Dialog me qiriun
Ka kaluar nj koh pothuaj e harruar kur n shtpit dhe ambientet tona t prditshme, energjia elektrike ishte prezente gjat gjith kohs. Nj koh e cila n koshiencn e brezit t ri sht e pakuptimt pr arsye se adoleshentt e sotm u rritn me mungesn e energjis dhe kjo u kthye n nj natyrshmri pr ta, n nj mnyr jetese e cila liroi gjygjrit e tyre nga malli q kishin pr do ndriues tymoss.
Ka pothuaj rreth dy dekada q lists s domosdoshmrive shtpiake i sht shtuar edhe qiriu, apo ndriuesa t formave t ndryshme prfshi edhe ato me bubullima si jan gjeneratort. Nj pjes e mir e jets son kaloi dhe po kalon duke dialoguar me qiriun e rradhs i cili n fillim krenar, i drejt, optimist, i sapodal nga qesja, mundohet t hedh pak drit anemike n nj errsir t pakompromis, por q pastaj pesimist n shkrirje e sipr, ngjyros trishtueshm nj ardhmri t varfr infrastrukturore energjetike.
Ky qiriu jon i kohve moderne, ndryshe nga ai i Naimit, po shkrihet gjithmon e m tepr, ndrkoh q ndriimi i tij po bhet gjithmon e m i vshtir. Nse ai i Naimit ishte e vetmja mnyr pr t par botn natn, sot ky qiriu yn, i prodhuar m s shumti me nj teknologji q pr ironi krkon energji elektrike, konceptohej si nj zgjidhje emergjente pr periudha t shkurtra kohe n raste kur rryma elektrike t alltiste dhe t ikte. Por ja, q nuk pasksh qen kshtu. Si nj duel pr jet a vdekje, qiriu i sotm i ka shpallur luft prizs elektrike, e cila duket e dorzuar pa kushte duke i dhn gjithmon e m tepr terren ktij t fundit.
Nj largim prej dekadash nga nj energji e pandrprer dhe zhytja n nj errsir gjithnj e m tepr bn njkohsisht q edhe krkesa pr nivelin e jetess t mbetet n kufinjt e emergjencs.
Dialogu me qiriun apo shpesh me rubinetat q gjat vers agjrojn gjithnj e m tepr, e largon idealin e nj populli pr t pasur nj jet m t mir dhe pr t menduar pr nj zhvillim m t qnsishm, e kufizon at n probleme t cilat e zvarrisin drejt vorbullave marramendse imediate, emergjente. E paralizojn iniciativn e tij, shprthimin drejt nj bumi ekonomik, por gjithashtu e udhheq drejt nj mpirje intelektuale duke forcuar gjithnj e m shum iden e paftsis, spari pr t przgjedhur dhe s dyti pr t menaxhuar situata t cilat fqinjt tan i kan kataloguar si ilustrime n librat e historis.
Periudha jon m e suskesshme pr menaxhimin e energjis elektrike daton me festn e madhe t elektrifikimit t vendit gjat regjimit komunist. Por si do pjes e ideologjis komuniste edhe kjo zgjidhje rezultoi t ishte e cekt, miope, pa perspektiv pr arsye se ishte konceptuar n shrbim t proletarit q n t njjtn koh nuk ishte konsumator sepse pasuria e vetme q kishte ishte vetvetja.
Me ndrrimin e strukturs shoqrore si do element i sistemit komunist edhe energjetika u prball menjher me nj kriz t befasishme, pr arsye se ai teli i holl proletar i shtrir si prues energjie n do cep t vendit, ishte i pafuqishm t furnizonte me energji krkesn gjithnj e n rritje t konsumatorit t ri kapitalist shqiptar por edhe se burimet energjetike ishin konceptuar ne kt funksion. sht pikrisht n kt periudh q dialogu yn me qiriun fillon pr t mos pasur nj fund ende.
N t vrtet i ashtuquajturi tranzicion, q pr nga kohzgjatja m shum i ngjan nj status-quo-je, shnon edhe fillimin e shum dialogjeve tona me gjithka q konsiderohej si emergjenc, por q m von u kthye n nj mnyr jetese, n nj prditshmri t natyrshme larg shqetsimit dhe prpjekjes pr ndryshim.
Strategjit pal pal t qeverive q vijn e shkojn nuk rezultuan t ishin largpamse dhe zgjidhse t problemit. Ajo q lidershipit politik n kta pothuaj dy dekada i mungoi, ishte hartimi i nj masterplani kombtar konsensual pr energjin. Nj platform dhjetra vjeare e cila doemos duhej t kishte konsensus gjithpartiak. Tek ne nuk sht pr tu habitur fare, kur gjra t tilla kaq t rndsishme arnoheshin me gjoja zgjidhje mediokre.
Nj popull q si padashje u b ekspert liqenesh e ujrash, shirash dhe rrebeshesh. Nj dashuri e madhe n mesin e shqiptarve lindi pr prmbytjet. I gjith zhvillimi kombtar i yni varej nga fryrja dhe shfryrja e lumenjve. E gjith kjo padyshim vinte nga mungesa e nj vullneti pr ta zgjidhur si problem. Ky i joni nuk ishte problem implementimi, as edhe financiar, problem mbetej armiqsia jon ndaj zgjidhjes s situats.
Prgjegjsia m e madhe mbetej dhe mbetet ndaj qeverive t kaluara, por edhe ndaj ksaj aktuales q n shum raste shtynte pa dobi implementimin e zgjidhjeve, por edhe komercializimin apo privatizimin e KESH. Aq sa prgjegjse jan qeverit socialiste pr mos zgjidhjen e problemit, po aq prgjegjse sht edhe qeveria demokratike, q si rastsisht fillimin e punimeve t veprave energjitike si tecet apo edhe parqet energjetike, i shtyn n at mnyr q t mbarojn pikrisht gjat fushats s ardhshme elektorale. Nj komercializim i pushtetit n dm t zgjedhsve.
Do ishte m mbar dhe m e sinqert nse politika jon dhe lidershipi i saj t prcaktonte kufinjt e lufts politike, t cilat nuk duhet t prekin shtje konsensuale t zhvillimit, prosperitetit dhe siguris kombtare. Nse nj gj e till nuk bhet, athere kemi t gjith t drejtn t mendojm se elits politikbrse shqiptare pak ose aspak i bhet von. Nse tenderat e Kesh-it pr blerje energjie jan m t lakmueshme se nj zhvillim infrastrukturor energjie me parametra bashkkohor dhe nse lufta politike nuk tregon mshir pr burimin e jets, energjin, athere nuk mbetet gj tjetr por vetm q pr kto dekada q vijn, n mesin e errsirs, t imagjinojm se far ndryshimi ka drita e qiriut me at t energjis brthamore.
Ka pothuaj rreth dy dekada q lists s domosdoshmrive shtpiake i sht shtuar edhe qiriu, apo ndriuesa t formave t ndryshme prfshi edhe ato me bubullima si jan gjeneratort. Nj pjes e mir e jets son kaloi dhe po kalon duke dialoguar me qiriun e rradhs i cili n fillim krenar, i drejt, optimist, i sapodal nga qesja, mundohet t hedh pak drit anemike n nj errsir t pakompromis, por q pastaj pesimist n shkrirje e sipr, ngjyros trishtueshm nj ardhmri t varfr infrastrukturore energjetike.
Ky qiriu jon i kohve moderne, ndryshe nga ai i Naimit, po shkrihet gjithmon e m tepr, ndrkoh q ndriimi i tij po bhet gjithmon e m i vshtir. Nse ai i Naimit ishte e vetmja mnyr pr t par botn natn, sot ky qiriu yn, i prodhuar m s shumti me nj teknologji q pr ironi krkon energji elektrike, konceptohej si nj zgjidhje emergjente pr periudha t shkurtra kohe n raste kur rryma elektrike t alltiste dhe t ikte. Por ja, q nuk pasksh qen kshtu. Si nj duel pr jet a vdekje, qiriu i sotm i ka shpallur luft prizs elektrike, e cila duket e dorzuar pa kushte duke i dhn gjithmon e m tepr terren ktij t fundit.
Nj largim prej dekadash nga nj energji e pandrprer dhe zhytja n nj errsir gjithnj e m tepr bn njkohsisht q edhe krkesa pr nivelin e jetess t mbetet n kufinjt e emergjencs.
Dialogu me qiriun apo shpesh me rubinetat q gjat vers agjrojn gjithnj e m tepr, e largon idealin e nj populli pr t pasur nj jet m t mir dhe pr t menduar pr nj zhvillim m t qnsishm, e kufizon at n probleme t cilat e zvarrisin drejt vorbullave marramendse imediate, emergjente. E paralizojn iniciativn e tij, shprthimin drejt nj bumi ekonomik, por gjithashtu e udhheq drejt nj mpirje intelektuale duke forcuar gjithnj e m shum iden e paftsis, spari pr t przgjedhur dhe s dyti pr t menaxhuar situata t cilat fqinjt tan i kan kataloguar si ilustrime n librat e historis.
Periudha jon m e suskesshme pr menaxhimin e energjis elektrike daton me festn e madhe t elektrifikimit t vendit gjat regjimit komunist. Por si do pjes e ideologjis komuniste edhe kjo zgjidhje rezultoi t ishte e cekt, miope, pa perspektiv pr arsye se ishte konceptuar n shrbim t proletarit q n t njjtn koh nuk ishte konsumator sepse pasuria e vetme q kishte ishte vetvetja.
Me ndrrimin e strukturs shoqrore si do element i sistemit komunist edhe energjetika u prball menjher me nj kriz t befasishme, pr arsye se ai teli i holl proletar i shtrir si prues energjie n do cep t vendit, ishte i pafuqishm t furnizonte me energji krkesn gjithnj e n rritje t konsumatorit t ri kapitalist shqiptar por edhe se burimet energjetike ishin konceptuar ne kt funksion. sht pikrisht n kt periudh q dialogu yn me qiriun fillon pr t mos pasur nj fund ende.
N t vrtet i ashtuquajturi tranzicion, q pr nga kohzgjatja m shum i ngjan nj status-quo-je, shnon edhe fillimin e shum dialogjeve tona me gjithka q konsiderohej si emergjenc, por q m von u kthye n nj mnyr jetese, n nj prditshmri t natyrshme larg shqetsimit dhe prpjekjes pr ndryshim.
Strategjit pal pal t qeverive q vijn e shkojn nuk rezultuan t ishin largpamse dhe zgjidhse t problemit. Ajo q lidershipit politik n kta pothuaj dy dekada i mungoi, ishte hartimi i nj masterplani kombtar konsensual pr energjin. Nj platform dhjetra vjeare e cila doemos duhej t kishte konsensus gjithpartiak. Tek ne nuk sht pr tu habitur fare, kur gjra t tilla kaq t rndsishme arnoheshin me gjoja zgjidhje mediokre.
Nj popull q si padashje u b ekspert liqenesh e ujrash, shirash dhe rrebeshesh. Nj dashuri e madhe n mesin e shqiptarve lindi pr prmbytjet. I gjith zhvillimi kombtar i yni varej nga fryrja dhe shfryrja e lumenjve. E gjith kjo padyshim vinte nga mungesa e nj vullneti pr ta zgjidhur si problem. Ky i joni nuk ishte problem implementimi, as edhe financiar, problem mbetej armiqsia jon ndaj zgjidhjes s situats.
Prgjegjsia m e madhe mbetej dhe mbetet ndaj qeverive t kaluara, por edhe ndaj ksaj aktuales q n shum raste shtynte pa dobi implementimin e zgjidhjeve, por edhe komercializimin apo privatizimin e KESH. Aq sa prgjegjse jan qeverit socialiste pr mos zgjidhjen e problemit, po aq prgjegjse sht edhe qeveria demokratike, q si rastsisht fillimin e punimeve t veprave energjitike si tecet apo edhe parqet energjetike, i shtyn n at mnyr q t mbarojn pikrisht gjat fushats s ardhshme elektorale. Nj komercializim i pushtetit n dm t zgjedhsve.
Do ishte m mbar dhe m e sinqert nse politika jon dhe lidershipi i saj t prcaktonte kufinjt e lufts politike, t cilat nuk duhet t prekin shtje konsensuale t zhvillimit, prosperitetit dhe siguris kombtare. Nse nj gj e till nuk bhet, athere kemi t gjith t drejtn t mendojm se elits politikbrse shqiptare pak ose aspak i bhet von. Nse tenderat e Kesh-it pr blerje energjie jan m t lakmueshme se nj zhvillim infrastrukturor energjie me parametra bashkkohor dhe nse lufta politike nuk tregon mshir pr burimin e jets, energjin, athere nuk mbetet gj tjetr por vetm q pr kto dekada q vijn, n mesin e errsirs, t imagjinojm se far ndryshimi ka drita e qiriut me at t energjis brthamore.