Historia e Lubica Kroit, doktoresha së Kukësit

Prkundr luftrave dhe armiqsive ballkanike, kan qen t shum njerzit e thjesht, serb apo shqiptar, q kan dhn kontribut t jashtzakonshm n komunitetet ku kan jetuar. E till sht edhe historia e jets s Lubica Kroit, gruas s njohur n Kuks si mjeke popullore, nj serbe humaniste, e cila pr shum dekada u shrbeu aq shum njerzve n nevoj dhe q pr kt arsye emri i saj prmendet me respekt nga banort.

Lubica kishte lindur dhe jetonte n qytetin Valjevo, pak km larg Beogradit, derisa njohu nj emigrant politik shqiptar, me t cilin u dashurua marrzisht. Pr shqiptarin ajo braktisi familjen, besimin ortodoks dhe gjithka tjetr pr t’ju prkushtuar n Kuks nj pune t kthyer pr t n nj mision humanitar: kurimit t njerzve t smur. Ajo kishte mbaruar n Beograd shkolln e mesme pr mjeksi dhe pr m tepr gjat gjith jets, si tregojn familjart, ka lexuar aq shum literatur mjeksore dhe pr shum koh ka qen edhe pr mjekt e Kuksit nj pik referimi pr shum smundje n at koh, kryesisht t lkurs. Emri i Lubics ndodhet edhe n librin e njohur, “T dhna nga mjeksia popullore e Shqipris s Veriut”, krahas disa prej emrave m t shquar t ksaj fushe.

Banort e Kuksit t Vjetr dhe qindra t tjer nga fshatrat e rrethit e kan njohur si mjeke popullore shum t suksesshme, q ka shruar mijra njerz nga smundje t ndryshme, kryesisht t lkurs, veshkave, stomakut etj. Ixhirani, nj grua 60 vjee me banim n Lagjen 5 t Kuksit, thot se n moshn 25-vjeare vuante nga smundja e ekzems dhe vetm Lubica mundi ta kuroj. “M kujtohet se me an t nj pomade t prgatitur me disa bim, por edhe me disa preparate q i kishte bler t gatshme n farmaci, m hoqi smundjen pr tri dit dhe sot e ksaj dite nuk jam smur m nga ekzema”, tregon Ixhirani. M tej gruaja rrfen se “Nn Tereza e Kuksit”, si kishin nisur ta quanin koht e fundit, arrinte t shronte njerzit e smur dhe nuk krkonte asnj shprblim, thjesht t sillnin lndn e par. Banor t tjer tregojn se kjo grua i ka kuruar nga smundje t gurve n veshka prmes nj preparati q i kishte habitur njerzit n at koh pr thjeshtsin e prgatitjes. “Kam pasur dy alternativa, ose t hyja n thik t kirurgut, ose t prisja vdekjen nga gurt n veshka. M than se shpresa e vetme sht Lubica, sepse kishte shruar disa njerz edhe pr gurt n veshka, dhe e di far m krkoi, dy limon, pak vaj ulliri dhe nj brisk rroje. Lubica e shkrinte elikun n lngun e limonit dhe vajin e ullirit, si dhe disa lvozhga t vezs dhe kjo przierje zgjaste plot 40 dit q t shkrinte, kur ishte plotsisht e aft t shkrinte gurt n veshka. Dhe ashtu ndodhi, nuk pata kurr m probleme me gurt n veshka”, tregon Halil Xhema, 65 vje, ish-banor i Kuksit t Vjetr. Nj grua tjetr tregon se Lubica e kishte shruar dy her t birin e saj nga djegia. Nj her, kur i biri ishte vetm dy vje, kishte rn n nj kazan, dhe hern tjetr kur i biri, tashm i rritur, po kryente stazhin n uzinn e bakrit, ishte djegur me acid. “Gjendja ishte shum kritike dhe vet mjekt m sugjeruan t njoftoja Lubicn, sepse djalit mund t’i mbeteshin shenja n lkur, dhe ashtu bm. Mjekt e respektonin mendimin e Lubics. Fal preparateve t saj im bir u shrua plotsisht”, thot gruaja e moshuar.

Banort tregojn se Lubica do t mbahet mend gjat pr shrimin e 20 fmijve q u dogjn n erdhen e Kuksit t Vjetr. Zylfiu 72 vje, i cili thot se e ka njohur nga afr Lubica Kroin dhe familjen e saj me t ciln ka edhe hyrje-dalje, tregon se n vitin 1962 nj zjarr i madh rrezikoi jetn e 20 fmijve q ishin n erdhen e qytetit. Duke qen se erdhja ishte afr spitalit, q t gjith fmijt i kishin drguar atje, por mjekt, t pakt n numr n at koh dhe me mjete shum modeste pr raste t tilla, ia besojn kt gj Lubics. “Un e kujtoj at ngjarje edhe pr faktin se n at erdhe kisha nj fmij t vllait”, nis tregimin Zylfiu, duke shtuar se kur kishte shkuar te Lubica, ajo kishte rendur pr n spital. Ajo u kujdes dy jav rresht pr fmijt, derisa ata doln nga spitali pa asnj shenj n trup. Kshtu tregon Zylfiu, duke shtuar se me vdekjen e Lubics n vitin 1992, shum njerz ishin shprehur se “na ka ln keq, nuk kemi ku t trokasim pr nj smundje”.