Parashikimi i fundit, rritja ekonomike 4.8 per qind ne 2009
Blerina Hoxha
Ne analizen e fundit te treguesve makroekonomik, Ministria e Financave parashikon qe rritja ekonomike e vendit kete vit te jete 4.8 per qind, ndersa vitin tjeter ritmet e rritjes do t'i kthehen 6 perqindeshit. Parashikimet me te fundit jane bere ne programin makroekonomik 2009-2012. Me gjithe problemet ne energjine elektrike, thatesiren ne bujqesi, e se fundmi krizes financiare e renies ekonomike ne tregjet e huaja, rritja ekonomike e vendit tone vazhdon te jete ne nivele te larta, shpjegojne ekspertet. Duke marre ne konsiderate situaten e pafavorshme ne ambientin e jashtem, e cila pritet te vazhdoje te pakten edhe per nje periudhe testesh konsistence, parashikimi i Ministrise se Financave, synon te paraqese situaten makroekonomike me te mundshme. Ne themel te parashikimeve deri ne 2012, jane ruajta e stabilitetit makroekonomik, mbajtja e normes se inflacionit rreth nivelit 3 per qind, mbajtja e deficitit ne norma te uleta dhe ulja e borxhit publik ne perputhje edhe me Kriteret e Mastritit, si dhe zbutja e deficitit te llogarise korrente. Keto objektiva, sipas Ministrise se Financave perbejne dhe konturet themelore te ketij kuadri makroekonomik, brenda te cilave kryhen projeksionet per te gjithe variablat e tjere makroekonomik. Ne nen-seksionet ne vijim shpjegohen ne menyre te permbledhur modulet baze te kuadrit makroekonomik e fiskal. Nje nga faktoret kryesore ne rritjen e Prodhimit te Brendshem Bruto, parashikohet te jete edhe konsumi final, i cili per periudhen afatmesme ne vijim, parashikohet te rritet ne terma real me nje ritem mesatar prej rreth 4.9 per qind. Nga ky ritem ben perjashtim viti 2009, vit ne te cilin eshte parashikuar nje rritje prej rreth 1.1 per qind e konsumit final. Ky ritem me i ulet rritjeje, per vitin 2009 eshte rrjedhoje e marrjes ne konsiderate te efekteve qe mund te kete kriza globale ne disa variabla kyce, ne percaktimin e konsumit final, e sidomos ne konsumin e familjeve. Nje element qe pritet te ndikoje pozitivisht ne rritjen e ekonomike te vendit per periudhen kater-vjecare jane investimet. Per vitin 2009 investimet publike do te qendrojne thuajse ne te njejtat nivele te vitit 2008, duke u rritur lehtesisht me vetem 1.4 per qind. Gjithashtu investimet private ne vitin 2009 jane projektuar te rriten me nje ritem prej 5 per qind, krahasuar me dy vite me pare ku ato jane rritur perkatesisht me rreth 13 e 8 per qind respektivisht per vitet 2007 e 2008. Nje nga faktoret percaktues ne ritmin e rritjes te investimeve private, te projektuar per vitin 2009 eshte nje ritem rritjeje i pritshem me te ulet i kreditimit te sektorit privat gjate 2009. Gjithashtu ndikim pozitiv ne rritjen ekonomike pritet kene edhe eksportet neto te mallrave e sherbimeve, deficiti i te cilave gjate periudhes 2000 - 2008, eshte thelluar cdo vit me mesatarisht 13.2 per qind, e sidomos gjate dy viteve te fundit.
Ne analizen e fundit te treguesve makroekonomik, Ministria e Financave parashikon qe rritja ekonomike e vendit kete vit te jete 4.8 per qind, ndersa vitin tjeter ritmet e rritjes do t'i kthehen 6 perqindeshit. Parashikimet me te fundit jane bere ne programin makroekonomik 2009-2012. Me gjithe problemet ne energjine elektrike, thatesiren ne bujqesi, e se fundmi krizes financiare e renies ekonomike ne tregjet e huaja, rritja ekonomike e vendit tone vazhdon te jete ne nivele te larta, shpjegojne ekspertet. Duke marre ne konsiderate situaten e pafavorshme ne ambientin e jashtem, e cila pritet te vazhdoje te pakten edhe per nje periudhe testesh konsistence, parashikimi i Ministrise se Financave, synon te paraqese situaten makroekonomike me te mundshme. Ne themel te parashikimeve deri ne 2012, jane ruajta e stabilitetit makroekonomik, mbajtja e normes se inflacionit rreth nivelit 3 per qind, mbajtja e deficitit ne norma te uleta dhe ulja e borxhit publik ne perputhje edhe me Kriteret e Mastritit, si dhe zbutja e deficitit te llogarise korrente. Keto objektiva, sipas Ministrise se Financave perbejne dhe konturet themelore te ketij kuadri makroekonomik, brenda te cilave kryhen projeksionet per te gjithe variablat e tjere makroekonomik. Ne nen-seksionet ne vijim shpjegohen ne menyre te permbledhur modulet baze te kuadrit makroekonomik e fiskal. Nje nga faktoret kryesore ne rritjen e Prodhimit te Brendshem Bruto, parashikohet te jete edhe konsumi final, i cili per periudhen afatmesme ne vijim, parashikohet te rritet ne terma real me nje ritem mesatar prej rreth 4.9 per qind. Nga ky ritem ben perjashtim viti 2009, vit ne te cilin eshte parashikuar nje rritje prej rreth 1.1 per qind e konsumit final. Ky ritem me i ulet rritjeje, per vitin 2009 eshte rrjedhoje e marrjes ne konsiderate te efekteve qe mund te kete kriza globale ne disa variabla kyce, ne percaktimin e konsumit final, e sidomos ne konsumin e familjeve. Nje element qe pritet te ndikoje pozitivisht ne rritjen e ekonomike te vendit per periudhen kater-vjecare jane investimet. Per vitin 2009 investimet publike do te qendrojne thuajse ne te njejtat nivele te vitit 2008, duke u rritur lehtesisht me vetem 1.4 per qind. Gjithashtu investimet private ne vitin 2009 jane projektuar te rriten me nje ritem prej 5 per qind, krahasuar me dy vite me pare ku ato jane rritur perkatesisht me rreth 13 e 8 per qind respektivisht per vitet 2007 e 2008. Nje nga faktoret percaktues ne ritmin e rritjes te investimeve private, te projektuar per vitin 2009 eshte nje ritem rritjeje i pritshem me te ulet i kreditimit te sektorit privat gjate 2009. Gjithashtu ndikim pozitiv ne rritjen ekonomike pritet kene edhe eksportet neto te mallrave e sherbimeve, deficiti i te cilave gjate periudhes 2000 - 2008, eshte thelluar cdo vit me mesatarisht 13.2 per qind, e sidomos gjate dy viteve te fundit.