Lufta per naften e Libise

Libia është eksportuesi i 12-të i naftës në botë. Dhe përfitimet më të mëdha i kanë nxjerrë kompanitë italiane të energjisë; ENI dhe Ansaldo, gjë që lidhej me raportet ekonomike mes dy vendeve.

Tregjet nuk kanë dëshmuar deri tani, nëse ekziston rreziku që kompanitë italiane të jenë më pak të favorizuara se ato amerikane, franceze apo britanike në epokën post-Gadafit.

Gjithçka do të duket me qartë pasi udhëheqësi libian të dalë plotësisht nga skena dhe Këshilli Kombëtar i Tranzicionit të bëjë të qarta strategjitë e tij.

Megjithatë, asnjë skenar ekonomik nuk mund të përjashtohet nga të panjohurat që ofron situata aktuale në Libi.

Në tregje çmimi i naftës, mëngjesin e së hënës, pësoi një rënie të shpejtë, por gjithsesi çmimi mbetet më i lartë se në muajin shkurt prej 100 dollarësh, ose 13% më i lartë se çmimi i fundvitit 2010.

Pyetja që bëjnë të gjithë është kur prodhimi i naftës në Libi, do t’i kthehet periudhës së para konfliktit.

Pyetja e rëndësishme është për Italinë, e cila në të kaluarën merrte nga Libia thuajse një të katërtën e naftës dhe 10% të nevojave për gaz.

Përpara armëve, për kompaninë italiane të Energjisë ENI, Libia përfaqësonte 13% të prodhimit të saj, e barazvlefshme me 280 mijë fuçi nafte në ditë.

Përmes një deklarate, ku përvizoheshin pasiguritë, Bordi i Kompanisë ENI kërkoi nga forcat e Këshillit Kombëtar të Tranzicionit të respektojë kontratat e furnizimit, për të cilat u negociuan asokohe me Gadafin, të mbrojtura nga e drejta ndërkombëtare, siç shkruhej në deklaratë.

Në epokën e Gadafit, investimet italiane përfshinin një miliardë euro në veprat e mëdha dhe miliona të tjerë në hekurudha, infrastrukturë, telekomunikacion dhe në ndërmarrje të vogla e të mesme.

Në total, përpara luftës civile, Libia prodhonte rreth 1.6 milionë fuçi nafte në ditë, por pas gjashtë muajsh tensionesh dhe konflikt të armatosur është ulur në 500 mijë fuçi në ditë.

Rritja e çmimit të naftës vazhdoi të ndjehej edhe pasi Arabia Saudite ndërhyri duke shtuar prodhimin.

Në Shtetet e Bashkuara, presidenti Barak Obama dhe kreu i Rezervës Federale Ben Bernanke i janë referuar këtij ngërçi të naftës si një prej faktorëve që frenuan shërimin e ekonomisë në gjashtëmujorin e parë.

Investitorët shpresojnë se ulja e çmimeve të naftës dhe gazit të evitojë reçesionin.