Evropa Lindore dhe SHBA drejt zgjedhjeve, shfaqen të çara në murin perëndimor të mbështetjes për Ukrainën

Mbështetja që Ukraina ka marrë nga mbështetësit e saj më të mëdhenj për luftën e saj kundër Rusisë po tregon të çara. Qëndrimi politik në vende si Polonia dhe Sllovakia, ku një mosmarrëveshje tregtare me Ukrainën ka nxitur tensione dhe rezerva republikane në Shtetet e Bashkuara për shpenzimet e mëdha të Uashingtonit për të mbështetur ushtrinë e Ukrainës, kanë ngritur pasiguri të reja në lidhje me angazhimin e Perëndimit ndaj përpjekjeve të tij për të dëbuar pushtuesit rusë në më shumë se 18 muaj nga lufta.

Dhe presidenti rus Vladimir Putin, i cili shpreson të mos zgjasë mbështetjen e aleatëve për Kievin, do të jetë gati të përfitojë nëse sheh se Ukrainës po i mbaron mbrojtja ajrore ose armë të tjera. Në korrik, ministri i mbrojtjes i Britanisë në atë kohë tha se Ukraina duhet të tregojë “mirënjohje” ndaj Perëndimit, pasi Kievi rinovoi shtytjen e tij vokale – por të pasuksesshme – për t’u bashkuar me NATO-n.

Këtë javë, një përplasje e re u shfaq pasi Ukraina paraqiti një ankesë në Organizatën Botërore të Tregtisë kundër tre fqinjëve dhe anëtarëve të Bashkimit Evropian — Hungarisë, Polonisë dhe Sllovakisë — për ndalimin e importeve të produkteve bujqësore ukrainase, një eksport kyç për ekonominë e shkatërruar të vendit të lodhur nga lufta.

Të tre u irrituan nga ky veprim, me kryeministrin polak Mateusz Morawiecki që tha se vendi i tij “nuk po transferon më asnjë armë në Ukrainë, sepse ne tani po armatosemi me armët më moderne”.

Disa zyrtarë të BE-së kanë paralajmëruar se Putini po kënaqet me shfaqjen e re të mosmarrëveshjes perëndimore në një kohë kur trupat ukrainase po arrijnë fitore të vogla në kundërsulmin e tyre kundër forcave ruse, të cilat ende kontrollojnë një pjesë të madhe të Ukrainës lindore dhe jugore.

Megjithatë, nga Uashingtoni në Varshavë, ku kostoja ushtarake dhe aftësitë për të ndihmuar Ukrainën janë në diskutim, zyrtarët po minimizojnë çdo deklaratë për një përçarje.

“Unë nuk besoj se një mosmarrëveshje politike do të çojë në një problem,” tha presidenti polak Andrzej Duda, duke shtuar se kryeministri i tij po i referohej vetëm armëve të porositura rishtazi që nuk do të shkonin gjithsesi në Ukrainë.

Xhek (Jake) Sullivan, këshilltari i administratës së Badenit për sigurinë kombëtare, tha të enjten se ai besonte se “Polonia do të vazhdojë të jetë një mbështetëse e Ukrainës”.

Presidenti ukrainas Volodimir Zelenski, në një vizitë të shkurtër në Uashington këtë javë, u përpoq të forconte mbështetjen e SHBA-së për vendin e tij, i cili është përfshirë në fushatën politike përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit të ardhshëm. Ish-presidenti Donald Tramp dhe rivali kryesor i GOP, guvernatori Ron DeSantis i Floridës thonë se duan që SHBA të ndalojë dërgimin e armëve në Ukrainë.

Senatori Joe Manchin, D-West Virginia, pas takimit me Zelenskin të enjten, pranoi se “njerëzit po flasin se sa para” po shpenzohen. Por, shtoi ai, “ne po investojmë në demokraci”.

Kandidatët e tjerë presidencialë të GOP si ish-zëvendëspresidenti Maik Penc (Mike Pence), ish-guvernatorja e Karolinës së Jugut Niki Haley dhe ish-guvernatori i Nju Xhersit, Kris Kristie (Chris Christie), mbështesin Ukrainën.

Politika mbi këtë çështje po luhet edhe në Evropën Lindore. Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nauseda, një mbështetës i madh i luftës së Ukrainës kundër Rusisë, bëri thirrje në platformën X, e njohur më parë si Twitter, për homologët e tij në Ukrainë dhe Poloni “të zgjidhin dallimet aktuale” dhe tha se vendi i tij ishte gati të “lehtësojë” dialogun. mes tyre.

Piotr Buras, një bashkëpunëtor i lartë me bazë në Varshavë në Këshillin Evropian të Marrëdhënieve me Jashtë, tha: “Marrëdhëniet polake- ukrainase janë bërë peng i fushatës elektorale polake”, duke iu referuar zgjedhjeve parlamentare të vendit muajin e ardhshëm.

Megjithatë, dëmi nga komentet e Moraviecki mbetet, paralajmëroi ai.

“Kjo i bën një dëm të madh kauzës ukrainase, pasi kjo narrativë ngjan dhe legjitimon ato zëra në Evropë (kryesisht në të djathtën ekstreme) që vënë në dyshim nevojën për të furnizuar me armë Ukrainën,” tha Buras në një email.

Robert Fico, dy herë kryeministër në Sllovaki, është rikthyer si kandidati kryesor në zgjedhjet parlamentare të atij vendi. Partia e tij populiste, e majtë ka mbajtur një qëndrim pro-rus dhe është zotuar të anulojë mbështetjen ushtarake dhe politike të Sllovakisë për Ukrainën nëse zgjidhet në votimin e 30 shtatorit.

Niklas Masuhr, një analist ushtarak në Qendrën për Studime të Sigurisë në Institutin Federal të Teknologjisë në Cyrih, tha se është e imagjinueshme që disa parti politike mund të “fusin vezët e tyre në një shportë nacionaliste për të … fituar favorin e elektoratit” dhe për të shmangur përshtypjen e dhënies së “solidaritetit të panevojshëm ndaj Ukrainës” në kurriz të interesave të brendshme.

“Do të ishte naive të supozohej se nuk ka shkëmbime ndërmjet interesave të vendeve individuale të NATO-s dhe interesave të Ukrainës”, tha Masuhr, i cili e quajti Poloninë një “mbështetës të fortë” të Ukrainës kur ishte fjala për dërgimin e pajisjeve ushtarake.

“Ka mbivendosje të gjerë strategjike, por kjo nuk do të thotë se në çdo rast këto interesa janë të njëanshme,” tha ai. Çështjet si furnizimet me energji apo ushqime janë “pika kritike, ose nëse dëshironi, nevralgjike, në marrëdhëniet midis këtyre vendeve”.

Daniel Fried, një ish-ambasador i SHBA-së në Poloni dhe tani një bashkëpunëtor i lartë në institutin e mendimit të Këshillit Atlantik, tha se ngecja e fundit në Evropën Lindore “nuk ishte fundi i aleancës polako- ukrainase” dhe vuri në dukje përpjekjet e Dudës për t’u larguar nga komentet e kryeministrit të tij.

“Kjo minikrizë mund të ketë arritur kulmin,” tha Fried me telefon nga Berlini. “Kjo do të ndodhë … në një lloj situate lufte ku nervat e njerëzve janë të skuqur dhe ka çështje reale në rrezik.”

“Unë jam mjaft i sigurt se kjo do të rregullohet dhe është në proces të korrigjimit – të paktën unë shpresoj kështu,” tha ai. AP

/rtsh.al/