Gazetaret nje ushtri qe lufton per te drejtat e te tjereve
Tirane ndash Ndersa shkruajne per te drejtat e te tjereve ndersa denoncojne korrupsionin qe ndeshkon te tjeret gazetaret jane vete viktimat me te medha te mashtrimit dhe shkeljes se te drejtave te njeriut. Te paorganizuar ne sindikata pa sigurime dhe shpesh te papaguar e te paguar keq ata asnjehere nuk e ngrejne zerin per vehten e tyre. Pas denoncimiy ne gazeten IDEA te nje gazetari qe kishte disa muaj pa u paguar ne iu drejtuam kryetarit te uninionit te gazetareve Aleksander Cipa.
-Z.Cipa a ka patur Unioni i Gazetareve ankesa nga gazetare qe nuk paguhen apo specifikisht nga TV Koha
Po Unioni i Gazetareve ka patur shume ankesa nga gazetare apo punonjes te disa mediave perfshire edhe TV Koha. Ankesat kane qene shpesh here te perseritura si vonesa pagash qe kalojne 2-3 muaj. Nga ky televizion ka patur ankesa per vonesa rrogash deri ne 4-5 muaj. Por pervec TV Koha ka patur edhe ankesa te gazetareve nga media te tjera si A1Prime apo gazeta ditore. Nga 24 gazeta ditore 17 kane vonesa ne paga dhe nga 86 TV 48 kane te njejtin problem. Se shpejti Unioni i gazetareve do te beje publik nje raport zyrtar. I pari i ketij lloji ne 20 vite i financuar nga OSBE. Eumlshte nje pyetesor qe ka perfshire 500 gazetare dhe do ti jepen pergjigje pyetjeve se sa konflikte gjyqesore kane patur gazetaret sa vite te siguruara kane cfare kontratash kane etj.
-Sa te siguruar jane gazetaret ne pune dhe a ka raporte per kete gje
Unioni i gazetareve ka raporte qe flasin per kete ceshtje. Nga raportet qe ne kemi nxjerre na rezulton se gazetaret kane nje siguracion minimal ne pune. Vetem 65 e gazetareve jane te siguruar dhe 50 e ketyre jane te siguruar me minimumin e vleres qe ligji i sigurimeve shoqerore lejon. Kjo eshte nje shume minimale qofte edhe per perfitimin e nje pensioni. Nje nga ceshtjet me te veshtira me te cilat po merret Unioni eshte se cfare do te behet me vitet e humbura te punes te gazetareve. Ekzistojne dokumenta se ato gazetare kane punuar per nje periudhe kohore por nuk kane qene te siguruar. Ankesa te tjera kane lidhje me punen e papaguar mosrespektimin e kodit te punes si dhe mospagimin e honorareve.
-Si mendoni Z.Cipa pse nuk shkruajne gazetaret per kushtet e tyre ne pune
Nuk shkruajne sepse tremben nga punedhenesit. Gjithashtu mungon cilesia sindikaliste e gazetareve. Nuk ka solidaritet mes tyre per te luftuar per te drejtat e tyre. Kjo eshte nje edhe nga veshtiresite me te medha te Unionit te Gazetareve pikerisht mungesa e sindikatave bazike. Eumlshte e pamundur qe nje sindikate kombetare sic jemi ne tia dale mbane e vetme. Cdo media duhet te kete sindikaten bazike te saj keshtu funksionon ne bote. Ndersa ne vendin tone kemi shembuj negative te ketyre sindikatave si per mediat private ashtu edhe per ato publike. Kjo eshte edhe zanafilla e gjithe mosrespektimit te te
drejtave te gazetareve ne pune. Si pasoje e mungeses se sindikatave bazike kemi mungese te implementimit te kontratave te punes.
-A mundoni se ka ardhur koha qe gazetaret ti drejtohen gjykates
Po mund te permend rastin e TVA-se. Unioni i Gazatareve beri denoncimin ne gjykate per disa gazetare qe nuk ishin paguar. Ne momentin e gjyqit gazetaret u fshehen dhe ankuesi nuk u zyrtarizua. Dhe gjykata me tha Ti cfare do Ti je pale e trete e jashtme Kjo eshte veshtiresia per ti zgjidhur keto ceshtje. Unioni nuk mundet i vetem. Gazetaret duhet te sjellin kerkesa me shkrim. Unioni nuk ka akses mbi bordorote e redaksive por gjykata kerkon dokumenta qe ta marre ne shqyrtim. Unioni nuk mund te beje denoncime qorre sepse rrezikon te paditet per shpifje nga media.
-Z.Cipa si e komentoni ju fakitn qe njerezit qe shkruajne per informalitetin jane vete informal a e cenon kjo rolin e gazetarit
Mendoj se kjo e shkaterron integritetin e gazetarit. Shkaterron pavaresine e tij ne kuptimin e pare te fjales. Nje gazetar i pasiguruar eshte lehtesisht i shantazhueshem dhe i manipulueshem. Ne kete rast gazetareve do tu shkonte shume per shtat roli i priftit Bej sic them une mos bej si bej une.
Matilda Alku /IDEA/
-Z.Cipa a ka patur Unioni i Gazetareve ankesa nga gazetare qe nuk paguhen apo specifikisht nga TV Koha
Po Unioni i Gazetareve ka patur shume ankesa nga gazetare apo punonjes te disa mediave perfshire edhe TV Koha. Ankesat kane qene shpesh here te perseritura si vonesa pagash qe kalojne 2-3 muaj. Nga ky televizion ka patur ankesa per vonesa rrogash deri ne 4-5 muaj. Por pervec TV Koha ka patur edhe ankesa te gazetareve nga media te tjera si A1Prime apo gazeta ditore. Nga 24 gazeta ditore 17 kane vonesa ne paga dhe nga 86 TV 48 kane te njejtin problem. Se shpejti Unioni i gazetareve do te beje publik nje raport zyrtar. I pari i ketij lloji ne 20 vite i financuar nga OSBE. Eumlshte nje pyetesor qe ka perfshire 500 gazetare dhe do ti jepen pergjigje pyetjeve se sa konflikte gjyqesore kane patur gazetaret sa vite te siguruara kane cfare kontratash kane etj.
-Sa te siguruar jane gazetaret ne pune dhe a ka raporte per kete gje
Unioni i gazetareve ka raporte qe flasin per kete ceshtje. Nga raportet qe ne kemi nxjerre na rezulton se gazetaret kane nje siguracion minimal ne pune. Vetem 65 e gazetareve jane te siguruar dhe 50 e ketyre jane te siguruar me minimumin e vleres qe ligji i sigurimeve shoqerore lejon. Kjo eshte nje shume minimale qofte edhe per perfitimin e nje pensioni. Nje nga ceshtjet me te veshtira me te cilat po merret Unioni eshte se cfare do te behet me vitet e humbura te punes te gazetareve. Ekzistojne dokumenta se ato gazetare kane punuar per nje periudhe kohore por nuk kane qene te siguruar. Ankesa te tjera kane lidhje me punen e papaguar mosrespektimin e kodit te punes si dhe mospagimin e honorareve.
-Si mendoni Z.Cipa pse nuk shkruajne gazetaret per kushtet e tyre ne pune
Nuk shkruajne sepse tremben nga punedhenesit. Gjithashtu mungon cilesia sindikaliste e gazetareve. Nuk ka solidaritet mes tyre per te luftuar per te drejtat e tyre. Kjo eshte nje edhe nga veshtiresite me te medha te Unionit te Gazetareve pikerisht mungesa e sindikatave bazike. Eumlshte e pamundur qe nje sindikate kombetare sic jemi ne tia dale mbane e vetme. Cdo media duhet te kete sindikaten bazike te saj keshtu funksionon ne bote. Ndersa ne vendin tone kemi shembuj negative te ketyre sindikatave si per mediat private ashtu edhe per ato publike. Kjo eshte edhe zanafilla e gjithe mosrespektimit te te
drejtave te gazetareve ne pune. Si pasoje e mungeses se sindikatave bazike kemi mungese te implementimit te kontratave te punes.
-A mundoni se ka ardhur koha qe gazetaret ti drejtohen gjykates
Po mund te permend rastin e TVA-se. Unioni i Gazatareve beri denoncimin ne gjykate per disa gazetare qe nuk ishin paguar. Ne momentin e gjyqit gazetaret u fshehen dhe ankuesi nuk u zyrtarizua. Dhe gjykata me tha Ti cfare do Ti je pale e trete e jashtme Kjo eshte veshtiresia per ti zgjidhur keto ceshtje. Unioni nuk mundet i vetem. Gazetaret duhet te sjellin kerkesa me shkrim. Unioni nuk ka akses mbi bordorote e redaksive por gjykata kerkon dokumenta qe ta marre ne shqyrtim. Unioni nuk mund te beje denoncime qorre sepse rrezikon te paditet per shpifje nga media.
-Z.Cipa si e komentoni ju fakitn qe njerezit qe shkruajne per informalitetin jane vete informal a e cenon kjo rolin e gazetarit
Mendoj se kjo e shkaterron integritetin e gazetarit. Shkaterron pavaresine e tij ne kuptimin e pare te fjales. Nje gazetar i pasiguruar eshte lehtesisht i shantazhueshem dhe i manipulueshem. Ne kete rast gazetareve do tu shkonte shume per shtat roli i priftit Bej sic them une mos bej si bej une.
Matilda Alku /IDEA/