Mohohen t drejtat
Qytetarve t Kosovs u mohohen t drejtat e tyre njerzore. N vendin ton ka shkelje t mdha e t vogla t t drejtave t njeriut. Megjithat, shkelsi m i madh i t drejtave t njeriut n Kosov sht sistemi gjyqsor.
Kt e pohon mbrojtsi i t drejtave t njeriut, avokati i popullit, Sami Kurteshi.
Mendimi im si kryesues i institucionit t Ombudspersonit, sht se n Kosov ka edhe shkelje t mdha edhe t vogla. Problemet m t mdha, t cilat i identifikon institucioni jon, sht q n gjykata bhet shkelja m e madhe e t drejtave t njeriut, kur sht fjala te zbatimi i vendimeve, strzgjatja e proceseve gjyqsore, elementet q mund t lidhen me korrupsionin, t lidhen me krimin, tha Kurteshi pr Express.
Pas gjykatave, menjher n vendin e dyt ai rendit administratn shtetrore, si ajo qendrore dhe komunale si dhe problemin e lvizjes s lir, q sipas Kurteshit, m s shumti kufizohet n pjesn veriore t vendit.
Kemi probleme pr lvizjen e lir. Kemi edhe fakte reale ku lvizja e lir nuk sht e garantuar n pjesn veriore, e cila sht rrezik i drejtprdrejt pr jetn, shtoi Ombudspersoni i Kosovs.
Q sistemi gjyqsor sht shkelsi m i madh i t drejtave t kosovarve, kt e pohon edhe Ibrahim Makolli, antar i Komisionit pr mbrojtjen e t drejtave t njeriut t Kuvendin e Kosovs.
Nj nga sektort q n Kosov sht identifikuar dhe vazhdon t jet nj ndr shkelsit m t mdhenj t t drejtave t njeriut, sht sektori i drejtsis n Kosov, pohon Makolli.
Sipas Makollit, n vendin ton ka pasur prparime shum t vogla n fushn e t drejtave t njeriut, ku ai pohon se grupet e rnduara t shoqris jan pothuajse n gjendje t njjt sikurse viteve tjera, sa i prket respektimit t drejtave t tyre.
Nj faktor tjetr q ndikon negativisht n kt aspekt, sipas tij, sht edhe mungesa e kompletimit t infrastrukturs ligjore dhe moszbatimi i ligjeve ekzistuese.
Ndrsa drejtori i KMDLNJ-s, Behxhet Shala, thot se Kosova sht vend ku qytetart nuk e kan nj adres ku mund t krkojn realizimin e t drejtave t tyre dhe t krkojn prgjegjsi pr ata q ua shkelin kto t drejta.
Ndr shkelsit m t mdhenj t t drejtave t njeriut n Kosov, Shala rendit administratn e UNMIK-ut, EULEX-it, Institucionet e Kosovs dhe Qeverin e Serbis prmes institucioneve paralele n Kosov.
UNMIK dhe EULEX prmes trysnis q u bjn institucioneve t Kosovs ndikojn n vendimmarrje q mund t jen dhe jan kundr interesave t qytetarve. Institucionet e Kosovs, duke mos e luftuar korrupsionin, krimin e organizuar dhe duke mos e reformuar gjyqsorin q sht i korruptuar dhe jo profesional, ua shkelin t drejtat qytetarve t saj, thot Shala.
Ndryshe nga kta t tre mendojn zyrtar qeveritar. Habit Hajredini, nga Zyra pr Qeverisje t Mir, q funksionon n kuadr t Kryeministris, thot se Qeveria e Kosovs ka
prpjekje maksimale pr krijimin dhe zbatimin e infrastrukturs ligjore.
Qeveria e Kosovs, n bashkpunim me partnert vendor, me shoqrin civile n prgjithsi, ka
prpjekje maksimale pr krijimin e infrastrukturs ligjore, si dhe hartimin e politikave pr zbatimin e nj sr projektesh, n fokus me t drejtat e njeriut, qeverisjen e mir dhe sundimin e ligjit, thekson Hajredini.
Ndrsa Shefi i Zyrs s Komisariatit t Lart pr t Drejta t Njeriut n Kosov, Pauel Miller, theksoi se Dita Botrore pr t Drejtat e Njeriut sht luftimi i diskriminimit, q sht nj shtje e pranishme n gjith botn dhe prballet me sfida t shumta edhe n Kosov.
M 10 dhjetor t vitit 1948 Asambleja e Prgjithshme e Kombeve t Bashkuara nxori dhe shpalli Deklaratn Universale mbi t Drejtat e Njeriut, pas t cils Asambleja e Prgjithshme e OKB-s i ftoi shtetet antare q ta shpallin tekstin e Deklarats n mnyr q ajo t prhapet, paraqitet, lexohet dhe shpjegohet sidomos n shkoll dhe institucione t tjera edukuese. Qllimi ishte njohja pr t drejtat e njeriut si pretekst, ndrsa promovimi, prparimi, respektimi dhe mbrojtja e t drejtave t njeriut si kontekst.
Po cenohet e drejta e qytetarve pr shprehje t lir
Nisma e t Rinjve pr t Drejtat e Njeriut s bashku me Rrjetin e Aktivistve Nisma Ime zhvilluan t enjten nj aktivitet me rastin e 61-vjetorit t Deklarats Universale pr t Drejtat e Njeriut, duke mbyllur gojn me nj X t kuq n shenj proteste ndaj cenimit t s drejts s qytetarve pr shprehje t lir. Prfaqsuesi i Nisms pr t Rinjt dhe t Drejtat e Njeriut, Besart Lumi, njhersh aktivist i Rrjetit Nisma Ime, tha se fatkeqsisht liria e shprehjes n Kosov ka shnuar ngecje, andaj edhe aksioni i sotm shnon n mnyr simbolike cenimin e t drejts s shprehjes s lir s qytetarve.
Kt e pohon mbrojtsi i t drejtave t njeriut, avokati i popullit, Sami Kurteshi.
Mendimi im si kryesues i institucionit t Ombudspersonit, sht se n Kosov ka edhe shkelje t mdha edhe t vogla. Problemet m t mdha, t cilat i identifikon institucioni jon, sht q n gjykata bhet shkelja m e madhe e t drejtave t njeriut, kur sht fjala te zbatimi i vendimeve, strzgjatja e proceseve gjyqsore, elementet q mund t lidhen me korrupsionin, t lidhen me krimin, tha Kurteshi pr Express.
Pas gjykatave, menjher n vendin e dyt ai rendit administratn shtetrore, si ajo qendrore dhe komunale si dhe problemin e lvizjes s lir, q sipas Kurteshit, m s shumti kufizohet n pjesn veriore t vendit.
Kemi probleme pr lvizjen e lir. Kemi edhe fakte reale ku lvizja e lir nuk sht e garantuar n pjesn veriore, e cila sht rrezik i drejtprdrejt pr jetn, shtoi Ombudspersoni i Kosovs.
Q sistemi gjyqsor sht shkelsi m i madh i t drejtave t kosovarve, kt e pohon edhe Ibrahim Makolli, antar i Komisionit pr mbrojtjen e t drejtave t njeriut t Kuvendin e Kosovs.
Nj nga sektort q n Kosov sht identifikuar dhe vazhdon t jet nj ndr shkelsit m t mdhenj t t drejtave t njeriut, sht sektori i drejtsis n Kosov, pohon Makolli.
Sipas Makollit, n vendin ton ka pasur prparime shum t vogla n fushn e t drejtave t njeriut, ku ai pohon se grupet e rnduara t shoqris jan pothuajse n gjendje t njjt sikurse viteve tjera, sa i prket respektimit t drejtave t tyre.
Nj faktor tjetr q ndikon negativisht n kt aspekt, sipas tij, sht edhe mungesa e kompletimit t infrastrukturs ligjore dhe moszbatimi i ligjeve ekzistuese.
Ndrsa drejtori i KMDLNJ-s, Behxhet Shala, thot se Kosova sht vend ku qytetart nuk e kan nj adres ku mund t krkojn realizimin e t drejtave t tyre dhe t krkojn prgjegjsi pr ata q ua shkelin kto t drejta.
Ndr shkelsit m t mdhenj t t drejtave t njeriut n Kosov, Shala rendit administratn e UNMIK-ut, EULEX-it, Institucionet e Kosovs dhe Qeverin e Serbis prmes institucioneve paralele n Kosov.
UNMIK dhe EULEX prmes trysnis q u bjn institucioneve t Kosovs ndikojn n vendimmarrje q mund t jen dhe jan kundr interesave t qytetarve. Institucionet e Kosovs, duke mos e luftuar korrupsionin, krimin e organizuar dhe duke mos e reformuar gjyqsorin q sht i korruptuar dhe jo profesional, ua shkelin t drejtat qytetarve t saj, thot Shala.
Ndryshe nga kta t tre mendojn zyrtar qeveritar. Habit Hajredini, nga Zyra pr Qeverisje t Mir, q funksionon n kuadr t Kryeministris, thot se Qeveria e Kosovs ka
prpjekje maksimale pr krijimin dhe zbatimin e infrastrukturs ligjore.
Qeveria e Kosovs, n bashkpunim me partnert vendor, me shoqrin civile n prgjithsi, ka
prpjekje maksimale pr krijimin e infrastrukturs ligjore, si dhe hartimin e politikave pr zbatimin e nj sr projektesh, n fokus me t drejtat e njeriut, qeverisjen e mir dhe sundimin e ligjit, thekson Hajredini.
Ndrsa Shefi i Zyrs s Komisariatit t Lart pr t Drejta t Njeriut n Kosov, Pauel Miller, theksoi se Dita Botrore pr t Drejtat e Njeriut sht luftimi i diskriminimit, q sht nj shtje e pranishme n gjith botn dhe prballet me sfida t shumta edhe n Kosov.
M 10 dhjetor t vitit 1948 Asambleja e Prgjithshme e Kombeve t Bashkuara nxori dhe shpalli Deklaratn Universale mbi t Drejtat e Njeriut, pas t cils Asambleja e Prgjithshme e OKB-s i ftoi shtetet antare q ta shpallin tekstin e Deklarats n mnyr q ajo t prhapet, paraqitet, lexohet dhe shpjegohet sidomos n shkoll dhe institucione t tjera edukuese. Qllimi ishte njohja pr t drejtat e njeriut si pretekst, ndrsa promovimi, prparimi, respektimi dhe mbrojtja e t drejtave t njeriut si kontekst.
Po cenohet e drejta e qytetarve pr shprehje t lir
Nisma e t Rinjve pr t Drejtat e Njeriut s bashku me Rrjetin e Aktivistve Nisma Ime zhvilluan t enjten nj aktivitet me rastin e 61-vjetorit t Deklarats Universale pr t Drejtat e Njeriut, duke mbyllur gojn me nj X t kuq n shenj proteste ndaj cenimit t s drejts s qytetarve pr shprehje t lir. Prfaqsuesi i Nisms pr t Rinjt dhe t Drejtat e Njeriut, Besart Lumi, njhersh aktivist i Rrjetit Nisma Ime, tha se fatkeqsisht liria e shprehjes n Kosov ka shnuar ngecje, andaj edhe aksioni i sotm shnon n mnyr simbolike cenimin e t drejts s shprehjes s lir s qytetarve.