Kontrolli i barnave: Në shitje viagra të falsifikuara
Ilaçet e falsifikuara, strategji për ndërhyrjen në treg. Tregu farmaceutik, plan për kontrolle në masë. OBSH dhe BB japin mbështetjen
Vetm gjat ktij viti shtat subjekte farmaceutike jan penalizuar pr kalim t barnave kontraband, po kshtu nj tjetr subjekt rrezikon deri n ndjekje penale pr tregim t barnave t falsifikuara. Panorama e tregut farmaceutik n vend u pasqyrua nga drejtori i Qendrs Kombtare t Kontrollit t Barnave, Besnik Jakaj, i cili pohoi se situata sht nn kontroll dhe se n farmacit e vendit nuk qarkullon asnj ila i falsifikuar. N nj intervist pr “standard”, Jakaj deklaroi se barnat q qarkullojn n farmacit e vendit, jan t sigurta dhe se do medikament analizohet sipas standardeve evropiane n laboratorin e QKKB-s. Nga ana tjetr, kreu i shndetsis, Petrit Vasili, dje gjat nj tryeze t rrumbullakt t organizuar pr tregun farmaceutik, ka pohuar nisjen e hartimit t nj strategjie n luftn kundr ilaeve t falsifikuara.
Z. Jakaj, gjat kontrolleve t ushtruara, ju si QKKB, keni evidentuar barna t falsifikuara apo kontraband?
Ka pasur dy raste q jan evidentuar barna t falsifikuara dhe kontraband, subjektet q i kan tregtuar jan penalizuar n baz t ligjit. Ka filluar ndjekja penale si dhe sht bllokuar sasia e medikamenteve t kapura.
Sasia?
Kan qen numr i vogl kutish.
Pr far lloj medikamenti bhet fjal?
Gjat ktij viti kemi kapur t falsifikuara dhe kontraband njkohsisht viagra dhe sht
propozimi pr heqjen e licencs subjekteve t caktuara, pasi dihet q sipas informacioneve nga institucionet e tjera ndrkombtare n bashkpunimin ton q ky produkt ka koh q qarkullon edhe n tregun ndrkombtar dhe ka mbrritur edhe n Shqipri.
Ka raste t tjera barnash t falsifikuara?
Ka pasur disa raste me barna kontraband, por jo t falsifikuara, t cilat jan kapur dhe jan gjithsej gjat vitit 2010, rreth 7 raste t cilat tashm jan t penalizuara.
Sa i sigurt sht tregu farmaceutik n vendin ton dhe a konsumojn shqiptart barna cilsor?
Tregu farmaceutik shqiptar sht i sigurt sa t gjitha tregjet e tjera, pasi ka nj struktur t specializuar q bn kontrollin e t gjith sasis s barnave q importohen n Republikn e Shqipris. Kontrolli sht i prhershm dhe i vazhdueshm, qoft nga pikpamja administrative, qoft nga pikpamja teknike, pasi t gjitha analizat bhen n laboratorin ton mbi kontrollin e cilsis dhe efikasitetin e ktyre barnave.
Laboratori i QKKB-s ende nuk sht i akredituar, cila sht arsyeja?
Ne kemi nj laborator t pajisur me t gjitha aparaturat dhe personelin e specializuar. Njkohsisht bhen t gjitha protokollet e analizave q kryhen n t, si edhe kryhen n t gjitha agjencit analoge. Pra do medikament q qarkullon n bot sot, ne kemi kapacitetet q t bjm analizimin e tij, sipas protokolleve t farmakopeve q bhet prcaktimi i protokollit t analizimit t barnave. N rastin konkret akreditimi i laboratorit sht shtje prestigji pr institucionin dhe laboratorin ton jan filluar procedurat pr akreditimin dhe besoj se do t jet shum i shpejt.
Kryetari i Komisionit t Shndetsis, Shehu, foli pr pulln e dyfisht t kontrollit nga barnat, e cila megjithse e miratuar, ende nuk implementohet. Prse kjo vones?
Ne kemi nj pull kontrolli pr barnat, ndrkoh q pulla e dyfisht sht nj prioritet pr t’u vendosur. Por krkon nj sr studimesh t duhura dhe jan nj sr aktorsh dhe faktorsh q prfshihen n kt pun, pasi pr kt shtje nuk merret vetm Qendra Kombtare e Kontrollit t Barnave.
Barnat e falsifikuara
Vasili: Luft me strategji kombtare
Mbulimi i tregut me barna, rritja e cilsis s tyre si dhe kontrollet nga falsifikimi do t jen sfidat e Ministris s Shndetsis n muajt n vazhdim. Ministri i Shndetsis, Petrit Vasili, gjat tryezs n lidhje me politikat kombtare t barnave dhe hartimin e strategjis kombtare pr luftn kundr barnave t falsifikuara, u shpreh se duhet t hartohet nj strategji kombtare pr prmirsimin e rrjetit farmaceutik n vend, por edhe q n treg t mos ekzistojn m barna t falsifikuara. N aktivitetin e organizuar nga Ministria e Shndetsis merrnin pjes aktort kryesor t politikbrjes n fushn e barnave si dhe shoqatat e profesionistve.
“Fillimi i puns pr hartimin e nj strategjie dhe prpilimin me t gjitha mjetet e mundshme teknike, t kontrollit intensiv lidhur me qarkullimin e barnave t falsifikuara. OBSH ka llogaritur q rreth 10% e barnave n niveli botror ka rrezikun q t jen barna t falsifikuara q qarkullojn n treg. Duke pasur t dhna t tilla na duhet t mprehim vigjilencn ton, por kjo nuk mund t bhet as me spontanitete apo m ndonj veprim tek-tuk, qoft me vullnet t mir, por t fragmentizuar, por me nj strategji t mirmenduar”, - tha Vasili. Ndrkoh q n tregun farmaceutik t ditve t sotme, sipas drejtuesve t QKKB, jan 4000 barna. Pran ksaj qendre jan kan drejtuar krkesat e tyre 240 kompanive t huaja. Ofrohen pjesa drrmuese e barnave t cilat krkohen prej mjekve dhe pacientve n mjekimin e smundjeve t ndryshme. N t gjenden madje dhe barna t reja q tregtohen n disa nga vendet m t zhvilluara t bots. Shtimi i alternativave pr t njjtin bar ka
t mundur uljen e kostos financiare pr mjekimin e smundjeve.
Shehu
Mungon pulla e dyfisht e siguris
Kryetari i Komisionit parlamentar t Shndetsis, Tritan Shehu, ka vlersuar pozitivisht ecurin e tregut farmaceutike n vendin ton. Me gjith ecurin, Shehu u shpreh se duhet pasuruar dhe zgjeruar gama e ligjeve pr farmaceutikn. Ai evidentoi gjithashtu edhe dy probleme n funksionim e ktij tregu: “Mendoj se problematike vazhdon t mbetet shtja e shkmbimit t monedhs, ku t gjith ne e kemi par far disbalance dhe kolapsi shkakton n tregun farmaceutik. Pr kt mendoj se duhet vendosur nj mim fiks duke e rregulluar kt me kuadr ligjor. Po kshtu, - vijoi Shehu, - problematike sht edhe fakti i mosvendosjes s pulls s dyfisht t siguris”.
Statistikat e viteve t fundit tregojn rritje falsifikimit t barnave far sht shum shqetsuese dhe krcnuese. Barnat e falsifikuara te zbuluara npr bot zakonisht prmbajn nj sasi t ult t principit aktiv, gjithsesi n raste m t rralla jan zbuluar barna me principin aktiv t gabuar ose pa princip aktiv fare. T gjitha barnat e falsifikuara paraqesin rrezik t larte, sipas specialistve. N Shqipri nuk prodhohen barna t falsifikuara, mirpo si shum shtete t tjera q na rrethojn, ne jemi nj vend prdorues barnash q vijn edhe nga jasht kufijve, rrjedhimisht nuk duhet ta shikojm veten ton jasht ktij rreziku potencial. Shum shtete perndimore kan krijuar strategji t posame pr luftn kundra barnave t falsifikuara.
Farmacit
Hana: T dhnat online, ulje abuzimeve
Drejtoresha e Prgjithshme e ISKSH-s, Elvana Hana, gjat konferencs pr sigurimin e aksesit ndaj barnave sht shprehur pr realizimin apo prmbushjen e sfids pr akses t barabart ndaj barnave n rrethana t prcaktuara (t limituara) ekonomike pr mbrojtjen e pacientit nga shpenzimet e paprballueshme.
Pr nj modernizim t mtejshm n shrbimin farmaceutik, ISKSH ka arritur t realizoj futjen e Sistemit Elektronik pr Barnat e Rimbursuara n t gjitha Farmacit dhe Agjencit e Kontraktuara.
Aktualisht, ISKSH po punon pr zbatimin e nj projekti informatizimi pr drgimin online n ISKSH t shpenzimeve t rimbursimit t realizuara pr do dit brenda 24 orve pr subjektet e kontraktuara...
Me prdorimin e ktij projekti ISKSH do t ket nj informacion shum m t shpejt mbi ecurin e shpenzimeve t rimbursimit i cili pritet t shoqrohet me ulje t mundsis pr abuzime n kt sektor. Ky projekt do t’i paraprij projektit t kalimit n recetn elektronike pr barnat e rimbursuara, q do t prshkruhet nga mjekt dhe do t lexohet nga farmacia m pas.