Depresioni te fmijt
Depresioni sht nj fenomen i hasur shpesh n koht e sotme. Dikush i lodhur nga intensiteti i dits e dikush tjetr i vetmuar si pasoj e nj kulture moderne gjithnj e m individuale. Njerz me lidhje t dobta familjare si dhe problemet social-kulturore prgatisin nj terren t favorshm pr shfaqjen e depresionit ne formen e traumave dhe rregullimeve psiko-fzike. Fillesn e shqetsimeve psikologjike e niston stresi qe me kalimin e kohs kthehet ne ankth dhe m pas ne nj smundje q t ndryshon shijen e t jetuarit.
Sidoqoft n mnyra t ndryshme depresioni mund t shfaqet dhe te femijt. Fmija i depresuar mund te hiqet sikur shte i smur, refuzon tw shkoj n shkoll, ngjitet pas prindit, sht e vshtir t dallosh q nj fmij sht duke kaluar nj faz t prkohshme apo vuan nga depresioni duke u shfaqur sikur nuk sht vetvetja.Kujdes i veant duhet treguar kur fmija kalon t tilla periudha sepse ndikojne rrnjsisht n formimin e personalitetit dhe t zhvillimit t tij social. Prindrit sduhet t jen indeferent si dhe duhet t evitojn nj percaktimin depresion. Kjo grad prcaktohet pasi t ket
vizita nga nj, psikiatr i specializuar, n klinikat prkatse.
Ende jan t paqarta shkaqet e nj depresioni, n shumicn e rasteve thuhet t jet nj grshetim i kushteve t jashtme me faktort biologjik. Nse fmija ka nj prind me depresion ka nj prqindje nga 25 deri n 50 pr t qen dhe vet i till ndrsa pr ata q prindrit vuajn her pas here nga depresioni mundsia rritet deri n 75% pr rrezikshmrinw te fmija. Por depresioni m tepr i atribohet kushteve t jashtme se sa gjeneve. Situatat traumatike n jet si braktisja, dhuna n familje, problemet kronike n shkoll, divorci i prindrve ose edhe lindja e nj fmije tjetr n familje, rezultojn n depresion te femijt q jan n periudhn e formimit.
Mrzitja ose vuajtjet e lehta nuk jan domosdoshmrish depresion. Nse femija ndihet i trazuar, nuk sht pr tu shqetsuar por nse kjo situat zgjat me jav dhe kjo ndikon dhe marrdhniet q fmija ka me ambientin q e rrethon mund t quhet klinikisht depresion. Gati shumica e fmijve n depresion nuk shprehen q jan t pa knaqur, por kan munges dshir pr t luajtur, qajn shpesh, kan probleme me t ushqyerit dhe orarin e gjumit, irritohen kur u flasin ose i prekin. N mosha pak m t mdha depresioni sht m shum se sa nj gjendje e paqendrueshme shpirtrore, kjo shoqrohet me nj pesimizem te theksuar, e bjn njerun t ndihet i pashpres , i pandihmueshm, i pavlefshm , shpesh duke folur dhe pr vdekjen ose vetvrasjen. Vihet re ngadalsim i t folurit dhe i lvizjeve si edhe momente euforie t papritura. Humbja e prqndrimit, irritimi kronik, performanc e dobt n msime, vshtirsi pr t`u shoqruar me moshatart jan pasoja q duhet t trheqin vmendjen e prindrit pr t marr masat e duhura.
Depresioni sht nj smundje dhe nuk zhduket vetvetiu. Shum prindr neglizhojn dhe nuk marrin seriozisht ankesat duke dmtuar m keq gjndjen e fmijs. Nse prindrit tregohen t kuptueshm dhe t prkushtuar kto periudha t cilat jan pjes e depresionit e nuk kan t bjn saktsisht me situatn, mund t kalohen leht. Prindrit duhet t jen t vmndshm pr t krijuar nj ambient t sigurt, sidomos marrdhniet nn-fmij gjat periudhs s formit duhet t jen sa m t forta. Sa m shum siguri fmija t ndjej n ambientin ku jeton aq m t leht e ka t kaloj periudha t vshtira.
Sidoqoft n mnyra t ndryshme depresioni mund t shfaqet dhe te femijt. Fmija i depresuar mund te hiqet sikur shte i smur, refuzon tw shkoj n shkoll, ngjitet pas prindit, sht e vshtir t dallosh q nj fmij sht duke kaluar nj faz t prkohshme apo vuan nga depresioni duke u shfaqur sikur nuk sht vetvetja.Kujdes i veant duhet treguar kur fmija kalon t tilla periudha sepse ndikojne rrnjsisht n formimin e personalitetit dhe t zhvillimit t tij social. Prindrit sduhet t jen indeferent si dhe duhet t evitojn nj percaktimin depresion. Kjo grad prcaktohet pasi t ket
vizita nga nj, psikiatr i specializuar, n klinikat prkatse.
Ende jan t paqarta shkaqet e nj depresioni, n shumicn e rasteve thuhet t jet nj grshetim i kushteve t jashtme me faktort biologjik. Nse fmija ka nj prind me depresion ka nj prqindje nga 25 deri n 50 pr t qen dhe vet i till ndrsa pr ata q prindrit vuajn her pas here nga depresioni mundsia rritet deri n 75% pr rrezikshmrinw te fmija. Por depresioni m tepr i atribohet kushteve t jashtme se sa gjeneve. Situatat traumatike n jet si braktisja, dhuna n familje, problemet kronike n shkoll, divorci i prindrve ose edhe lindja e nj fmije tjetr n familje, rezultojn n depresion te femijt q jan n periudhn e formimit.
Mrzitja ose vuajtjet e lehta nuk jan domosdoshmrish depresion. Nse femija ndihet i trazuar, nuk sht pr tu shqetsuar por nse kjo situat zgjat me jav dhe kjo ndikon dhe marrdhniet q fmija ka me ambientin q e rrethon mund t quhet klinikisht depresion. Gati shumica e fmijve n depresion nuk shprehen q jan t pa knaqur, por kan munges dshir pr t luajtur, qajn shpesh, kan probleme me t ushqyerit dhe orarin e gjumit, irritohen kur u flasin ose i prekin. N mosha pak m t mdha depresioni sht m shum se sa nj gjendje e paqendrueshme shpirtrore, kjo shoqrohet me nj pesimizem te theksuar, e bjn njerun t ndihet i pashpres , i pandihmueshm, i pavlefshm , shpesh duke folur dhe pr vdekjen ose vetvrasjen. Vihet re ngadalsim i t folurit dhe i lvizjeve si edhe momente euforie t papritura. Humbja e prqndrimit, irritimi kronik, performanc e dobt n msime, vshtirsi pr t`u shoqruar me moshatart jan pasoja q duhet t trheqin vmendjen e prindrit pr t marr masat e duhura.
Depresioni sht nj smundje dhe nuk zhduket vetvetiu. Shum prindr neglizhojn dhe nuk marrin seriozisht ankesat duke dmtuar m keq gjndjen e fmijs. Nse prindrit tregohen t kuptueshm dhe t prkushtuar kto periudha t cilat jan pjes e depresionit e nuk kan t bjn saktsisht me situatn, mund t kalohen leht. Prindrit duhet t jen t vmndshm pr t krijuar nj ambient t sigurt, sidomos marrdhniet nn-fmij gjat periudhs s formit duhet t jen sa m t forta. Sa m shum siguri fmija t ndjej n ambientin ku jeton aq m t leht e ka t kaloj periudha t vshtira.