Fullani: Sistemi bankar i sigurt
Guvernatori i Banks s Shqipris Ardia Fullani, gjat nj konference pr shtyp deklaroi se sistemi bankar shqiptar sht i kontrolluar dhe se nuk shfaqet asnj rrezik nga kriza e fundit financiare kryesisht n bankat amerikane dhe m pak n ato evropiane. Fullani siguroi se sistemi bankar shqiptar prballon rreziqet q mund t shfaqen, por shtoi se kriza mund t prek eksportet.
Gjith sistemi i BSH siguron pr nj zhvillim t qndrueshm t ktij sistemi-tha Fullani pr gazetart, duke iu prgjigjur pyetjes, se cilat ishin masat q kishte marr Banka e Shqipris, duke shtuar se Bankat shqiptare nuk kan asnj ekspozim nga produktet e toksikuara.
Numri nj i sistemit bankar shqiptar tha, Shqipria ssht prekur nga kriza, ndrsa t gjitha kredit bankare jan t kontrolluara, ndrsa siguroi se Banka e Shqipris do t kontrolloj t gjith sistemin bankar pr t minimizuar rreziqet q mund t prekin edhe Shqiprin.
M posht do t gjeni fjaln e plot t Guvernatorit t Banks s Shqipris z. Ardian Fullani
Kshilli Mbikqyrs i Banks s Shqipris, n mbshtetje t ligjit Pr Bankn e Shqipris dhe detyrimit pr t nxjerr periodikisht nj deklarat mbi krcnimet e stabilitetit t sistemit financiar sot, n mbledhjen e radhs, analizoi zhvillimet m t fundit n sektorin bankar shqiptar. Pasi u njoh me ecurin e tyre, Kshilli Mbikqyrs u ndal n rreziqet potenciale, q mund t krcnojn qndrueshmrin e sektorit financiar n t ardhmen.
Kshilli Mbikqyrs i Banks s Shqipris ka arritur n prfundimin se sistemi bankar shqiptar sht i sigurt, i mirkapitalizuar, fitimprurs dhe likuid. Si do tjua bj me dije dhe n vijim t gjith treguesit e analizuar konfirmojn pr nj gjendje t shndetshme, ndrkoh q asnj prej bankave q operon n Shqipri nuk ka investuar n asnj lloj forme n aktivet e intoksikuara, t cilat si dihet, kan qen faktori kryesor q ka rnduar situatn financiare globale.
Gjat gjashtmujorit t par t vitit 2008, zhvillimet e brendshme makroekonomike nuk rrezikuan qndrueshmrin e sistemit financiar. Aktiviteti ekonomik i vendit, vlersohet t jet zhvilluar n prputhje me programin afatmesm t zhvillimit ekonomiko financiar t vendit e, pr rrjedhim objektivi pr nj rritje t ekonomis n nivelin 6 pr qind, duket se do t prmbushet edhe gjat vitit 2008.
Presionet inflacioniste edhe pse kan qen t pranishme n gjashtmujorin e par t vitit 2008, jan zbehur konsiderueshm n periudhn n vijim.
Politika fiskale ka mbshtetur krijimin e nj teprice buxhetore pozitive gjat periudhs. Gjat gjith gjashtmujorit t par, Banka e Shqipris e mbajti t pandryshuar nivelin e norms baz t interesit prej 6.25 pr qind, duke e gjykuar kt nivel, t prshtatshm pr t ruajtur ekuilibrat makroekonomik. Banka e Shqipris ka monitoruar n mnyr t vazhdueshme situatn e likuiditetit t tregut ndrbankar dhe nprmjet prdorimit t instrumenteve prkatse financiare, ka synuar ruajtjen e qndrueshmris n nivelin e likuiditetit dhe t normave t interesit.
Gjat t njjts periudh, situata n tregun e kmbimeve valutore, u paraqit e qndrueshme. Vlerat e kmbimit t monedhs kombtare ndaj euros dhe dollarit amerikan, kan lvizur brenda intervaleve historike pr periudhn duke reflektuar gjithashtu, situatn n tregjet financiare ndrkombtare.
N vendet e zhvilluara, politikat makroekonomike ndeshn n vshtirsi pr t gjetur nj ekuilibr midis ngadalsimit t rritjes ekonomike dhe forcimit t presionit inflacionit.
Pasojat e krizs financiare dhe t rritjes s mimeve t produkteve energjitike dhe ushqimore, u materializuan n formn e humbjeve t konsiderueshme n bilanc pr institucione t rndsishme financiare, n rritje t kostos s prodhimit dhe t nivelit t prgjithshm t mimeve, ulje t konsumit, ngadalsim t rritjes ekonomike dhe rritje t papunsis. Veprimet e harmonizuara t autoriteteve monetare, nprmjet ndrhyrjeve pr ti dhn tregjeve likuiditetin e nevojshm dhe pr t mbshtetur drejtprdrejt institucione financiare t rndsishme, kan shmangur nj kolaps t tregjeve financiare.
Sistemi financiar n Shqipri, ka vijuar rritjen e tij t qndrueshme, gjat gjashtmujorit t par t vitit 2008. Aktivet e sektorit financiar kan njohur rritje t qndrueshme, por pjesa e sektorit financiar jobankar vijon t ket nj pesh t ult n tregun financiar. Rezultati i mir financiar, si n sektorin bankar ashtu edhe n at financiar jobankar, vijon t mbshtetet prej zgjerimit t shpejt t veprimtarive me kthim t lart nga investimi. Burimi kryesor i financimit t veprimtaris mbeten depozitat e publikut, ndrkoh q edhe pse me rritje, financimi i veprimtaris nprmjet linjave t kreditimit t marra nga grupet bankare zotruese sht ende n nivele t pranueshme. Treguesi i kapitalizimit t sektorit financiar dhe veanrisht t atij bankar sht rritur, duke prfituar kryesisht prej kapitalizimit t fitimit t vitit 2007.
Analizat e skenarve t rrezikut, konfirmojn se sektori bankar sht n gjendje t mir pr t prballuar rreziqet e ndryshme, q mund t rrjedhin si rezultat i lvizjeve t padshirueshme n kursin e kmbimit dhe n normat e interesit. Megjithat, nevojitet nj ndjekje e kujdesshme e ecuris s cilsis s aktiveve dhe ka ardhur koha pr ti kushtuar nj vmendje m t madhe ecuris s treguesve t likuiditetit.
N rastin e sektorit bankar, cilsia e portofolit t kredis paraqitet trsisht e kontrollueshme. Rritja e shpejt e kredis dhe vshtirsit q mund t ndeshin sektor t veant t ekonomis q jan kredituar n mnyr t ndjeshme, jan faktor q do t vijojn t ushtrojn presion mbi cilsin e kredis n t ardhmen.
Pr kt qllim, bankat t ndjekin nj politik t identifikimit sa m t shpejt t kredis me probleme dhe t krijojn menjher fondet prkatse rezerv. Banka e Shqipris, do t rris numrin e kontrolleve pr t verifikuar kt proces.
N lidhje me likuiditetin, sht e nevojshme q strukturat drejtuese t bankave, t ndjekin praktika q lejojn vet institucionin t plotsoj nevojat e pritshme pr likuiditet n mnyr sa m t pavarur, por duke patur edhe alternativa t cilat prmirsojn aftsin e tyre pr t gjeneruar likuiditet, n rast nevoje.
Ato duhet t rishikojn cilsin e portofolit t letrave me vler, veanrisht t atij n valut, pr t realizuar karakteristikat optimale t siguris dhe t tregtueshmris. N t njjtn koh, duhet rivlersuar prshtatshmria e niveleve t treguesve t caktuar, pr sa i takon diferencave n afatet e maturimit dhe n llojin e valuts s aktiveve dhe t burimeve t financimit.
Zgjerimi i krizs n tregjet ndrkombtare financiare drejt Evrops, ka
q t shtohet rreziku i ndikimit t sistemit financiar n vend. Megjithat, disa faktor q jan prmendur n deklaratn e mparshme, ku veojm nivelin relativisht t ult t ekspozimit t sistemit ton financiar ndaj institucioneve t huaja financiare, nivelin e ult t integrimit n prgjithsi dhe mirkapitalizimin e veprimtaris s grupeve bankare evropiane dhe t filialeve t tyre q veprojn n vendin ton, do t shrbejn si elemente mbrojtse pr sistemin ton financiar ndaj ktij rreziku.
N kuadrin e zhvillimeve ekonomike globale, pasiguria pr zhvillimet e ardhshme n mimet e mallrave t konsumit dhe n rritjen ekonomike n vendet e Bashkimit Evropian, t Zons s Euros dhe n Shtetet e Bashkuara t Ameriks, do t diktoj ecurin e normave t interesit n tregjet e paras dhe t kredis, si edhe ecurin e kursit t kmbimit. Nprmjet ekspozimit t sektorit ton financiar n burime dhe aktive t denominuara n valut, kto lvizje mund t ndjehen edhe n tregun e brendshm, ndonse n mnyr t moderuar.
Ekziston gjithashtu, rreziku q prcjellja e vshtirsive q ndesh ekonomia e vendeve evropiane dhe m gjer, t pasqyrohet n vendin ton, nprmjet uljes s fluksit t hyrjeve nga emigrantt, prkeqsimit t deficitit tregtar dhe uljes s investimeve t huaja t drejtprdrejta. Megjithat, shkalla e materializimit t ktij rreziku dhe madhsia e tij, nuk pritet t jen t rndsishme.
Megjith zhvillimet e fundit n tregjet financiare ndrkombtare, n sistemin bankar shqiptar nuk evidentohet ndonj rrezik, i cili ka mundsi t lart materializimi me pasoja t menjhershme n veprimtarin e tij. Sidoqoft, nevojitet rritja e vigjilencs dhe e kujdesit nga ana e institucioneve financiare, pr t ruajtur ekspozime sa m t ulta n tregjet financiare ndrkombtare, si edhe pr t siguruar nj veprimtari t mirkapitalizuar dhe likuide.
N kt kuadr, Banka e Shqipris iu ka krkuar strukturave drejtuese t bankave, t prcaktojn dhe t ndrmarrin veprimet e nevojshme konkrete, pr t ruajtur dhe pr t prmirsuar aftsin pr t gjeneruar n vazhdimsi rezultat financiar pozitiv, duke ruajtur cilsin e aktiveve dhe treguesit e likuiditetit.
Banka e Shqipris do ti orientoj dhe do ti mbshtes kto veprime, nprmjet krijimit t stimujve t nevojshm rregullativ. Intensifikimi i dialogut me industrin financiare dhe bashkrendimi i veprimeve mes autoriteteve publike, jan elemente t cilat do ti shrbejn ruajtjes s besimit t publikut n sistemin financiar dhe zhvillimit t qndrueshm t veprimtaris s tij n t ardhmen.
Gjith sistemi i BSH siguron pr nj zhvillim t qndrueshm t ktij sistemi-tha Fullani pr gazetart, duke iu prgjigjur pyetjes, se cilat ishin masat q kishte marr Banka e Shqipris, duke shtuar se Bankat shqiptare nuk kan asnj ekspozim nga produktet e toksikuara.
Numri nj i sistemit bankar shqiptar tha, Shqipria ssht prekur nga kriza, ndrsa t gjitha kredit bankare jan t kontrolluara, ndrsa siguroi se Banka e Shqipris do t kontrolloj t gjith sistemin bankar pr t minimizuar rreziqet q mund t prekin edhe Shqiprin.
M posht do t gjeni fjaln e plot t Guvernatorit t Banks s Shqipris z. Ardian Fullani
Kshilli Mbikqyrs i Banks s Shqipris, n mbshtetje t ligjit Pr Bankn e Shqipris dhe detyrimit pr t nxjerr periodikisht nj deklarat mbi krcnimet e stabilitetit t sistemit financiar sot, n mbledhjen e radhs, analizoi zhvillimet m t fundit n sektorin bankar shqiptar. Pasi u njoh me ecurin e tyre, Kshilli Mbikqyrs u ndal n rreziqet potenciale, q mund t krcnojn qndrueshmrin e sektorit financiar n t ardhmen.
Kshilli Mbikqyrs i Banks s Shqipris ka arritur n prfundimin se sistemi bankar shqiptar sht i sigurt, i mirkapitalizuar, fitimprurs dhe likuid. Si do tjua bj me dije dhe n vijim t gjith treguesit e analizuar konfirmojn pr nj gjendje t shndetshme, ndrkoh q asnj prej bankave q operon n Shqipri nuk ka investuar n asnj lloj forme n aktivet e intoksikuara, t cilat si dihet, kan qen faktori kryesor q ka rnduar situatn financiare globale.
Gjat gjashtmujorit t par t vitit 2008, zhvillimet e brendshme makroekonomike nuk rrezikuan qndrueshmrin e sistemit financiar. Aktiviteti ekonomik i vendit, vlersohet t jet zhvilluar n prputhje me programin afatmesm t zhvillimit ekonomiko financiar t vendit e, pr rrjedhim objektivi pr nj rritje t ekonomis n nivelin 6 pr qind, duket se do t prmbushet edhe gjat vitit 2008.
Presionet inflacioniste edhe pse kan qen t pranishme n gjashtmujorin e par t vitit 2008, jan zbehur konsiderueshm n periudhn n vijim.
Politika fiskale ka mbshtetur krijimin e nj teprice buxhetore pozitive gjat periudhs. Gjat gjith gjashtmujorit t par, Banka e Shqipris e mbajti t pandryshuar nivelin e norms baz t interesit prej 6.25 pr qind, duke e gjykuar kt nivel, t prshtatshm pr t ruajtur ekuilibrat makroekonomik. Banka e Shqipris ka monitoruar n mnyr t vazhdueshme situatn e likuiditetit t tregut ndrbankar dhe nprmjet prdorimit t instrumenteve prkatse financiare, ka synuar ruajtjen e qndrueshmris n nivelin e likuiditetit dhe t normave t interesit.
Gjat t njjts periudh, situata n tregun e kmbimeve valutore, u paraqit e qndrueshme. Vlerat e kmbimit t monedhs kombtare ndaj euros dhe dollarit amerikan, kan lvizur brenda intervaleve historike pr periudhn duke reflektuar gjithashtu, situatn n tregjet financiare ndrkombtare.
N vendet e zhvilluara, politikat makroekonomike ndeshn n vshtirsi pr t gjetur nj ekuilibr midis ngadalsimit t rritjes ekonomike dhe forcimit t presionit inflacionit.
Pasojat e krizs financiare dhe t rritjes s mimeve t produkteve energjitike dhe ushqimore, u materializuan n formn e humbjeve t konsiderueshme n bilanc pr institucione t rndsishme financiare, n rritje t kostos s prodhimit dhe t nivelit t prgjithshm t mimeve, ulje t konsumit, ngadalsim t rritjes ekonomike dhe rritje t papunsis. Veprimet e harmonizuara t autoriteteve monetare, nprmjet ndrhyrjeve pr ti dhn tregjeve likuiditetin e nevojshm dhe pr t mbshtetur drejtprdrejt institucione financiare t rndsishme, kan shmangur nj kolaps t tregjeve financiare.
Sistemi financiar n Shqipri, ka vijuar rritjen e tij t qndrueshme, gjat gjashtmujorit t par t vitit 2008. Aktivet e sektorit financiar kan njohur rritje t qndrueshme, por pjesa e sektorit financiar jobankar vijon t ket nj pesh t ult n tregun financiar. Rezultati i mir financiar, si n sektorin bankar ashtu edhe n at financiar jobankar, vijon t mbshtetet prej zgjerimit t shpejt t veprimtarive me kthim t lart nga investimi. Burimi kryesor i financimit t veprimtaris mbeten depozitat e publikut, ndrkoh q edhe pse me rritje, financimi i veprimtaris nprmjet linjave t kreditimit t marra nga grupet bankare zotruese sht ende n nivele t pranueshme. Treguesi i kapitalizimit t sektorit financiar dhe veanrisht t atij bankar sht rritur, duke prfituar kryesisht prej kapitalizimit t fitimit t vitit 2007.
Analizat e skenarve t rrezikut, konfirmojn se sektori bankar sht n gjendje t mir pr t prballuar rreziqet e ndryshme, q mund t rrjedhin si rezultat i lvizjeve t padshirueshme n kursin e kmbimit dhe n normat e interesit. Megjithat, nevojitet nj ndjekje e kujdesshme e ecuris s cilsis s aktiveve dhe ka ardhur koha pr ti kushtuar nj vmendje m t madhe ecuris s treguesve t likuiditetit.
N rastin e sektorit bankar, cilsia e portofolit t kredis paraqitet trsisht e kontrollueshme. Rritja e shpejt e kredis dhe vshtirsit q mund t ndeshin sektor t veant t ekonomis q jan kredituar n mnyr t ndjeshme, jan faktor q do t vijojn t ushtrojn presion mbi cilsin e kredis n t ardhmen.
Pr kt qllim, bankat t ndjekin nj politik t identifikimit sa m t shpejt t kredis me probleme dhe t krijojn menjher fondet prkatse rezerv. Banka e Shqipris, do t rris numrin e kontrolleve pr t verifikuar kt proces.
N lidhje me likuiditetin, sht e nevojshme q strukturat drejtuese t bankave, t ndjekin praktika q lejojn vet institucionin t plotsoj nevojat e pritshme pr likuiditet n mnyr sa m t pavarur, por duke patur edhe alternativa t cilat prmirsojn aftsin e tyre pr t gjeneruar likuiditet, n rast nevoje.
Ato duhet t rishikojn cilsin e portofolit t letrave me vler, veanrisht t atij n valut, pr t realizuar karakteristikat optimale t siguris dhe t tregtueshmris. N t njjtn koh, duhet rivlersuar prshtatshmria e niveleve t treguesve t caktuar, pr sa i takon diferencave n afatet e maturimit dhe n llojin e valuts s aktiveve dhe t burimeve t financimit.
Zgjerimi i krizs n tregjet ndrkombtare financiare drejt Evrops, ka
q t shtohet rreziku i ndikimit t sistemit financiar n vend. Megjithat, disa faktor q jan prmendur n deklaratn e mparshme, ku veojm nivelin relativisht t ult t ekspozimit t sistemit ton financiar ndaj institucioneve t huaja financiare, nivelin e ult t integrimit n prgjithsi dhe mirkapitalizimin e veprimtaris s grupeve bankare evropiane dhe t filialeve t tyre q veprojn n vendin ton, do t shrbejn si elemente mbrojtse pr sistemin ton financiar ndaj ktij rreziku.
N kuadrin e zhvillimeve ekonomike globale, pasiguria pr zhvillimet e ardhshme n mimet e mallrave t konsumit dhe n rritjen ekonomike n vendet e Bashkimit Evropian, t Zons s Euros dhe n Shtetet e Bashkuara t Ameriks, do t diktoj ecurin e normave t interesit n tregjet e paras dhe t kredis, si edhe ecurin e kursit t kmbimit. Nprmjet ekspozimit t sektorit ton financiar n burime dhe aktive t denominuara n valut, kto lvizje mund t ndjehen edhe n tregun e brendshm, ndonse n mnyr t moderuar.
Ekziston gjithashtu, rreziku q prcjellja e vshtirsive q ndesh ekonomia e vendeve evropiane dhe m gjer, t pasqyrohet n vendin ton, nprmjet uljes s fluksit t hyrjeve nga emigrantt, prkeqsimit t deficitit tregtar dhe uljes s investimeve t huaja t drejtprdrejta. Megjithat, shkalla e materializimit t ktij rreziku dhe madhsia e tij, nuk pritet t jen t rndsishme.
Megjith zhvillimet e fundit n tregjet financiare ndrkombtare, n sistemin bankar shqiptar nuk evidentohet ndonj rrezik, i cili ka mundsi t lart materializimi me pasoja t menjhershme n veprimtarin e tij. Sidoqoft, nevojitet rritja e vigjilencs dhe e kujdesit nga ana e institucioneve financiare, pr t ruajtur ekspozime sa m t ulta n tregjet financiare ndrkombtare, si edhe pr t siguruar nj veprimtari t mirkapitalizuar dhe likuide.
N kt kuadr, Banka e Shqipris iu ka krkuar strukturave drejtuese t bankave, t prcaktojn dhe t ndrmarrin veprimet e nevojshme konkrete, pr t ruajtur dhe pr t prmirsuar aftsin pr t gjeneruar n vazhdimsi rezultat financiar pozitiv, duke ruajtur cilsin e aktiveve dhe treguesit e likuiditetit.
Banka e Shqipris do ti orientoj dhe do ti mbshtes kto veprime, nprmjet krijimit t stimujve t nevojshm rregullativ. Intensifikimi i dialogut me industrin financiare dhe bashkrendimi i veprimeve mes autoriteteve publike, jan elemente t cilat do ti shrbejn ruajtjes s besimit t publikut n sistemin financiar dhe zhvillimit t qndrueshm t veprimtaris s tij n t ardhmen.