Ligji q diskriminon shqiptart
Nataliteti i ult n prgjithsi n Evrop ka
shum qeveri q t ndrmarrin hapa konkret n aspektin finansiar q t stimulojn iftet q t lindin m shum fmij. Masat t tilla, sidomos n ato t Evrops Perndimore, kan prfshir t gjith qytetart e ktyre shteteve, duke prfshir ktu edhe ata me qndrim t prkohshm.
Kuptohet duke u nisur nga fakti se nj pjes e konsiderueshme e shqiptarve jan me pun t prkohshm jasht vendlindjes, e kan prfituar nga kto masa dhe tani jan
pjes e benificionve pr rritjen e natalitetit.
N kt projekt t shtimit t popullsis nuk ka ngelur mbrapa edhe Maqedonia.
N vitin 2007 n kt vend rritja e popullsis ishte vetm 1.5 pr qind. N nj situat t till sadopak alarmante, n korrik t vitit 2008 Kuvendi i republiks s Maqedonis miratoi Ligjin pr plotsim dhe ndryshim t Ligjit pr mbrojtjen e fmijve.
N baz t ktij Ligji nnat t cilat do t lindin fmijn e dyt, do t marr nj pag mujore e barabart me 30 prqindshin e pags mesatare n kohzgjatje prej nnt muajve. Pr fmijn e tret, nns i dedikohet nj pag mujore e barabar me 50 prqindjen e pags mesatare n kohzgjatje prej dhjet viteve, ndrsa pr fmijn e katrt nj pag mujore e barabart me 70 prqindshin e rrogs mesatare n periudh prej 15-viteve.
Por ky ligj padyshim q do t kishte qen i mirpritur edhe pr nnant shqiptare sikur t mos kishte pasur karakter selektiv. N nenin 30-a t ktij Ligji thuhet se kta shtesa financiare mund ti realizojn vetm ato nna t cilat jetojn n ato komuna t Republiks s Maqedonis ku rritja e popullsis sht nn 2,1 % n baz t t dhnave t Entit shtetror pr statistika.
Ndrsa n raportin e ktij Enti pr vitin 2007 del se nataliteti nn 2,1 pr qind n pjesn m t madhe shnohet n komunat me shumic maqedonase. Pr momentin vetm shqiptart e Komuns s Kumanovs mund t prfitoj nga ky Ligj ku sipas statistikave n kt qytet rritja e popullsis sht 1.7 pr qind.
Ndikimi q mund t ket ky ligj do t shihet n t ardhmn sepse zbatimi i tij fillon me 1 janar t vitit t 2009. Por nuk mund t injorohet fakti se n momente kur papunsia n Maqedoni sht diku mbi tridhjet pr qind, ligji edhe mund t ket efektin e tij.
Shum nna, duke marr parasysh nj beneficion t till, n kushte t nj papunsie t madhe, edhe mund t vendosin q pr hir t nj page n kohzgjatje prej pesmbdhjet viteve t lindin edhe fmijn e tret ose t katrtin.
N kushtet ku numri i t papunve dhe i atyre me nevoja social sht shum m i madhe tek shqiptart se sa tek maqedonasit, ky ligj nse do t ishte gjithprfshirs, do t kishte pasur ndikim edhe tek nnat shqiptare. Por pr fat t keq si edhe m hert dikush prsri ka frik nga shtimi i shqiptarve.
N Maqedoni frika nga rritja e prqindjes s shqiptarve ka ekzistuar me koh dhe n kt drejtim n vazhdimsi ka pasur projekte pr ti destimuluar shqiptart pr t pasur m shum fmij. N vitet tetdhjet- nntdhjet me ligj u ndalua q fmija i katr t ket drejt n shtesa fmijror.
Padyshim q kjo u b n nj koh ku nataliteti i shqiptarve n Maqedoni shnonte rritje t konsiderueshme. Paralelisht me kto masa, nga ana e Qeveris s Maqedonis n at koh shqiptarve ju ndalua qe ta paksojn fmijn e vet sipas dshirs s prindrit.
N zyrat e vendit kishte nj list t emrave me t cilat prindrit ishin t detyruar ti paksonin fmijt e tyre sepse n t kundrtn nuk mund ti regjistronin ato n Regjistrin e t lindurve.
Po edhe prkundr ktyre masave, kto projekte antishqiptare deri n kto momente nuk kan pasur sukses. Numri i shqiptarve me apo pa benificione sht rritur n vazhdimsi. Divorcet mes ifteve jan n prqindje shum t ulta gj q tregon se tek shqiptart n Maqedoni familja akoma vazhdon t ket baza t shndosha.
Ajo q sht m shum brengosse n kt ligj lidhet me faktin se n Maqedoni nuk po respektohet formula e t drejtave dhe detyrimeve n mnyr t barabart pr t gjith qytetart. Por prkundrazi n kt shtete vazhdojn t sjellin ligje q diskriminojn shqiptart edhe kur bhet fjal pr krijimin e familjes.
shum qeveri q t ndrmarrin hapa konkret n aspektin finansiar q t stimulojn iftet q t lindin m shum fmij. Masat t tilla, sidomos n ato t Evrops Perndimore, kan prfshir t gjith qytetart e ktyre shteteve, duke prfshir ktu edhe ata me qndrim t prkohshm.
Kuptohet duke u nisur nga fakti se nj pjes e konsiderueshme e shqiptarve jan me pun t prkohshm jasht vendlindjes, e kan prfituar nga kto masa dhe tani jan
pjes e benificionve pr rritjen e natalitetit.
N kt projekt t shtimit t popullsis nuk ka ngelur mbrapa edhe Maqedonia.
N vitin 2007 n kt vend rritja e popullsis ishte vetm 1.5 pr qind. N nj situat t till sadopak alarmante, n korrik t vitit 2008 Kuvendi i republiks s Maqedonis miratoi Ligjin pr plotsim dhe ndryshim t Ligjit pr mbrojtjen e fmijve.
N baz t ktij Ligji nnat t cilat do t lindin fmijn e dyt, do t marr nj pag mujore e barabart me 30 prqindshin e pags mesatare n kohzgjatje prej nnt muajve. Pr fmijn e tret, nns i dedikohet nj pag mujore e barabar me 50 prqindjen e pags mesatare n kohzgjatje prej dhjet viteve, ndrsa pr fmijn e katrt nj pag mujore e barabart me 70 prqindshin e rrogs mesatare n periudh prej 15-viteve.
Por ky ligj padyshim q do t kishte qen i mirpritur edhe pr nnant shqiptare sikur t mos kishte pasur karakter selektiv. N nenin 30-a t ktij Ligji thuhet se kta shtesa financiare mund ti realizojn vetm ato nna t cilat jetojn n ato komuna t Republiks s Maqedonis ku rritja e popullsis sht nn 2,1 % n baz t t dhnave t Entit shtetror pr statistika.
Ndrsa n raportin e ktij Enti pr vitin 2007 del se nataliteti nn 2,1 pr qind n pjesn m t madhe shnohet n komunat me shumic maqedonase. Pr momentin vetm shqiptart e Komuns s Kumanovs mund t prfitoj nga ky Ligj ku sipas statistikave n kt qytet rritja e popullsis sht 1.7 pr qind.
Ndikimi q mund t ket ky ligj do t shihet n t ardhmn sepse zbatimi i tij fillon me 1 janar t vitit t 2009. Por nuk mund t injorohet fakti se n momente kur papunsia n Maqedoni sht diku mbi tridhjet pr qind, ligji edhe mund t ket efektin e tij.
Shum nna, duke marr parasysh nj beneficion t till, n kushte t nj papunsie t madhe, edhe mund t vendosin q pr hir t nj page n kohzgjatje prej pesmbdhjet viteve t lindin edhe fmijn e tret ose t katrtin.
N kushtet ku numri i t papunve dhe i atyre me nevoja social sht shum m i madhe tek shqiptart se sa tek maqedonasit, ky ligj nse do t ishte gjithprfshirs, do t kishte pasur ndikim edhe tek nnat shqiptare. Por pr fat t keq si edhe m hert dikush prsri ka frik nga shtimi i shqiptarve.
N Maqedoni frika nga rritja e prqindjes s shqiptarve ka ekzistuar me koh dhe n kt drejtim n vazhdimsi ka pasur projekte pr ti destimuluar shqiptart pr t pasur m shum fmij. N vitet tetdhjet- nntdhjet me ligj u ndalua q fmija i katr t ket drejt n shtesa fmijror.
Padyshim q kjo u b n nj koh ku nataliteti i shqiptarve n Maqedoni shnonte rritje t konsiderueshme. Paralelisht me kto masa, nga ana e Qeveris s Maqedonis n at koh shqiptarve ju ndalua qe ta paksojn fmijn e vet sipas dshirs s prindrit.
N zyrat e vendit kishte nj list t emrave me t cilat prindrit ishin t detyruar ti paksonin fmijt e tyre sepse n t kundrtn nuk mund ti regjistronin ato n Regjistrin e t lindurve.
Po edhe prkundr ktyre masave, kto projekte antishqiptare deri n kto momente nuk kan pasur sukses. Numri i shqiptarve me apo pa benificione sht rritur n vazhdimsi. Divorcet mes ifteve jan n prqindje shum t ulta gj q tregon se tek shqiptart n Maqedoni familja akoma vazhdon t ket baza t shndosha.
Ajo q sht m shum brengosse n kt ligj lidhet me faktin se n Maqedoni nuk po respektohet formula e t drejtave dhe detyrimeve n mnyr t barabart pr t gjith qytetart. Por prkundrazi n kt shtete vazhdojn t sjellin ligje q diskriminojn shqiptart edhe kur bhet fjal pr krijimin e familjes.