Pensionet, sa rriten nga shtesa
Rritja e re e pensioneve qe do te zbatohet ne muajin maj te vitit te ardhshem, parashikohet qe ti shtoje mesatarisht 1 mije leke cdo perfituesi te pageses se pleqerise. Pavaresisht se eshte ende heret per te folur per masat ekzakte te rritjeve qe do t'u behen pensioneve, mesohet se kjo eshte rritja me e madhe qe i eshte bere ketyre pagesave. Vetem disa dite me pare Kryeministri, Sali Berisha, deklaroi se pensionistet do te perfitojne ne maj te vitit 2009 nje rritje prej 10 per qind per pensionet e qytetit dhe 20 per qind per ata te fshatit.
Llogaritja
Ne rritjen e re te pensioneve parashikohet qe te perfshihen pensioniste qe marrin pension pleqerie, familjar dhe invaliditeti, si ne qytet ashtu dhe ne fshat. Sipas skemes se re te rritjes, per vitin e ardhshem pensioni i plote minimal i qytetit do te rritet 10 per qind, ose ne masen 951 leke ne muaj, duke perfshire ketu edhe kompensimet kjo mase pritet te arrije ne nivelin 12226 leke. Ne te njejten perqindje do te rriten edhe pensionet e plota maksimale te qytetit. Por, keta pensioniste qe marrin kete lloj pensioni do te perfitojne nje rritje akoma edhe me te madhe, pavaresisht se perqindja eshte e njejte. Keshtu, sipas llogaritjeve paraprake, nje pensionist qe trajtohet me pension maksimal qyteti do te marre nje shtese prej 1900 lekesh ne muaj dhe si pasoje te ardhurat mujore kapin nivelin e 21433 lekesh. Nderkohe, ashtu sic eshte vepruar edhe gjate viteve te kaluara, pritet qe kjo rritje te mos cenoje kompensimet e ndryshme qe perfitojne pensionistet. Keshtu, te gjithe pensionistet pa perjashtim, pervec rritjes se re te vitit 2008 do te vazhdojne te perfitojne edhe kompensimet e perfituara me vendime te vecanta te qeverise. Sipas kesaj skeme rritjeje, do te procedohet edhe per pensionet e fshatit. Kjo kategori pensionistesh do te perfitoje nje rritje ne masen 20 per qind. E perkthyer ne vlere monetare do te thote nje rritje prej 1040 lekesh ne muaj, duke filluar nga muaji maj i vitit te ardhshem. Keshtu, pas kesaj rritjeje pensioni i plote i pleqerise ne fshat do te arrije ne masen 6240 leke ne muaj. Ndersa te ardhurat mujore te pensionisteve te fshatit, qe kane pensione te plota mbas kesaj rritjeje pritet te arrijne nga 6240 leke ne 7130 leke ne muaj.
Rritjet
Ne krahasim me rritjet e aplikuara gjate ketyre viteve, pensionet e qytetit do te rriten me shume. Ky hap eshte marre per te minimizuar efektet negative nga rritja e cmimeve. Pothuajse ne cdo muaj korrik, qeveria ka aplikuar skemen e rritjes se pagave dhe pensioneve, por vetem vitin e ardhshem kjo date do te ndryshoje dhe eshte vendosur qe te behet ne muajin maj. Rritja e pensioneve pervec shtimit te te ardhurave personale te vete pensionisteve, ka si qellim qe t'i jepet nje hapesire te gjitha kategorive te pensioneve per t'u rritur, ne menyre qe te mos ulet interesi per kontributet e pensioneve te diferencuara. Keto rritje kane si qellim qe ta bejne sa me terheqese skemen e sigurimeve shoqerore si dhe te shtojne sa me shume te ardhurat mujore te pensionisteve. Mendohet qe edhe gjate vitit te ardhshem te preken nga kjo rritje te pakten rreth 800 mije familje ne te gjithe vendin. Kjo eshte rritja e dyte qe behet publike gjate ketij viti, por eshte me efekt nga viti i ardhshem, ndersa e para i filloi efektet qe nga 1 korriku. Per kete vit jane rritur me 15 per qind pensionet ne fshat dhe 10 per qind pensionet ne qytet. Aktualisht, pensioni i plote minimal i pleqerise eshte 9515 leke ne muaj. Nderkohe qe pensioni maksimal ne qytet kapercen dyfishin e pensionit baze, pra jo me shume se 19030 ne muaj. Pavaresisht ketyre rritjeve qe po i behen pensioneve, se shpejti vendi yne do te perfshihet nga reforma ne sistemin e pensioneve. Ky sistem eshte i ndare ne tre kolona. Kolona e pare eshte ajo shteterore, e dyta e ndermjetme, ndersa e treta private.
Rritja e re sipas kategorive:
Te ardhurat minimale per pensionin e plote te qytetit:
Ishte
9515 leke + 350 + 150 + 500 + 760 = 11275 leke
Behet
10466 leke + 350 + 150 + 500 + 760 = 12226 leke
Te ardhur maksimale per pensionin e plote te qytetit:
Ishte
19030 leke + 350 + 150 = 19530 leke
Behet
20933 leke + 350 + 150 = 21433 leke
Te ardhurat e pensionit te plote te fshatit:
Ishte
5200 + 200 + 690 = 6090 leke
Behet
6240 + 200 + 690 = 7139 leke
Llogaritja
Ne rritjen e re te pensioneve parashikohet qe te perfshihen pensioniste qe marrin pension pleqerie, familjar dhe invaliditeti, si ne qytet ashtu dhe ne fshat. Sipas skemes se re te rritjes, per vitin e ardhshem pensioni i plote minimal i qytetit do te rritet 10 per qind, ose ne masen 951 leke ne muaj, duke perfshire ketu edhe kompensimet kjo mase pritet te arrije ne nivelin 12226 leke. Ne te njejten perqindje do te rriten edhe pensionet e plota maksimale te qytetit. Por, keta pensioniste qe marrin kete lloj pensioni do te perfitojne nje rritje akoma edhe me te madhe, pavaresisht se perqindja eshte e njejte. Keshtu, sipas llogaritjeve paraprake, nje pensionist qe trajtohet me pension maksimal qyteti do te marre nje shtese prej 1900 lekesh ne muaj dhe si pasoje te ardhurat mujore kapin nivelin e 21433 lekesh. Nderkohe, ashtu sic eshte vepruar edhe gjate viteve te kaluara, pritet qe kjo rritje te mos cenoje kompensimet e ndryshme qe perfitojne pensionistet. Keshtu, te gjithe pensionistet pa perjashtim, pervec rritjes se re te vitit 2008 do te vazhdojne te perfitojne edhe kompensimet e perfituara me vendime te vecanta te qeverise. Sipas kesaj skeme rritjeje, do te procedohet edhe per pensionet e fshatit. Kjo kategori pensionistesh do te perfitoje nje rritje ne masen 20 per qind. E perkthyer ne vlere monetare do te thote nje rritje prej 1040 lekesh ne muaj, duke filluar nga muaji maj i vitit te ardhshem. Keshtu, pas kesaj rritjeje pensioni i plote i pleqerise ne fshat do te arrije ne masen 6240 leke ne muaj. Ndersa te ardhurat mujore te pensionisteve te fshatit, qe kane pensione te plota mbas kesaj rritjeje pritet te arrijne nga 6240 leke ne 7130 leke ne muaj.
Rritjet
Ne krahasim me rritjet e aplikuara gjate ketyre viteve, pensionet e qytetit do te rriten me shume. Ky hap eshte marre per te minimizuar efektet negative nga rritja e cmimeve. Pothuajse ne cdo muaj korrik, qeveria ka aplikuar skemen e rritjes se pagave dhe pensioneve, por vetem vitin e ardhshem kjo date do te ndryshoje dhe eshte vendosur qe te behet ne muajin maj. Rritja e pensioneve pervec shtimit te te ardhurave personale te vete pensionisteve, ka si qellim qe t'i jepet nje hapesire te gjitha kategorive te pensioneve per t'u rritur, ne menyre qe te mos ulet interesi per kontributet e pensioneve te diferencuara. Keto rritje kane si qellim qe ta bejne sa me terheqese skemen e sigurimeve shoqerore si dhe te shtojne sa me shume te ardhurat mujore te pensionisteve. Mendohet qe edhe gjate vitit te ardhshem te preken nga kjo rritje te pakten rreth 800 mije familje ne te gjithe vendin. Kjo eshte rritja e dyte qe behet publike gjate ketij viti, por eshte me efekt nga viti i ardhshem, ndersa e para i filloi efektet qe nga 1 korriku. Per kete vit jane rritur me 15 per qind pensionet ne fshat dhe 10 per qind pensionet ne qytet. Aktualisht, pensioni i plote minimal i pleqerise eshte 9515 leke ne muaj. Nderkohe qe pensioni maksimal ne qytet kapercen dyfishin e pensionit baze, pra jo me shume se 19030 ne muaj. Pavaresisht ketyre rritjeve qe po i behen pensioneve, se shpejti vendi yne do te perfshihet nga reforma ne sistemin e pensioneve. Ky sistem eshte i ndare ne tre kolona. Kolona e pare eshte ajo shteterore, e dyta e ndermjetme, ndersa e treta private.
Rritja e re sipas kategorive:
Te ardhurat minimale per pensionin e plote te qytetit:
Ishte
9515 leke + 350 + 150 + 500 + 760 = 11275 leke
Behet
10466 leke + 350 + 150 + 500 + 760 = 12226 leke
Te ardhur maksimale per pensionin e plote te qytetit:
Ishte
19030 leke + 350 + 150 = 19530 leke
Behet
20933 leke + 350 + 150 = 21433 leke
Te ardhurat e pensionit te plote te fshatit:
Ishte
5200 + 200 + 690 = 6090 leke
Behet
6240 + 200 + 690 = 7139 leke