BB Shqiperia duhet tepershpejtoje reformat
TIRANEuml - Duke supozuar nje dalje graduale nga kriza e Eurozones rritja ne Shqiperi ne vitin 2012 pritet qe te mbetet diku ndermjet 2- 3 thekson ai. Me pasigurine e larte te mjedisit te jashtem kjo mbetet rritje e respektueshme per te ruajtur ekuilibrat makroekonomike por gjithsesi eshte nen nivelin
e duhur per te bere nxjerrjen e njerezve nga varferia sikurse ishte rasti para krizes financiare globale te vitit 2009. Prandaj eshte e rendesishme te mos harrohet dimensioni njerezor i krizes. Permiresimi i administrimit mbulimit dhe targetimit te mbrojtjes sociale marrin nje rendesi te vecante ne keto kohe te veshtira duke pasur parasysh ndjeshmerine e larte te grupeve ne nevoje ndaj lekundjeve ekonomike.
Viti 2011 sikurse ishte rasti per shume vende te Europes u percaktua nga zhvillimet e Eurozones sidomos ne tremujorin e fundit. Ajo qe
fillimisht u duk si nje rigjenerim i qendrueshem u nderpre nga shqetesimet ne rritje per borxhin sovran te vendeve periferike te Eurozones qe u pershkallezuan ne nje kercenim per vete sistemin.
Vecanerisht problemet ne Itali dhe Greqi dy prej vendeve ne qender te krizes se borxhit sovran ku jane dhe pjesa me e madhe e emigranteve shqiptare ndikuan ne uljen e kerkeses se brendshme perms renies te fluksit te remitancave. Kerkesa nderkombetare per lende te para ndihmoi ne rritjen e eksporteve dhe rigjenerimin e sektorit te industrise pavaresisht intensifikimit te krizes se euros. Por rritja e importeve te energjise elektrike si rezultat i thatesires qe perfshiu rajonin pengoi permiresimin e bilancit tregtar eksporteve neto. Per rrjedhoje kerkesa agregate nuk u rigjenerua sikurse pritej ne fillimin e vitit duke zbehur shpresen per kthimin ne ritmet me te larta te rritjes. Ne pergjithesi rritja e moderuar e vitit 2011 u perqendrua ne sektoret e bujqesise dhe ate te
sherbimeve qe nuk perjetuan te njejten tkurrje kerkese si ajo qe u vu re ne sektore te tjere si ndertimi.
Nje zhvillim pozitiv kryesor ishte rinisja e dialogut politik qe perben nje faktor te rendesishem per te cuar perpara programin e reformave dhe procesin e integrimit te Shqiperise. Pavaresisht problemeve aktuale te Eurozones integrimi ne Bashkimin Europian mbetet strategjia me optimale ekonomike per Shqiperine ne planin afatgjate. Ne sferen ekonomike dhenia kohet e fundit e licences se dyte 3G eshte nje shembull pozitiv qe pritet te permiresoje konkurrencen ne sektorin e teknologjise informacionit dhe komunikimit.
Hapesira fiskale ndihmoi Shqiperine te perballonte goditjet e jashtme si ato te vitit 2009 pa rrezikuar nivelin e shpenzimeve ne sektoretkyc publike nderkohe qe mbikeqyrja e kujdesshme ndihmoi ne ruajtjen e qendrueshmerise te sektorit bankar. Rritja e pasigurise te mjedisit te jashtem ka shtuar nevojen per rigjenerimin e hapesires fiskale per te perballuar me sukses goditje te tjera te mundshme. Me gjithe sakrificen ne dukje ne planin afatshkurter kjo politike e matur ka vlera te konsiderueshme per periudhen afatgjate.
Sikurse ka treguar edhe raporti Te besh biznes 2012 Shqiperia duhet te pershpejtoje reformat ne fusha te caktuara. Ceshtja e pronave mbetet nje sfide e rendesishme per permiresimin e mjedisit te biznesit ne vend. Ne lidhje me te nje fushe problematike ku nevojitet nje progres i shpejte eshte ceshtja e lejeve te ndertimit. Ne planin afatgjate fokusi duhet te mbetet ne permiresimin e qendrueshmerise
te kuadrit rregullator permiresimin e aftesive dhe te infrastruktures. Ne lidhje me kete te fundit progresi i shpejte i viteve te fundit duhet
konsoliduar duke planifikuar me kujdes fonde te mjaftueshme per mirembajtjen dhe duke ndjekur nje politike tarifore dhe cmimesh qe siguron mbulimin e kostove dhe qendrueshmerine e cilesise te sherbimeve infrastrukturore.
aq/shqiptarja.com
e duhur per te bere nxjerrjen e njerezve nga varferia sikurse ishte rasti para krizes financiare globale te vitit 2009. Prandaj eshte e rendesishme te mos harrohet dimensioni njerezor i krizes. Permiresimi i administrimit mbulimit dhe targetimit te mbrojtjes sociale marrin nje rendesi te vecante ne keto kohe te veshtira duke pasur parasysh ndjeshmerine e larte te grupeve ne nevoje ndaj lekundjeve ekonomike.
Viti 2011 sikurse ishte rasti per shume vende te Europes u percaktua nga zhvillimet e Eurozones sidomos ne tremujorin e fundit. Ajo qe
fillimisht u duk si nje rigjenerim i qendrueshem u nderpre nga shqetesimet ne rritje per borxhin sovran te vendeve periferike te Eurozones qe u pershkallezuan ne nje kercenim per vete sistemin.
Vecanerisht problemet ne Itali dhe Greqi dy prej vendeve ne qender te krizes se borxhit sovran ku jane dhe pjesa me e madhe e emigranteve shqiptare ndikuan ne uljen e kerkeses se brendshme perms renies te fluksit te remitancave. Kerkesa nderkombetare per lende te para ndihmoi ne rritjen e eksporteve dhe rigjenerimin e sektorit te industrise pavaresisht intensifikimit te krizes se euros. Por rritja e importeve te energjise elektrike si rezultat i thatesires qe perfshiu rajonin pengoi permiresimin e bilancit tregtar eksporteve neto. Per rrjedhoje kerkesa agregate nuk u rigjenerua sikurse pritej ne fillimin e vitit duke zbehur shpresen per kthimin ne ritmet me te larta te rritjes. Ne pergjithesi rritja e moderuar e vitit 2011 u perqendrua ne sektoret e bujqesise dhe ate te
sherbimeve qe nuk perjetuan te njejten tkurrje kerkese si ajo qe u vu re ne sektore te tjere si ndertimi.
Nje zhvillim pozitiv kryesor ishte rinisja e dialogut politik qe perben nje faktor te rendesishem per te cuar perpara programin e reformave dhe procesin e integrimit te Shqiperise. Pavaresisht problemeve aktuale te Eurozones integrimi ne Bashkimin Europian mbetet strategjia me optimale ekonomike per Shqiperine ne planin afatgjate. Ne sferen ekonomike dhenia kohet e fundit e licences se dyte 3G eshte nje shembull pozitiv qe pritet te permiresoje konkurrencen ne sektorin e teknologjise informacionit dhe komunikimit.
Hapesira fiskale ndihmoi Shqiperine te perballonte goditjet e jashtme si ato te vitit 2009 pa rrezikuar nivelin e shpenzimeve ne sektoretkyc publike nderkohe qe mbikeqyrja e kujdesshme ndihmoi ne ruajtjen e qendrueshmerise te sektorit bankar. Rritja e pasigurise te mjedisit te jashtem ka shtuar nevojen per rigjenerimin e hapesires fiskale per te perballuar me sukses goditje te tjera te mundshme. Me gjithe sakrificen ne dukje ne planin afatshkurter kjo politike e matur ka vlera te konsiderueshme per periudhen afatgjate.
Sikurse ka treguar edhe raporti Te besh biznes 2012 Shqiperia duhet te pershpejtoje reformat ne fusha te caktuara. Ceshtja e pronave mbetet nje sfide e rendesishme per permiresimin e mjedisit te biznesit ne vend. Ne lidhje me te nje fushe problematike ku nevojitet nje progres i shpejte eshte ceshtja e lejeve te ndertimit. Ne planin afatgjate fokusi duhet te mbetet ne permiresimin e qendrueshmerise
te kuadrit rregullator permiresimin e aftesive dhe te infrastruktures. Ne lidhje me kete te fundit progresi i shpejte i viteve te fundit duhet
konsoliduar duke planifikuar me kujdes fonde te mjaftueshme per mirembajtjen dhe duke ndjekur nje politike tarifore dhe cmimesh qe siguron mbulimin e kostove dhe qendrueshmerine e cilesise te sherbimeve infrastrukturore.
aq/shqiptarja.com