Kursk, pse ushtria ruse duket se është kapur e papërgatitur?

Një shtytje e guximshme ushtarake ukrainase në rajonin Kursk të Rusisë, ka parë që forcat e Kievit të kapin shumë fshatra, të marrin qindra të burgosur dhe të detyrojnë evakuimin e dhjetëra mijëra civilëve në atë që është bërë sulmi më i madh në vend që nga Lufta e Dytë Botërore. Në më shumë se një javë luftime, trupat ruse janë ende duke luftuar për të dëbuar pushtuesit.

Por pse ushtria ruse duket se është kapur kaq e papërgatitur?

Një kufi i gjatë

Rajonet e Rusisë, Kursk, Bryansk dhe Belgorod ndajnë një kufi prej 1,160 kilometrash (720 milje) me Ukrainën. Kjo përfshin një seksion prej 245 kilometrash (152 milje) në rajonin e Kurskut. Ky kufi kishte vetëm mbrojtje simbolike përpara se Moska të pushtonte Ukrainën në vitin 2022. Është përforcuar që atëherë me pika kontrolli në rrugët kyçe dhe fortifikime fushore në vende, por ndërtimi i mbrojtjeve të forta ka mbetur një detyrë e frikshme.

Njësitë më të afta ruse po luftojnë në Ukrainën lindore, ku ata kanë bërë ofensivë në disa sektorë, me fitime në rritje, dhe të qëndrueshme. Moska i ka përdorur rajonet për të nisur sulme ajrore dhe sulme raketore në territorin ukrainas, por nuk ka forca të mjaftueshme tokësore atje.

Për shkak të kufirit poroz dhe mungesës së fuqisë ushtarake, ka pasur sulme të mëparshme në Belgorod dhe Bryansk nga grupe të fshehta të komandove pro-Kiev që luftonin përkrah forcave ukrainase përpara se të tërhiqeshin.

Dronët, pajisjet e vëzhgimit dhe mjetet e inteligjencës ruse janë të përqendruara në Ukrainën lindore, duke ndihmuar Kievin të tërheqë në mënyrë të fshehtë trupat e tij në kufi nën mbulesën e pyjeve të thella.

Gjenerali në pension Andrei Gurulev, një anëtar i dhomës së ulët të parlamentit rus, kritikoi ushtrinë për dështimin në mbrojtjen e kufirit.

“Fatkeqësisht, grupi i forcave që mbronin kufirin nuk kishte asetet e veta të inteligjencës,” tha ai në një kanal të aplikacionit të tij të mesazheve. “Askush nuk i pëlqen të shohë të vërtetën në raporte, të gjithë duan vetëm të dëgjojnë se gjithçka është mirë.” 

Elementi i befasisë

Trupat ukrainase që marrin pjesë në inkursion thuhet se iu tha misioni vetëm një ditë para fillimit të tij. Ky sekret ishte në kontrast të fortë me kundërsulmimin e vitit të kaluar, kur Kievi deklaroi hapur qëllimin e tij kryesor për të prerë korridorin tokësor për në Krime, të cilin presidenti Vladimir Putin e aneksoi ilegalisht në vitin 2014. Ky veprim ushtarak dështoi ndërsa trupat ukrainase kaluan nëpër fushat e minuara ruse dhe u goditën nga artileria dhe dronët.

Trupat ukrainase nuk u përballën me pengesa të tilla për të hyrë në rajonin e Kurskut.

Njësitë e mekanizuara të forcuara nga beteja mposhtën lehtësisht rojet kufitare ruse të armatosura lehtë dhe njësitë e vogla të këmbësorisë që përbëheshin nga rekrutë  papërvojë. Qindra u kapën robër, thanë zyrtarët ukrainas. Ukrainasit u futën thellë në rajon në disa drejtime, duke u përballur me pak rezistencë dhe duke mbjellë kaos dhe panik.

Operacioni i ngjante kundërofensivës së shtatorit 2022 të Ukrainës, në të cilën forcat e saj rimorën kontrollin e rajonit verilindor të Kharkiv-it, pasi përfituan nga mungesa e fuqisë ushtarake ruse dhe mungesa e fortifikimeve në terren.

Gjenerali Oleksandr Syrskyi, i cili drejtoi operacionin në Kharkiv dy vjet më parë, tani është oficeri më i lartë ushtarak i Ukrainës. Forcat ruse në Kursk i përgjigjen gjeneralit Alexander Lapin, i cili komandonte forcat e Moskës në Kharkiv në vitin 2022 dhe u kritikua për atë dështim. Por lidhjet e tij me shefin e Shtabit të Përgjithshëm, gjeneralin Valery Gerasimov, thuhet se e ndihmuan atë të mbijetonte dhe madje të merrte edhe një promovim.

Syrskyi pretendon se forcat ukrainase përparuan në 1,000 kilometra katrorë (390 milje katrorë) të rajonit të Kurskut, megjithëse nuk është e mundur të verifikohet në mënyrë të pavarur se çfarë saktësisht kontrollojnë efektivisht forcat ukrainase.

“Deri më tani, rusët kanë demonstruar tronditje taktike dhe operacionale, gjë që ka çuar në një reagim të ngadaltë taktik dhe i ka lejuar ukrainasit të vazhdojnë të shfrytëzojnë përparimin e tyre në linjat mbrojtëse ruse,” tha në një analizë gjenerali australian në pension Mick Ryan. 

Rusia përgjigjet, por ngadalë

Komanda ushtarake ruse fillimisht u mbështet në avionë luftarakë dhe helikopterë në përpjekje për të ndaluar sulmin. Të paktën një helikopter rus u rrëzua dhe një tjetër u dëmtua.

Në të njëjtën kohë, Moska filloi të tërheqë përforcime, të cilat arritën të ngadalësonin përparimet e Ukrainës, por nuk arritën të bllokonin plotësisht manovrimin e Ukrainës nëpër pyje të mëdha.

“Rusia duket se ia del shumë keq kur duhet të përgjigjet dinamikisht në një situatë si kjo”, tha analisti ushtarak Michael Kofman i Carnegie Endowment në një podcast. “Forcat ruse janë shumë më mirë kur operojnë me mbrojtje të përgatitur, linja fikse, më shumë në luftën pozicionale.”

Kofman vuri në dukje se rezervat ruse që mbërrinin në zonën e Kurskut dukej se nuk kishin përvojë luftarake dhe kishin vështirësi në koordinimin me njëri-tjetrin.

Në një rast, një autokolonë ushtarake u parkua në mënyrë të shkujdesur në anë të rrugës pranë zonës së luftimit pak pasi filloi inkursioni dhe u godit shpejt nga raketat ukrainase.

“Ky është lloji i gabimit që forcat ruse përgjatë vijës së kontrollit zakonisht nuk e bëjnë,” vuri në dukje Kofman. 

Rreziqet që Ukraina të kërkojë një terren

Kievi mbetet i paqartë nëse synon të kërkojë një terren në rajonin e Kurskut apo të tërhiqet në territorin ukrainas. Opsioni i parë është i rrezikshëm sepse linjat e furnizimit që shtrihen thellë në rajon do të ishin të cenueshme ndaj sulmeve ruse, thonë analistët.

“Rreziku kryesor është se ukrainasit zgjedhin të përpiqen të konsolidohen dhe të mbajnë terren që zgjat vijën e frontit”, tha Matthew Savill, drejtor i shkencave ushtarake në institutin Royal United Services në Londër.

Ryan, gjenerali australian në pension, paralajmëroi se “humbja e një numri të madh forcash në këtë skenar e bën gjithashtu një përgjegjësi strategjike dhe politike”.

Kjo do të “shkapërderdhte mesazhet strategjike shumë pozitive që janë gjeneruar nga sulmi i papritur ukrainas në Rusi”, tha ai. Forcat ukrainase mund të përpiqen të tërhiqen në një zonë më të mbrojtur pranë kufirit ose të tërhiqen plotësisht në Ukrainë, tha ai.

Inkursioni tashmë ka rritur moralin e Ukrainës dhe ka dëshmuar aftësinë e saj për të marrë iniciativën dhe për ta çuar luftën në tokën ruse.

“Ky operacion ukrainas përfaqëson një përpjekje shumë domethënëse nga ana e ukrainasve për të rivendosur status quo-në në luftë dhe për të ndryshuar narrativat për perspektivat e Ukrainës në këtë luftë”, tha Ryan. AP

/rtsh.al/