Nga Prince Andrew te oborri saudit/ Familjet mbretërore në hijen e dosjes “Epstein”
Arrestimi i Prince Andrew më 19 shkurt në pronën mbretërore të Sandringham përbën një nga momentet më delikate për familjen mbretërore britanike në dekadat e fundit.
Sipas mediave britanike, ngjarja nuk është thjesht një çështje individuale penale; ajo prek drejtpërdrejt kredibilitetin e institucionit të monarkisë.
Në një sistem ku simbolika, reputacioni dhe vazhdimësia historike janë thelbësore, çdo implikim ligjor i një anëtari të lartë të familjes mbretërore shndërrohet automatikisht në çështje institucionale.
Për publikun, kjo ngjarje përfshin pallatin mbretëror.
Edhe pse Pallati Buckingham ka theksuar bashkëpunimin e plotë me autoritetet dhe distancimin institucional, perceptimi mbetet se një skandal i një ish-princi është, në sytë e opinionit, një skandal i monarkisë.
Në rastin e Andrew, pesha është edhe më e madhe për shkak të historisë së tij të mëparshme me figura si i dënuari për abuzim seksual Epstein dhe për faktin se për dekada ai ka përfaqësuar Britaninë në misione zyrtare dhe ekonomike. Kjo ngjarje rrezikon të minojë përpjekjet e Charles III për të projektuar një monarki më të modernizuar, transparente dhe të përgjegjshme, thonë ekspertët. Çdo zhvillim i ri ligjor mund të ushqejë narrativën e mungesës së llogaridhënies në nivelet më të larta të elitës, duke vënë në pikëpyetje standardet morale të familjes mbretërore.
Por jehona e dosjes “Epstein” shkon edhe përtej Britanisë. Në Norvegji, dokumente të deklasifikuara nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë kanë përmendur komunikime mes Mette-Marit dhe financierit amerikan. Kontakti i saj me Jeffrey Epstein në vitin 2012, përfshirë një vizitë disa-ditore në rezidencën e tij në Florida, ka shkaktuar një valë kritikash në një vend ku besimi publik ndaj familjes mbretërore tradicionalisht ka qenë i lartë. Edhe pse princesha ka shprehur pendesë dhe ka pranuar se ishte një gabim në vlerësim, shfaqja e saj në dokumente ka shtuar presionin mbi institucionin në një moment kur ajo përballet edhe me sfida serioze shëndetësore.
Në Belgjikë, emri i Prince Laurent është lidhur me takime të hershme me Epstein në fund të viteve ’90. Vetë princi ka deklaruar se kontaktet kanë qenë të kufizuara dhe para dënimit të parë të dhënë ndaj Epstein. Megjithatë, për një figurë që ka pasur tashmë polemika të mëparshme mbi çështje financiare, çdo lidhje e re dëmton më tej reputacionin e familjes mbretërore belge.
Në Danimarkë, dokumentet përmendin gjithashtu Frederik X në lidhje me evente sociale të vitit 2012. Nuk ka prova për përfshirje të drejtpërdrejtë në aktivitete të paligjshme, por vetëm përmendja në kontekstin e hetimit ka mjaftuar për të nxitur debat publik.
Edhe Suedia është prekur indirekt. Para martesës së saj me princin Carl Philip, Princess Sofia ka pranuar se e kishte takuar Epstein, por thekson se nuk ka pasur lidhje të mëtejshme dhe se nuk pranoi ftesa private. Deklarata e saj publike ishte e qartë në distancim, duke reflektuar vetëdijen për ndjeshmërinë ekstreme të çështjes.
Rrjeti i kontakteve të Epstein ka shtrirë ndikimin edhe përtej Evropës. Sipas raportimeve ndërkombëtare, ai kishte krijuar lidhje me figura pranë oborrit saudit, përfshirë një këshilltar të Mohammed bin Salman, duke u përpjekur të ndërtonte ura mes elitave politike dhe financiare globale.
Monarkitë moderne mbështeten mbi besimin publik. Sa më shumë që dalin detaje të reja nga hetimet, aq më e brishtë bëhet kjo marrëdhënie me qytetarët.