Fraksionet q bhen parti
Krijimi i partis politike Demokracia e Re n Maqedoni e drejtuar nga ish- nnkryetari i PDSH-s Imer Selmani, n opinionin shqiptar u prcoll me nj interes t veant. E para sepse kjo sht goditja e par nga brenda q ju dha PDSH-s q nga formimi i saj dhe e dyta se q n fillim u pretendua se kjo parti do t kete edhe grupin e saj parlamentar ne Kuvendin e Maqedonis. Se sa do t psoj vet PDSH nga kjo ndarje do t shihet me von, ndrsa pr momentin n partin Demokraci e Re t Imer Selmanit jan rradhitur vetm tre deputet, duke llogaritur ktu edhe vet Imer Selmanin.
Por edhe kjo parti, si shum parti tjera, ka pjesn e vet t zakonshm. Ajo lindi si pasoj e prarjeve t brendshme n parti q vijn m shum nga ambicjet personale pr lidership se sa nga alternativat ideologjike brenda partis. Ky fakt, kt parti e bn t ngjajshm me krijimin e partve tjera politike n Maqedoni, q sot mund t jen mbi dhjet, e q u krijuan nga njerz q paraprakisht kishin pozicione t larta n strukturat e ndonje partie tjetr politike, dhe q vendosen t krijojn subjekt t ri politik, n momentin kur ata nuk arritn ti prballojn ballafaqimeve jodemokratike n parti.
Pr t spjeguar fenomenin e ktij proesi, pra t fraksioneve q m pas bhen parti, duhet n radh t par t shikohet funksionimi i brendshm i ktyre partie politike. Pothuajse n t gjith partit politike shqiptare n Maqedoni, nu ka rregulla t qarta partiake pr mnyren se si duhet t zgjedhet lideri i partis. Mungesa e ketyre rregullave, privon shum individ pr tu futur n gar pr zgjedhjen e liderit t partis, gj q n mass t madhe sjell paknaqsi n strukturat partiake. Deri m tani pothuajse n t gjitha parti politike shqiptare gjate zgjedhjes s liderit t partis ka pasur vetm nj kandidat pretedent pr kt pozit. E n ndonj rast t rrall edhe nse ka ekzistuar m shum se nj kandidat, kjo sht prcjellur me prarje t brendshme, q m pas ka rezultuar me krijimin e nj partie t re nga ai q ka dal i humbur nga kjo gar(kuptohet nse mund t quhet gar). Edhe n nominimet pr kandidat pr deputet apo pr poste zyrtare, mungon nj rregull i brendshme partiake i cili do te rregullonte procedurn e ktij proesi. Problem tjetr q tregon pr mungesn e elementeve demokratike n partit politike, vazhdon t mbetet prgjgjegjsi politike nga ana e liderve. Ka lider partiak t cilt n kariern e tyre politike vazhdmisht jan prcjellur me humbje gjat zgjedhjeve elektorale, por asnj nga kta lider. n shenj t prgjegjsis politike, nuk kan ofruar dorheqjen e tyre nga pozita e liderit pr ti dhne hapsir ideve t tjera brenda partise.
Mos ekzistimi i rregullave t qarta demokratik, bn n kto subjekte politike t ngulfaten alternativat tjera pr organizimin dhe zhvillimin e partis. Dhe kjo ngulfatje, n vend q t ju krijoj hapsir funksionimit t ideve tjera politike, ajo pamundson qarkullimin e lirshm t tyre, duke detyruar t tjert q t krkojn rruge t tjera n zbatim t ktyre ideve. Nse n PDSH apo n ndonj partit tjera politike n Maqedoni, ekziston nj rregull i qart, fer dhe demokratike, pr zgjedhjen e liderit prmes nj gare konkuruese, q do t respektohej nga t gjitha palt, kjo do ti jipte mundsi, fraksioneve, grupeve apo individve, q me me platformn e tyre politike t marin pjes n kt gar. Dhe nse kjo gar zhvillohet konform rregullave t parapara, ather humbja mbase do jet e dhimbshme por fakti se proesi i zgjedhjes ishte fer dhe se alternativa e ofruar nuk gjeti prkrahje brenda partis, do ta zbus dhembjen e ksaj humbje. N kto rrethana, kta fraksione, grupe apo individ, n vend q t largoheni nga partia dhe t formojn nj parti t re, si ndodh n t shumtn e rasteve, do t vazhdojn edhe m tej n drejtim t promovimit t ideve t tyre politike tek antart e partis dhe t presni rastin tjetr q prsri t futeni n gar.Por e keqja sht se kto rregulla brenda partive politike shqiptare mungojn dhe n vend q t kemi demokraci, ne kemi shum parti e pak demokraci.
sht i padiskutushm fakti se konkurenca sht nj ndr elementet m kryesore t demokracis. sht i padiskutueshm fakti se konkurenca sjell me vete vlera, por n skenn politike shqiptare mund t krijohen shum parti politike, por ata nuk do hyn n pun derisa respektimi i vlerave demokratike konsiderohet pun e dors s dyt. N kto momente shqiptarve t Maqedonis m shum se krijimi i nj subjekti t ri politik, n radh t par i nevojitet demokratizimi i plot brendaprbrenda partis e cila m pas do t reflektohet pozitivisht n shoqrin shqiptare n trsi dhe e dyta, ekzistimi i nj bashkpunimi t ngusht ndrpartiak, spaku ather kur bhet fjal pr interesat m t ngushta t t drejtave t shqiptarve n Maqedoni.
Por pr fat t keq n kto momente ka vetm nj gj t prbashkt q i karakterizon subjektet politike shqiptare, emrtimi i tyre. Sejcila nga kto parti prdor fjalen Demokratike pr treguar prkushtimin e tyre drejt demokratizimit t shoqrise. Por n t shumtn e rasteve kjo shpeshher t kujton Republikn Popullore t Shqipris, q asnjher nuk ishte e popullit, apo ish-Republikn Demokratike t Gjermanis q asnjher nuk ishte demokratike.
Por edhe kjo parti, si shum parti tjera, ka pjesn e vet t zakonshm. Ajo lindi si pasoj e prarjeve t brendshme n parti q vijn m shum nga ambicjet personale pr lidership se sa nga alternativat ideologjike brenda partis. Ky fakt, kt parti e bn t ngjajshm me krijimin e partve tjera politike n Maqedoni, q sot mund t jen mbi dhjet, e q u krijuan nga njerz q paraprakisht kishin pozicione t larta n strukturat e ndonje partie tjetr politike, dhe q vendosen t krijojn subjekt t ri politik, n momentin kur ata nuk arritn ti prballojn ballafaqimeve jodemokratike n parti.
Pr t spjeguar fenomenin e ktij proesi, pra t fraksioneve q m pas bhen parti, duhet n radh t par t shikohet funksionimi i brendshm i ktyre partie politike. Pothuajse n t gjith partit politike shqiptare n Maqedoni, nu ka rregulla t qarta partiake pr mnyren se si duhet t zgjedhet lideri i partis. Mungesa e ketyre rregullave, privon shum individ pr tu futur n gar pr zgjedhjen e liderit t partis, gj q n mass t madhe sjell paknaqsi n strukturat partiake. Deri m tani pothuajse n t gjitha parti politike shqiptare gjate zgjedhjes s liderit t partis ka pasur vetm nj kandidat pretedent pr kt pozit. E n ndonj rast t rrall edhe nse ka ekzistuar m shum se nj kandidat, kjo sht prcjellur me prarje t brendshme, q m pas ka rezultuar me krijimin e nj partie t re nga ai q ka dal i humbur nga kjo gar(kuptohet nse mund t quhet gar). Edhe n nominimet pr kandidat pr deputet apo pr poste zyrtare, mungon nj rregull i brendshme partiake i cili do te rregullonte procedurn e ktij proesi. Problem tjetr q tregon pr mungesn e elementeve demokratike n partit politike, vazhdon t mbetet prgjgjegjsi politike nga ana e liderve. Ka lider partiak t cilt n kariern e tyre politike vazhdmisht jan prcjellur me humbje gjat zgjedhjeve elektorale, por asnj nga kta lider. n shenj t prgjegjsis politike, nuk kan ofruar dorheqjen e tyre nga pozita e liderit pr ti dhne hapsir ideve t tjera brenda partise.
Mos ekzistimi i rregullave t qarta demokratik, bn n kto subjekte politike t ngulfaten alternativat tjera pr organizimin dhe zhvillimin e partis. Dhe kjo ngulfatje, n vend q t ju krijoj hapsir funksionimit t ideve tjera politike, ajo pamundson qarkullimin e lirshm t tyre, duke detyruar t tjert q t krkojn rruge t tjera n zbatim t ktyre ideve. Nse n PDSH apo n ndonj partit tjera politike n Maqedoni, ekziston nj rregull i qart, fer dhe demokratike, pr zgjedhjen e liderit prmes nj gare konkuruese, q do t respektohej nga t gjitha palt, kjo do ti jipte mundsi, fraksioneve, grupeve apo individve, q me me platformn e tyre politike t marin pjes n kt gar. Dhe nse kjo gar zhvillohet konform rregullave t parapara, ather humbja mbase do jet e dhimbshme por fakti se proesi i zgjedhjes ishte fer dhe se alternativa e ofruar nuk gjeti prkrahje brenda partis, do ta zbus dhembjen e ksaj humbje. N kto rrethana, kta fraksione, grupe apo individ, n vend q t largoheni nga partia dhe t formojn nj parti t re, si ndodh n t shumtn e rasteve, do t vazhdojn edhe m tej n drejtim t promovimit t ideve t tyre politike tek antart e partis dhe t presni rastin tjetr q prsri t futeni n gar.Por e keqja sht se kto rregulla brenda partive politike shqiptare mungojn dhe n vend q t kemi demokraci, ne kemi shum parti e pak demokraci.
sht i padiskutushm fakti se konkurenca sht nj ndr elementet m kryesore t demokracis. sht i padiskutueshm fakti se konkurenca sjell me vete vlera, por n skenn politike shqiptare mund t krijohen shum parti politike, por ata nuk do hyn n pun derisa respektimi i vlerave demokratike konsiderohet pun e dors s dyt. N kto momente shqiptarve t Maqedonis m shum se krijimi i nj subjekti t ri politik, n radh t par i nevojitet demokratizimi i plot brendaprbrenda partis e cila m pas do t reflektohet pozitivisht n shoqrin shqiptare n trsi dhe e dyta, ekzistimi i nj bashkpunimi t ngusht ndrpartiak, spaku ather kur bhet fjal pr interesat m t ngushta t t drejtave t shqiptarve n Maqedoni.
Por pr fat t keq n kto momente ka vetm nj gj t prbashkt q i karakterizon subjektet politike shqiptare, emrtimi i tyre. Sejcila nga kto parti prdor fjalen Demokratike pr treguar prkushtimin e tyre drejt demokratizimit t shoqrise. Por n t shumtn e rasteve kjo shpeshher t kujton Republikn Popullore t Shqipris, q asnjher nuk ishte e popullit, apo ish-Republikn Demokratike t Gjermanis q asnjher nuk ishte demokratike.