NATO ballafaqohet me sfida të reja përballë dronëve të lirë

Një incident i fundit, ku 19 dronë shkelën hapësirën ajrore polake, ka nxjerrë në pah dobësitë e NATO-s në luftën moderne me dronë. Ky rast, i cili çoi në një reagim të kushtueshëm me avionë luftarakë dhe sisteme Patriot në gatishmëri, vë në dukje një ndryshim në fushën e betejës, ku avionët e shtrenjtë përballen me dronë të lirë dhe efektivë.

Ndërsa Rusia pretendon se dërgimi i dronëve nuk ishte i qëllimshëm, dhe Bjellorusia sugjeron se ata “humbën kursin” për shkak të bllokimit, zyrtarët polakë dhe ekspertët evropianë besojnë se Polonia mund të jetë shënjestruar qëllimisht. Ministri i Jashtëm polak, Radek Sikorski, theksoi se 19 shkelje të tilla vështirë se mund të jenë aksidentale. Thomas Withington, një ekspert në luftën elektronike, sugjeroi se ky incident mund të ketë shërbyer si një test për reagimin dhe aftësinë e NATO-s për t’iu përgjigjur kërcënimeve nga dronët.

Konfuzioni dhe pasiguria dominon

Rusia ka kryer mijëra sulme me dronë kundër Ukrainës, dhe shkeljet e hapësirës ajrore të vendeve anëtare të NATO-s nuk janë të panjohura, megjithatë, incidenti në Poloni shënon herën e parë që fuqia ajrore e NATO-s është angazhuar kundër objektivave armike brenda territorit të një vendi anëtar. Gjetja e fragmenteve të dronëve më thellë në territorin polak se çdo rast i mëparshëm, ka shtuar konfuzionin rreth qëllimit të vërtetë pas këtij veprimi.

Gjenerali Alexus Grynkewich, komandanti suprem i forcave aleate të NATO-s në Evropë, pranoi se ende nuk dihet nëse incidenti ishte “i qëllimshëm apo i paqëllimshëm”, duke theksuar nevojën për analiza teknike të mëtejshme. Alexander-Cooper, një specialist në luftën kundër dronëve, pohoi se edhe pa prova të forta, është e mundur që Rusia të ketë pasur ndërmend të veprojë kundër Polonisë, duke marrë parasysh sjelljen e dronëve rusë në luftën elektronike.

Lufta elektronike dhe kërcënimet nga dronët

Neutralizimi i dronëve zakonisht bëhet në dy mënyra kryesore: rrëzimi i tyre ose ndërhyrja në sinjalet elektronike. Megjithatë, teknologjia e dronëve po evoluon shpejt. Rusia po zhvillon dronë të cilët mund të jenë programuar që destinacioni i tyre të jetë objektivi, edhe në rast të ndërprerjes së sinjaleve satelitore. Kjo, së bashku me sistemet e navigimit inercial të dronëve ushtarakë, i lejon ata të operojnë edhe pa sinjale të jashtme.

Avionë miliona dollarësh kundër dronëve të lirë

Angazhimi i avionëve luftarakë të shtrenjtë dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore kundër dronëve të lirë paraqet një sfidë ekonomike dhe strategjike për NATO-n. Siç vuri në dukje Alexander-Cooper, përdorimi i raketave me vlerë miliona dollarë për të shkatërruar dronë që kushtojnë dhjetëra mijëra dollarë nuk është një model i qëndrueshëm. Gjenerali Wiesław Kukuła, Komandanti i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura Polake, megjithatë, theksoi se vlera e jetës njerëzore nuk ka çmim.

Ekspertët paralajmërojnë se në rast të sulmeve masive me dronë, si ato të parë në Ukrainë, flota e NATO-s mund të mos ketë mjete të mjaftueshme për t’iu përgjigjur, duke vënë në rrezik edhe pilotët e avionëve luftarakë.

Inovacioni dhe përgjigja e NATO-s

Rusia dhe Ukraina po zhvillojnë vazhdimisht teknologji dhe taktika të reja për përdorimin e dronëve. Rusia ka filluar të përdorë dronë mashtrues së bashku me dronë sulmues, duke e vështirësuar identifikimin e tyre nga mbrojtja ajrore. Ukraina, nga ana tjetër, ka demonstruar përdorimin e dronëve të modifikuar dhe Inteligjencës Artificiale për të përmirësuar efikasitetin e sulmeve të saj.

Mbrojtjet aktuale ajrore të NATO-s janë projektuar kryesisht për të zbuluar dhe neutralizuar objektiva me shpejtësi të lartë, si raketat, dhe jo për objekte më të vogla dhe më pak refraktive si dronët. Kjo kërkon zhvillimin e teknologjive të reja dhe strategjive të përshtatura për të përballuar kërcënimin e dronëve. Incidenti në Poloni, megjithëse nuk rezultoi me viktima, shërben si një paralajmërim serioz për nevojën për përshtatje dhe forcim të mbrojtjes ajrore të Aleancës.

/rtsh.al/