A po afrohet ora e Pavarsis?
Kosova sht konsideruar nga Bashksia ndrkombtare si udhkryq historik dhe kulturor i Europs, gjithashtu edhe si nyja gordiane e Ballkanit. Tani ti hedhim nj vshtrim kronologjik proceseve q kan ndodhur n veanti n Kosov; sic dihet Slobodan Miloshevi pasi u b figura kryesore politike ne Serbi, Kosovs menjher iu revokua shkalla e lart e autonomis q i ishte caktuar n vitin 1974. Kosova n at koh gzonte t njjtat t drejta si gjasht republikat federale t ish -Jugosllavis, kshtu q n mars t vitit 1989 ajo u vendos nn kontrollin direkt t Beogradit. Ndrsa pas ksaj shqiptart u dbuan nga puna e tyre nga institucionet q punonin, shtypi shqiptar u ndrpre, por sic dihet n at koh shqiptart vndosn nj sisitem paralel arsimi.
Ndrsa m tutje vjen koha e protestave n fillim t viteve 1990 q tregonin shqetsimin dhe prshkallzimin e sundimit serb n Kosov, nga kto protesta pati vrasje dhe rrahje brutale nga an e regjimit serb ndaj shqiptarve etnik. N korrik t vitit 1990 shqiptart shpalln shtetin e pavarur t Kosovs, por pas ksaj ata u shprndan nga ana e regjimit serb, ndrsa pas ksaj n vitin 1992 n kuadr t nj plebishiti n Kosov u zgjodh presidenti i ndjer Ibrahim Rugova. Kshtu q pas tri viteve t ardhshme dhuna filloj t rritej duke u
edhe m e egr nga ana e politiks serbe.
Viti 1995 dhe konferenca e Dejtonit e prjashtoi cshtjen e Kosovs nga marrveshja e paqes dhe negociatat q zhvilloheshin n at koh dhe normalisht se dmtuan edhe vizionin e Kosovs pr nj t ardhme, pas ksaj kredibiliteti n mes t rezistencs paqesore dhe aktive u shkatrrua kshtu q e detyruan popullin q t themelohet Ushtria lirimtare e Kosovs (UK).
Ndrkaq n fillim t vitit 1996 u shfaq hapur UK ja ,ndrsa n vitin 1998 ajo kontrollonte shumicn e vendbanimeve n Kosov. Gjat ksaj koh forcat serbe ndrrmorn nj aksion t egr duke vrar dhe dbuar shqiptar nga trojet e tyre. Pasi ishte
nj marrveshje pr armpushim dhe pas nj rezolute t miratuar n KS t OKB s miloshevqi vazhdoj edhe m fort vrasjet dhe shkatrimet n Kosov. Kshtu q n janar t vitit 1998 n fashtin Reak u gjendn trupat e 45 t masakruarve dhe kjo bri q bashksia ndrkombtare t veproj m me urgjenc. Kshtu q m 1999 pala Kosovare dhe serbe u ftuan n Rambuje pr bisedime t ndrmjetsuara nga ndrkombtart, mirpo pala serbe refuzoi t nnshkruaj marrveshjen ndrsa ajo Kosovare nnshkroj kt marrveshje me 20 mars t vitit 1999, pas ksaj emisari amerikan Ricard Hollbruk shkoi n Beograd pr ta bindur Miloshevicin q ta nnshkruaj marrveshjen por kjo ishte e kot dhe pa asnj rezultat.
Ndrsa me 24 mars t vitit 1999 NATO filloj sulmet ndaj Serbis duke i dhn fund edhe dhuns dhe shkatrrimeve q ndodhn n Kosov nga ana regjimit t Miloshevicit , dhe forcat e regjimit serb u detyruan t lshojn Kosovn. M pas KS i OKB miratoi nj rezolut m 10 qershor 1999 duke vendosur Kosovn nn administrim t OKB respektivisht UNMIK-ut. Pas gjasht viteve tranzicion me 24 tetor 2005 KS i OKB mbshtet rekomandimin e sekretarit t OKB, Kofi Anan pr hapjen e procesit t zgjidhjes s statusit t Kosovs, pastaj Anan emroi emsiranin dhe ish presidentin Finlandez Marti Ahtisaari ndrmjetsues pr statusin e Kosovs, dhe n kuadr t ktij procesi u angazhua edhe Grupi i Kontaktit duke dhn parime udhzuese rreth zgjidhjes s statusit t Kosovs.
Pas shum prpjekjeve palt ishin diametralisht t kundrta rreth statusit t Kosovs kshtu q bisedimet prfunduan pa rezultat t duhur, dhe emisari Ahtisaari doli me propozimin e tij duke vlersuar cshtjen e statusit t Kosovs si sui generis dhe n kuadr t ktij propozimi, ai plan prmbante pavarsin e mbykqyrur. Po ky propozim nuk gjeti mbshtetjen eduhur n KS t OKB pas kundrshtimit t Rusis dhe ky proces u detyrua t dal jasht KS t OKB.
Edhe pas ksaj Grupi i Kontaktit nuk arriti q palt t prafrohen dhe procesi prfundoi duke i dhn hapsir njohjes s shtetit t Kosovs pas shpalljes s pavarsis nga shtetet perndimore. Ndrsa m 17 nntor n nj klim t demokracis dhe transaprncs u mbajtn zgjedhjet ku edhe partia q fitoi ata zgjedhje doli PDK me m shum prqindje e cila m pas edhe formoi qeverin duke hyr n nj koalicion t uditshm por t pashmangshm me LDK.
Dhe krejt n fund tani po vjen koha q ky proces i filluar nga prpjekejt dhe mundimet e mdha t popullit t Kosovs t realizohet n mnyrn e saj t vullnetit historik dhe s drejts s saj historike. Ora e zgjidhjes s ktij problemi gordian po afrohet dhe kjo or e madhe e pavarsis dhe dit e madhe e liris duhet ta gjej Kosovn t prgatitur dhe t aft pr t ecur drejt rrjedhave t reja europiane dhe procesve t mdha t zhvillimit ekonomik, respektimit t rendit ligjit dhe t heqjes nga frika pasigurin, prmbushjes s obligimeve ndaj qytetarve t Kosovs q ta shohin Kosovn si vend t mundsive e jo si vend t pamundsive dhe nprkmbjes. Duhet ditur si qeveria dhe elita politike se pavarsia sht prgjegjsi e jo knaqsi momentale, sepse dihet se pr t kan sakrifikuar t gjith i madh e i vogl n Kosov dhe gjaku i derdhur duhet t shprblehet prandaj koha ka ardhur tani, q Kosova t festoj ditn e madhe t saj.
Ndrsa m tutje vjen koha e protestave n fillim t viteve 1990 q tregonin shqetsimin dhe prshkallzimin e sundimit serb n Kosov, nga kto protesta pati vrasje dhe rrahje brutale nga an e regjimit serb ndaj shqiptarve etnik. N korrik t vitit 1990 shqiptart shpalln shtetin e pavarur t Kosovs, por pas ksaj ata u shprndan nga ana e regjimit serb, ndrsa pas ksaj n vitin 1992 n kuadr t nj plebishiti n Kosov u zgjodh presidenti i ndjer Ibrahim Rugova. Kshtu q pas tri viteve t ardhshme dhuna filloj t rritej duke u
edhe m e egr nga ana e politiks serbe.
Viti 1995 dhe konferenca e Dejtonit e prjashtoi cshtjen e Kosovs nga marrveshja e paqes dhe negociatat q zhvilloheshin n at koh dhe normalisht se dmtuan edhe vizionin e Kosovs pr nj t ardhme, pas ksaj kredibiliteti n mes t rezistencs paqesore dhe aktive u shkatrrua kshtu q e detyruan popullin q t themelohet Ushtria lirimtare e Kosovs (UK).
Ndrkaq n fillim t vitit 1996 u shfaq hapur UK ja ,ndrsa n vitin 1998 ajo kontrollonte shumicn e vendbanimeve n Kosov. Gjat ksaj koh forcat serbe ndrrmorn nj aksion t egr duke vrar dhe dbuar shqiptar nga trojet e tyre. Pasi ishte
nj marrveshje pr armpushim dhe pas nj rezolute t miratuar n KS t OKB s miloshevqi vazhdoj edhe m fort vrasjet dhe shkatrimet n Kosov. Kshtu q n janar t vitit 1998 n fashtin Reak u gjendn trupat e 45 t masakruarve dhe kjo bri q bashksia ndrkombtare t veproj m me urgjenc. Kshtu q m 1999 pala Kosovare dhe serbe u ftuan n Rambuje pr bisedime t ndrmjetsuara nga ndrkombtart, mirpo pala serbe refuzoi t nnshkruaj marrveshjen ndrsa ajo Kosovare nnshkroj kt marrveshje me 20 mars t vitit 1999, pas ksaj emisari amerikan Ricard Hollbruk shkoi n Beograd pr ta bindur Miloshevicin q ta nnshkruaj marrveshjen por kjo ishte e kot dhe pa asnj rezultat.
Ndrsa me 24 mars t vitit 1999 NATO filloj sulmet ndaj Serbis duke i dhn fund edhe dhuns dhe shkatrrimeve q ndodhn n Kosov nga ana regjimit t Miloshevicit , dhe forcat e regjimit serb u detyruan t lshojn Kosovn. M pas KS i OKB miratoi nj rezolut m 10 qershor 1999 duke vendosur Kosovn nn administrim t OKB respektivisht UNMIK-ut. Pas gjasht viteve tranzicion me 24 tetor 2005 KS i OKB mbshtet rekomandimin e sekretarit t OKB, Kofi Anan pr hapjen e procesit t zgjidhjes s statusit t Kosovs, pastaj Anan emroi emsiranin dhe ish presidentin Finlandez Marti Ahtisaari ndrmjetsues pr statusin e Kosovs, dhe n kuadr t ktij procesi u angazhua edhe Grupi i Kontaktit duke dhn parime udhzuese rreth zgjidhjes s statusit t Kosovs.
Pas shum prpjekjeve palt ishin diametralisht t kundrta rreth statusit t Kosovs kshtu q bisedimet prfunduan pa rezultat t duhur, dhe emisari Ahtisaari doli me propozimin e tij duke vlersuar cshtjen e statusit t Kosovs si sui generis dhe n kuadr t ktij propozimi, ai plan prmbante pavarsin e mbykqyrur. Po ky propozim nuk gjeti mbshtetjen eduhur n KS t OKB pas kundrshtimit t Rusis dhe ky proces u detyrua t dal jasht KS t OKB.
Edhe pas ksaj Grupi i Kontaktit nuk arriti q palt t prafrohen dhe procesi prfundoi duke i dhn hapsir njohjes s shtetit t Kosovs pas shpalljes s pavarsis nga shtetet perndimore. Ndrsa m 17 nntor n nj klim t demokracis dhe transaprncs u mbajtn zgjedhjet ku edhe partia q fitoi ata zgjedhje doli PDK me m shum prqindje e cila m pas edhe formoi qeverin duke hyr n nj koalicion t uditshm por t pashmangshm me LDK.
Dhe krejt n fund tani po vjen koha q ky proces i filluar nga prpjekejt dhe mundimet e mdha t popullit t Kosovs t realizohet n mnyrn e saj t vullnetit historik dhe s drejts s saj historike. Ora e zgjidhjes s ktij problemi gordian po afrohet dhe kjo or e madhe e pavarsis dhe dit e madhe e liris duhet ta gjej Kosovn t prgatitur dhe t aft pr t ecur drejt rrjedhave t reja europiane dhe procesve t mdha t zhvillimit ekonomik, respektimit t rendit ligjit dhe t heqjes nga frika pasigurin, prmbushjes s obligimeve ndaj qytetarve t Kosovs q ta shohin Kosovn si vend t mundsive e jo si vend t pamundsive dhe nprkmbjes. Duhet ditur si qeveria dhe elita politike se pavarsia sht prgjegjsi e jo knaqsi momentale, sepse dihet se pr t kan sakrifikuar t gjith i madh e i vogl n Kosov dhe gjaku i derdhur duhet t shprblehet prandaj koha ka ardhur tani, q Kosova t festoj ditn e madhe t saj.