukturë në vendet në zhvillim dhe për përhapjen e tendencës për tu pasuruar nga njerëz që kanë vuajtur gjatë në varfëri. Gjithçka flet për një rritje marramendëse, thotë ai. E gjitha kjo lidhet me planet afatgjata. Çmimet e mallrave të konsumit mund të jenë të paqëndrueshme në planin afatshkurtër për shkak të kushteve të paparashikueshme atmosferike, luhatjeve të rritjes së tregtisë dhe shkëmbimeve. Investuesit në planin afatgjatë duhet të tregohen të duruar në kapërcimin e vështirësive.

6-Studioje tregun

Sa më shumë të rrezikosh, aq më shumë punë do të kesh. Pasi të jesh menduar mirë do të zbulosh më tepër mundësi për të shtuar rrezikun dhe gjithashtu edhe fitimin në kapitalin tuaj. Këshilla e bosit të çelikut, Andrew Carnegie, ishte se ska problem nëse i fut të gjitha vezët në një shportë për aq kohë sa e ruan shportën me mjaft kujdes. Kur mund ta ruash shportën vetë është mjaft mirë, po kur nuk mundesh? Në këtë rast Phillips u sugjeron këtyre investuesve të gjejnë menaxherë parash të cilët mund të studiojnë tregun e të zgjedhin investimet.

7-Investoni me kujdes

Edhe një gjë tjetër: nëse në kapitalin tuaj nuk keni pasuri të tilla si blerje me leverdi, fitime nga tregjet e reja ose mallrat e konsumit, tia shtosh këto kapitalit tënd në mënyrë të matur mund të zvogëlojë rrezikun e të rrisë fitimin falë mrekullisë së shumëllojshmërisë. Po japim një shembull: Le të themi se pjesa më e madhe e parave tuaja janë ne Bonot e Thesarit, që është një investim mjaft konservativ. I vetmi rrezik real në këtë rast është mundësia që inflacioni ose një rënie në vlerën e monedhës (ngjarje që ndodhin njëra pas tjetrës) do të prishte vlerën e fitimit nga bonot. Le të mendojmë sikur kemi marrë 15% të këtyre parave dhe kemi blerë aksione në një sërë kompanish në rritje në Evropë ose Azi. Atëherë a është rritur apo ka rënë rreziku në total? Shumë profesionistë ne fushën e investimeve do të thoshin se ka rënë, ndërsa fitimi i mundshëm është rritur.

8-Kapni fitimet nga punëdhënësi juaj

Nëse ju e keni një punë dhe i përkushtoheni plotësisht asaj, atëherë një pjesë të fitimeve tuaja, të paktën 6 për qind investojini për kualifikimin tuaj. Sidomos në rastet kur ju merrni shpërblime nga punëdhënësi juaj, duhet ti investoni ato në diçka pozitive. Nëse nuk ju pëlqen të investoni për kualifikimin tuaj në punë, atëherë kontribuoni në një aspekt tjetër, sepse në këtë mënyrë të ardhurat tuaja do të investohen në diçka që do vlejë për ju në të ardhmen.

9-Grumbulloni të ardhurat

Nëse ju