Migrena gjithckaqe duhet te dini
Dhimbja e kokes eshte simptoma me e shpeshte shqetesuese qe gati te gjithe e kane perjetuar. 80-90 e popullsise se pergjithshme pohon te kete patur te pakten nje here dhimbje koke. Termi simptome nuk nenkupton nje semundje por nje ndryshim qe ne veme re ne organizem dhe qe mund te perbeje shenjen e nje semundjeje. Eumlshte provuar qe pjesa me e madhe e dhimbjeve te kokes mund te jene te pademshme dhe mund te trajtohen me qetesues te zakonshem megjithate ajo ngelet arsyeja me e shpeshte kur i drejtohemi neurologut.
Cilat jane format e dhimbjes se kokes
Dhimbja akute e kokes
Vetem nje pjese e vogel e njerezve i drejtohen mjekut pas episodit te pare te dhimbjes se kokes megjithese me raste ky mund te jete tregues i nje ataku te pare te migrenes. Gjithsesi mund te shkaktohet edhe nga shkaqe me serioze . Ndodh shpesh qe nje demtim apo nje traume e kokes te shoqerohet me dhimbje qe me kalimin e kohes qetesohet por nga ana tjeter mund te jete shenja e pare e pranise se nje koagule gjaku brenda ose jashte trurit. Gjithashtu mund te jete shenje e nje inflamacioni te cipave te trurit meningjiti apo hemorragjie cerebrale ku dhimbja mund te filloje papritur shoqeruar me humbje te ndjenjave.
Dhimbja e kokes shoqeron semundjet infektive si gripi infeksionet e sinuseve te kokes apo ato ne kraharorit si pneumonite te cilat shoqerohen me sekrecione dhe temperature te larte.
Dhimbja kronike e kokes
Shkaku kryesor i dhimbjes kronike eshte migrena. Dhimbja zgjat nga 4-48 ore. Dhimbja eshte shpesh pulsuese dhe prek gjysmen e kokes. Shoqerohet me nauze te vjella dhe ndjeshmeri ndaj drites dhe zhurmave.
Dhimbja e tensionuar
Prek te dyja anet e kokes per 1-6 ore dhe eshte e pashoqeruar me simptoma te tjera specifike. Irritmimi i nervave te fytyres mund te jape dhimbje qe lokalizohen me shpesh ne nofullen e poshtme apo ne dhembe me nje kohezgjatje te shkurter. Mund te nxitet nga pertypja te folurit apo temperaturat e ulta.
Ushqimet dhe pijet
Rreth 1/5 e migrenozeve raportojne qe djathi cokollata dhe pijet alkoolike u provokojne dhimbje te kokes. Megjithate evitimi i tyre nuk ndalon krizat e saj.
Perdorimi i shpeshte i barnave
Prej kohesh njihet qe ergotamina perberesi aktiv i medikamentit me te vjeter kunder migrenes mund te shkaktoje dhimbje koke nese merret cdo dite. Kohet e fundit eshte bere e njohur se qetesuesit me permbajtje kodeine mund te japin dhimbje koke nese merren me teprice. Pilulat contraceptive vecanerisht ato te kombinuara qe merren per 3 jave shpesh e rendojne dhimbjen e kokes. Mendohet se kjo e fundit shkaktohet nga ulja e nivelit te hormoneve. Dhimbja e kokes mund te jete efekt anesor i medikamenteve te tjera si nifedipina dhe trinitrina.
Moti dhe lidhja e tij me dhimbjen e kokes
Perse moti ndikon si faktor stimulues per dhimbjet e kokes dhe migrenes
Nuk ka nje pergjigje definitive ne lidhje me kete teme. Nje teori evolucionare thote qe dhimbja e kokes perben nje mekanizem mbrojtes ndaj faktoreve stresant te mjedisit. Keshtu i semuri perpiqet te gjeje nje ambient me te qete dhe te sigurte. Nga ana tjeter mendohet qe individet qe vuajne nga kjo gjendje kane nje prag me te ulet ne pergjigjen e tyre ndaj dhimbjes.Mendohet qe kjo ndjeshmeri te jete e trasheguar. Gjate studimeve te ndryshme te bera me paciente qe vuajne nga migrena eshte vene re nje lidhje mes kushteve klimaterike dhe shfaqjes se dhimbjes se kokes. Nder keta faktore perfshihen ndryshimet ne temperature ne lageshtire stuhite ambjente me shume pluhra dhe thatesirat ekstreme. Kjo ben qe ne varesi te faktoreve te meposhtem pacientet qe vuajne nga kjo gjendje te ndryshojne dhe te pershtasin aktivitetet e tyre jetesore per te shmangur perkeqesimet e dhimbjeve.
Ju dhemb koka Testet qe duhet te kryeni
Per te marre nje trajtim sa me te sakte mjeku do tju drejtoje disa pyetje te cilat kane te bejne me historine tuaja mjekesore me specifikisht me historine e dhimbjes suaj te kokes. Eumlshte e rendesishme qe ju te jeni ne gjendje te pershkruani simptomat dhe shenjat me saktesine e duhur. Kini parasysh se perpara takimit me mjekun tuaj te jeni ne gjendje te pergjigjeni ketyre pyetjeve
- Sa kohe ka qe ju ka filluar dhimbja e kokesNe cfare moshe
- Dhimbja juaj e kokes eshte e njejte gjithmone apo ndryshon shpesh
- Sa shpesh ju ndodh te keni dhimbje
- Keni verejtur ndonje faktor qe ndikon ne shfaqjen e dhimbjeve te kokes per shembull situata te caktuara ushqime apo ilace qe perkeqesojne gjendjen
- A vuan ndonje familjar tjeter nga dhimbja e kokes
- A ka ndryshuar performanca juaj ne shkolle apo ne pune per shkak te tyre
- A keni ndonje simptome tjeter shoqeruese gjate episodeve te dhimbjes apo ndermjet tyre
Pervec te tjerave duhet te jeni ne gjendje te pershkruani lokalizimin e dhimbjes si e ndjeni sa e rende eshte ajo nga 1 deri ne 10 dhimbja e kokes shfaqet papritmas apo me ndonje simptome shoqeruese ne cilen pjese te dites shfaqet sa shpesh i keni keto dhimbje.
Do te ishte mire te informonit mjekun tuaj per te gjitha medikamentet qe keni marre ne te kaluaren apo qe vazhdoni te merrni duke i treguar kutite e medikamenteve me emrat perkates.
Ne nje etape te dyte mjeku do te kryeje ekzaminimin fizik dhe neurologjik per te gjetur dhe evidentuar shkakun e dhimbjes tuaj. Testet neurologjike sherbejne per te perjashtuar nje semundje malinje te trurit qe mund te shkaktoje dhimbjen tuaj apo hemorragjite infeksione trauma dhe demtime te tjera te mundshme.
Hormonet dhe roli i tyre
Eumlshte vene re nga studime te shum ta qe ekziston nje lidhje midis nivelit te hormoneve femerore gjate ciklit menstrual dhe dhimbjeve te kokes vecanerisht migrenes. Jane shume te zakonshme migrena ne periudhen pre-menstruale ku nivelet e Estrogjenit dhe Progesteronit hormone femerore bien drastikisht.
64 e femrave te nje studimi vertetuan qe dhimbja e tyre e kokes ishte zhdukur gjate shtatzanise.
Kontraceptivet orale dhe terapia zevendesuese gjate menopauzes jane vertetuar si faktore qe stimulojne shfaqjen e migrenes ne disa gra. Kontraceptivet orale me permbajtje progesteronit nuk bejne pjese ne kete liste.
Trajtimi efektiv ne dhimbjet migrenoze menstruale eshte pikerisht perdorimi i antiinflamatoreve jo-steroid. Ata duhet te perdoren gjate ciklit gjithmone duke u konsultuar me mjekun tuaj.
Cilat jane mundesite e trajtimit gjate shtatzanise
Gjate shtatzanise nuk ka asnje trajtim qe rekomandohet per trajtimin e migrenes. Keto medikamente mund te prekin uterusin mitren e nenes dhe te kalojne placenten duke dhene efekte negative ne beben qe do te vije shpejt ne jete. Gjithmone konsultohuni me gjinekologun dhe neurologun tuaj perpara se te merrni ndonje medikament.
Cilat jane format e dhimbjes se kokes
Dhimbja akute e kokes
Vetem nje pjese e vogel e njerezve i drejtohen mjekut pas episodit te pare te dhimbjes se kokes megjithese me raste ky mund te jete tregues i nje ataku te pare te migrenes. Gjithsesi mund te shkaktohet edhe nga shkaqe me serioze . Ndodh shpesh qe nje demtim apo nje traume e kokes te shoqerohet me dhimbje qe me kalimin e kohes qetesohet por nga ana tjeter mund te jete shenja e pare e pranise se nje koagule gjaku brenda ose jashte trurit. Gjithashtu mund te jete shenje e nje inflamacioni te cipave te trurit meningjiti apo hemorragjie cerebrale ku dhimbja mund te filloje papritur shoqeruar me humbje te ndjenjave.
Dhimbja e kokes shoqeron semundjet infektive si gripi infeksionet e sinuseve te kokes apo ato ne kraharorit si pneumonite te cilat shoqerohen me sekrecione dhe temperature te larte.
Dhimbja kronike e kokes
Shkaku kryesor i dhimbjes kronike eshte migrena. Dhimbja zgjat nga 4-48 ore. Dhimbja eshte shpesh pulsuese dhe prek gjysmen e kokes. Shoqerohet me nauze te vjella dhe ndjeshmeri ndaj drites dhe zhurmave.
Dhimbja e tensionuar
Prek te dyja anet e kokes per 1-6 ore dhe eshte e pashoqeruar me simptoma te tjera specifike. Irritmimi i nervave te fytyres mund te jape dhimbje qe lokalizohen me shpesh ne nofullen e poshtme apo ne dhembe me nje kohezgjatje te shkurter. Mund te nxitet nga pertypja te folurit apo temperaturat e ulta.
Ushqimet dhe pijet
Rreth 1/5 e migrenozeve raportojne qe djathi cokollata dhe pijet alkoolike u provokojne dhimbje te kokes. Megjithate evitimi i tyre nuk ndalon krizat e saj.
Perdorimi i shpeshte i barnave
Prej kohesh njihet qe ergotamina perberesi aktiv i medikamentit me te vjeter kunder migrenes mund te shkaktoje dhimbje koke nese merret cdo dite. Kohet e fundit eshte bere e njohur se qetesuesit me permbajtje kodeine mund te japin dhimbje koke nese merren me teprice. Pilulat contraceptive vecanerisht ato te kombinuara qe merren per 3 jave shpesh e rendojne dhimbjen e kokes. Mendohet se kjo e fundit shkaktohet nga ulja e nivelit te hormoneve. Dhimbja e kokes mund te jete efekt anesor i medikamenteve te tjera si nifedipina dhe trinitrina.
Moti dhe lidhja e tij me dhimbjen e kokes
Perse moti ndikon si faktor stimulues per dhimbjet e kokes dhe migrenes
Nuk ka nje pergjigje definitive ne lidhje me kete teme. Nje teori evolucionare thote qe dhimbja e kokes perben nje mekanizem mbrojtes ndaj faktoreve stresant te mjedisit. Keshtu i semuri perpiqet te gjeje nje ambient me te qete dhe te sigurte. Nga ana tjeter mendohet qe individet qe vuajne nga kjo gjendje kane nje prag me te ulet ne pergjigjen e tyre ndaj dhimbjes.Mendohet qe kjo ndjeshmeri te jete e trasheguar. Gjate studimeve te ndryshme te bera me paciente qe vuajne nga migrena eshte vene re nje lidhje mes kushteve klimaterike dhe shfaqjes se dhimbjes se kokes. Nder keta faktore perfshihen ndryshimet ne temperature ne lageshtire stuhite ambjente me shume pluhra dhe thatesirat ekstreme. Kjo ben qe ne varesi te faktoreve te meposhtem pacientet qe vuajne nga kjo gjendje te ndryshojne dhe te pershtasin aktivitetet e tyre jetesore per te shmangur perkeqesimet e dhimbjeve.
Ju dhemb koka Testet qe duhet te kryeni
Per te marre nje trajtim sa me te sakte mjeku do tju drejtoje disa pyetje te cilat kane te bejne me historine tuaja mjekesore me specifikisht me historine e dhimbjes suaj te kokes. Eumlshte e rendesishme qe ju te jeni ne gjendje te pershkruani simptomat dhe shenjat me saktesine e duhur. Kini parasysh se perpara takimit me mjekun tuaj te jeni ne gjendje te pergjigjeni ketyre pyetjeve
- Sa kohe ka qe ju ka filluar dhimbja e kokesNe cfare moshe
- Dhimbja juaj e kokes eshte e njejte gjithmone apo ndryshon shpesh
- Sa shpesh ju ndodh te keni dhimbje
- Keni verejtur ndonje faktor qe ndikon ne shfaqjen e dhimbjeve te kokes per shembull situata te caktuara ushqime apo ilace qe perkeqesojne gjendjen
- A vuan ndonje familjar tjeter nga dhimbja e kokes
- A ka ndryshuar performanca juaj ne shkolle apo ne pune per shkak te tyre
- A keni ndonje simptome tjeter shoqeruese gjate episodeve te dhimbjes apo ndermjet tyre
Pervec te tjerave duhet te jeni ne gjendje te pershkruani lokalizimin e dhimbjes si e ndjeni sa e rende eshte ajo nga 1 deri ne 10 dhimbja e kokes shfaqet papritmas apo me ndonje simptome shoqeruese ne cilen pjese te dites shfaqet sa shpesh i keni keto dhimbje.
Do te ishte mire te informonit mjekun tuaj per te gjitha medikamentet qe keni marre ne te kaluaren apo qe vazhdoni te merrni duke i treguar kutite e medikamenteve me emrat perkates.
Ne nje etape te dyte mjeku do te kryeje ekzaminimin fizik dhe neurologjik per te gjetur dhe evidentuar shkakun e dhimbjes tuaj. Testet neurologjike sherbejne per te perjashtuar nje semundje malinje te trurit qe mund te shkaktoje dhimbjen tuaj apo hemorragjite infeksione trauma dhe demtime te tjera te mundshme.
Hormonet dhe roli i tyre
Eumlshte vene re nga studime te shum ta qe ekziston nje lidhje midis nivelit te hormoneve femerore gjate ciklit menstrual dhe dhimbjeve te kokes vecanerisht migrenes. Jane shume te zakonshme migrena ne periudhen pre-menstruale ku nivelet e Estrogjenit dhe Progesteronit hormone femerore bien drastikisht.
64 e femrave te nje studimi vertetuan qe dhimbja e tyre e kokes ishte zhdukur gjate shtatzanise.
Kontraceptivet orale dhe terapia zevendesuese gjate menopauzes jane vertetuar si faktore qe stimulojne shfaqjen e migrenes ne disa gra. Kontraceptivet orale me permbajtje progesteronit nuk bejne pjese ne kete liste.
Trajtimi efektiv ne dhimbjet migrenoze menstruale eshte pikerisht perdorimi i antiinflamatoreve jo-steroid. Ata duhet te perdoren gjate ciklit gjithmone duke u konsultuar me mjekun tuaj.
Cilat jane mundesite e trajtimit gjate shtatzanise
Gjate shtatzanise nuk ka asnje trajtim qe rekomandohet per trajtimin e migrenes. Keto medikamente mund te prekin uterusin mitren e nenes dhe te kalojne placenten duke dhene efekte negative ne beben qe do te vije shpejt ne jete. Gjithmone konsultohuni me gjinekologun dhe neurologun tuaj perpara se te merrni ndonje medikament.