KOMENT – Ballkani Perëndimor shpresëplotë për t’u bashkuar me BE-në

BRUKSEL, 18 dhjetor /ATSH-DPA/ – Udhëheqësit e Bashkimit Evropian pritën sot homologët e tyre nga vendet e Ballkanit Perëndimor në Bruksel për bisedime mbi thellimin e lidhjeve, me disa në rajon që bëhen gjithnjë e më të paduruar për t’u bashkuar me bllokun.

”Mali i Zi dëshiron të anëtarësohet në BE deri në vitin 2028”, tha presidenti i vendit Jakov Milatoviç teksa mbërriti në takim.

”Objektivi është shumë ambicioz, por i realizueshëm”, tha ai, duke shtuar se ”momenti ishte në anën e tyre”.

“Erërat në Bruksel tani kanë ndryshuar disi”, tha ai.

”Pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia bëri që Brukseli dhe kryeqytetet e tjera të BE-së të kuptojnë se lejimi i anëtarëve të rinj në bllok është thelbësor për sigurinë e BE-së”, tha Milatoviç.

Mali i Zi, i cili filloi bisedimet e pranimit në vitin 2012, shihet si kryesuesi midis gjashtë vendeve të rajonit – Shqipëria, Bosnje-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia – të cilat të gjitha aspirojnë të anëtarësohen në BE.

Pavarësisht theksimit të rëndësisë së thellimit të lidhjeve me vendet, shefat e BE-së nuk morën asnjë angazhim konkret.

Kryediplomatja e re e BE-së, Kaja Kallas tha se ajo dëshiron të shohë një “përparim të vërtetë” në zgjerim gjatë mandatit të saj pesëvjeçar.

Brukseli dëshiron të përdorë anëtarësimin në BE si një ofertë për të konkurruar me Rusinë dhe Kinën për ndikimin ekonomik dhe gjeopolitik dhe është përpjekur të ringjallë zgjerimin, megjithatë përparimet kanë qenë në rritje dhe të ngadaltë.

Në veçanti, BE-ja dëshiron që vendet e Ballkanit Perëndimor të përafrohen me objektivat e politikës së jashtme të bllokut, veçanërisht në mbështetjen e Ukrainës dhe mbështetjen e sanksioneve perëndimore ndaj Rusisë.

”Zgjerimi është investimi më i rëndësishëm gjeopolitik në paqe, siguri dhe prosperitet”, tha presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa.

Serbia – e cila ka lidhje të forta historike me Moskën, ndërsa dënon pushtimin e saj në Ukrainë – ka refuzuar të vendosë sanksione perëndimore ndaj Kremlinit.

Beogradi gjithashtu importon shumë gaz rus.

Investimet kineze janë gjithashtu një faktor kryesor në rajon, me Pekinin që konkurron së bashku me Shtetet e Bashkuara dhe BE-në për marrëdhënie strategjike, në mes të trazirave gjeopolitike globale.

Një zyrtar i lartë i BE-së, duke folur përpara samitit në kushte anonimiteti, vuri në dukje se blloku përbën rreth 70% të tregtisë së mallrave të Ballkanit Perëndimor dhe është gjithashtu investitori dhe donatori më i madh në rajon.

Në mungesë të progresit të prekshëm të anëtarësimit, BE-ja po përpiqet të përdorë marrëdhëniet ekonomike për ta afruar rajonin përmes marrëveshjeve të bashkëpunimit ekonomik.

BE-ja po vë gjithashtu në dispozicion ndihmë financiare në shumën prej 6 miliardë euro (6,3 miliardë dollarë) në kredi dhe grante për rajonin midis viteve 2024-2027, të lidhura me reformat e përfunduara.

Përveç rritjes së ekonomive të tyre, fondet janë për të inkurajuar vendet e Ballkanit Perëndimor që të zbatojnë reforma gjithëpërfshirëse dhe të sigurojnë respekt për sundimin e ligjit dhe të drejtat themelore./  a.jor.