Fat i madh - 20 vjet pakt gjermano- polak per kufirin
Dy ministrat e jashtem e festuan jubileun para nje jave e gjysme. Krah per krah Guido Westerwelle dhe Radoslaw Sikorski kaluan mbi uren qe lidh Slubicen polake me Franfkurtin mbi Oder. Ura eshte nje ure qe mban theksoi ministri Westerwelle i cili kujtoi ne takimin e kolegun e tij historine me shume ulje-ngritje te te dy vendeve fqinje. Kur mendon se jo shume kohe larg jo shume me larg sesa mosha e nje njeriu ketu binin bombat luftohej vritej atehere mund te thuash se eshte fat i madh qe popujt tane kane miqesi te madhe.
Themelet per kete miqesi i hodhi Willy Brandt me peruljen e tij legjendare dhe nenshkrimin e Marreveshjes te pare te Varshaves me dhjetor 1970. Republika Federale Gjermane konfirmoi ne te vijen Oder-Neisse si kufirin perendimor te Polonise. 20 vjet me vone Hans Dietrich Genscher vuri firmen mbi paktin kufitar gjermano-polak pakt ne te cilin garantohej paprekshmeria e kufijve edhe nga Gjermania e bashkuar. Kjo ceshtje kufiri eshte keqperdorur shume shpesh per te zgjuar shpresa ose pretendime se partite demokratike te Republikes Federale kane hequr dore nga lindja. Por loja me lindjen ishte bere nga Hitleri. Prandaj ishte e rendesishme qe te vendosej nje kurs vendimtar me paktin e kufirit gjermano-polak ne vitin 1990.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Ministri gjerman Westerwelle flet para studenteve ne Universitetin Viadrina
Ne vitin midis Renies se Murit te Berlinit dhe ribashkimit perfundimtar ceshtja e kufijve i pati renduar shume marredheniet e Gjermanise me Polonine. Kancelari gjerman Helmut Kohl u perpoq shume per te dhene kursin e duhur ne temen e kufirit. Polonia e sapocliruar nga komunizmi ishte skeptike ndaj qeverise se Bonit. Kerkush nuk e dinte thote juristi i te drejtes nderkombetare cfare planesh kishte kancelari Kohl. Ne kete kohe ekzisonte nje problem me konfirmimin e kufirit sepse kancelari Kohl nuk donte ta konfirmonte ate para ribashkimit gjerman. Sepse Kohl mendonte se nuk mund te merrte vendime pa kater fuqite aleate.
Nje pohim nje premtim per kufijte mbase do ti kishte mjaftuar Polonise edhe nese kjo nuk do te kishte qene pika vendimtare. Pas ribashkimit te Gjermanise kaluan edhe gjashte jave deri ne nenshkrimin e paktit nga Genscher dhe ministri polak i Jashtem Skubiszewski.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Podium diskutimi ne Universitetin Viadrina
eshtje delikate si per shembull per statusin e pakicave ose pretendimet e mundshme te pronave dhe pasurive u lane menjane dhe u perfshine gjashte muaj me vone ne te ashtuquajturin Pakt Fqinjesie.
Konfirmimi i kufirit ishte i rendesishem sepse ne ceshtjen e pasurive ne kishim pikepamje te ndryshme por edhe kjo nuk perben me problem. Kjo do te thote se pretendimet gjermane te pronareve private nuk perbejne me ceshtje juridike. Ato mund te trajtohen politikisht por nga pikepamja juridike nuk mund te trajtohen me.
AutorLudger Kazmierczak/ Aida Cama
Redaktoi Elert Ajazaj