Prse duhet mbshtetur reforma zgjedhore Rama-Berisha
Zgjedhjet parlamentare jan themeli i shtetit demokratik, nprmjet t cilave sigurohet ndryshimi ose fuqizimi i politikave t zhvillimit t vndit. Me kt vizion do t ishte i mirpritur zhvillimi debateve q po kryhet ditt e fundit nga partit e vogla parlamentare n lidhje me reformn zgjedhore t projektuar nga dy partit kryesore t vndit; Partia Socialiste dhe Partia Demokratike.
Nse realizimi i ksaj reforme t domosdoshme do t bhet me seriozitetin e filluar nga kto dy parti, ne kemi t drejt t besojm se edhe pse me vones n politikn shqiptare ka filluar ndryshimi. Tranzicioni afatgjat i vndit ton tregoi se efektiviteti i partive t vogla, jo vetm ka qen i pa mjaftueshm, por shpesh i dmshm pr zhvillimet politike dhe eknomike t vndit. Prej kohsh kish dal n rnd t dits ndryshimi i sistemit zgjedhor t prdorur deri m tani. Nga kundrshtimet e partive t vogla u detyruam t shfletojm se prfaqson Sistemi Propocional Rajonal dhe a sht i prshtatshm me mendimin e prgjithshm t elektoratit?
Q n fillim mund t themi se sistemi q po diskutohet po t kalonte n referendum popullor do t fitonte me mbi 90 % t votave. Shkaku kryesor sht mrzia q i kan sjell elektoratit partit e vogla, t cilat edhe pse kan nj elektorat t pa prfillshm, m shum kan influencuar negativisht se sa pozitivisht n qeverisjen e vendit dhe stabilitetin politik t tij.
Sistemi q po prgatitet t miratohet nga dy partit kryesore do t jt nj sistem shum m i prshtatshm, m i thjsht dhe shum m i lir finaciarisht. Votuesi do t votoj vetm nj her m nj flete votimi t partis q ai vlerson duke e futur at n nj zarf t posaem. Kshtu zgjedhjet do t realizohen vetm me nj raund.
Zhvillimi i tyre me nje raund do t shmang n maksimum tensionet politike q lindin n raundin e dyte si dhe manipulimet e gjithanshme q bheshin n kt raund. Nprmjt votimit me nje raund dhe direkt pr partit, elektorati do t vlersoj partit politike dhe do ti jap seicils prej tyre at q meriton. Nga prfundimet zgjedhore q do t dalin, do parti do t shikoj mbshtetjen reale q kan programet e tyre n elektorat dhe do t prfaqsohet me numrin real t deputetve n parlament.
Realizimi i ktij sitemi do t shmang koalicionet para zgjedhore t partive dhe ato do t mund t bhen vetm mbas shpalljes s ktyre rezultateve. Pesha q do t mbajn n qeverisje partit parlamentare do t prcaktohet nga prqindjet e votuesve real qe e kan mbshtetur. Pra, n qeverisje do t krijohet prfaqsimi real i forcave politike qeverisse dhe do t ket m shum stabilitet n qeverisje.
Edhe politika sht konkurim vlerash dhe nj lloj biznesi, q emrtohet biznes politik. Pra, nprmjet ktij sistemi propocional rajonal do t hyjn n gar t barabart t gjitha partit politike dhe nga vlerat e meritat q kan si forca politike, do t marrin edhe prfaqsimin ose jo t tyre n parlament.
Pra ky sistem nuk prjashton aspak partit e vogla, por nuk u jep favor para dhe pas zgjedhjeve elektorale si kan marr deri tani pa drejtsisht. Por n fund t fundit, do biznes ka ligjet e tij. Edhe n biznesin politik do t mbijetojn ata prfasues q prodhojn dhe zaptojn politika m t mira pr elektoratin, elektorati atyre do tu jap m shum vota.
sht si nj treg i madh me fruta dhe perime. Blersi blen ato fruta dhe perime q jan m t zhvilluara, m t freskta dhe me mim t arsyeshm. Pra, edhe n politik duhet t futet termi falimentimit, sic falimetojn ndaj konkurencs shum biznese t tjera.
Ne jemi nga vndet me barazh m t ult n Europ,me 2 %,kur t tjerat jan me 5 % e lart. Me kt barazh shte edhe Kosova, Mali i Zi, Srbia, Maqedonia, Greqia etj.
Ato parti t vogla q e shikojn se nuk mund t prballen n kt konkurenc t drejt pr drejt mund t bashkohen midis tyre duke krijuar pole, ose mund t krijojn konfederata me partit kryesore, si po bn Partia Social Demokrate me Partin Socialiste. N t kundrt edhe ndaj partive pa mbshtetje elektorale do t veprojn ligjet e konkureces, duke i nxjerr jasht politiks parlamentare.
Pra, me kt system do ti afrohemi civilizimit europian, ku elektorati voton politikat dhe jo partit me lidert e tyre. Pra, konkurimi do t jet konkurim alternativash pr programet e zhvillimit t vndit dhe jo konkurim personash, t cilt me sistemin aktual prdornin t gjitha format dhe mjetet pr t siguruar imunitetin e tyre nprmjet kolltukut t parlamentarit.
Tensionet politike n fushatat zgjedhore kan sjell deri n humbje jete njerzore. Nga kto mnyra zgjedhjesh n Kuvnd kan ardhur deputet me nivel shum t dobt politik dhe kulturor, t cilt ngelen anonim gjat periudhs q ata jan n karriken e parlamentit.
Por, kjo reform do t ishte m e plot nse do t shkurtohej edhe numri i deputetve nga 140 n 100-120. Pr kt shkurtim i gjith opinioni mbar shqiptar prej kohsh e ka vlersuar t domosdoshm, por pr intersat partiake fatkeqsisht lidershipi politik nuk po vepron.
Por, megjith at, kjo reform do t realizoj seleksionimin e partive politike, t cilat n Shqipri jan krijuar si krpudhat e shiut. Shumica e tyre jane krejtsisht jo efektive dhe nuk pasyqrojn ndonj program t veant nga partit kryesore.
Kto partiza me n fund erdhi koha t gjejn vndin e tyre; ose t bhen pjes e konfederatave ose t largohen nga Kuvendi nprmjet vots s lir t qytetarit. Bile nprmjet ksaj reforme do t pastrohet edhe politika nga karrieristt pa vlera, t cilt krijojn partiza vetm t jen kryetar partie dhe me votat e partive t mdha hynin deputet n Kuvend, e shpesh mbrrijn deri n ministra, duke e partizuar ministrin q drejtojn me militantt e tyre.
Ksaj gjndje duhet ti jepet fund nj or e m par. Prandaj reforma zgjedhore Rama-Berisha duhet mbshtetur deri n fund, me mendimin se ajo ka pr objketiv intersat kombtare t zhvillimit t vndit, mbi intersat partiake dhe personale. Le t besojm!
Nse realizimi i ksaj reforme t domosdoshme do t bhet me seriozitetin e filluar nga kto dy parti, ne kemi t drejt t besojm se edhe pse me vones n politikn shqiptare ka filluar ndryshimi. Tranzicioni afatgjat i vndit ton tregoi se efektiviteti i partive t vogla, jo vetm ka qen i pa mjaftueshm, por shpesh i dmshm pr zhvillimet politike dhe eknomike t vndit. Prej kohsh kish dal n rnd t dits ndryshimi i sistemit zgjedhor t prdorur deri m tani. Nga kundrshtimet e partive t vogla u detyruam t shfletojm se prfaqson Sistemi Propocional Rajonal dhe a sht i prshtatshm me mendimin e prgjithshm t elektoratit?
Q n fillim mund t themi se sistemi q po diskutohet po t kalonte n referendum popullor do t fitonte me mbi 90 % t votave. Shkaku kryesor sht mrzia q i kan sjell elektoratit partit e vogla, t cilat edhe pse kan nj elektorat t pa prfillshm, m shum kan influencuar negativisht se sa pozitivisht n qeverisjen e vendit dhe stabilitetin politik t tij.
Sistemi q po prgatitet t miratohet nga dy partit kryesore do t jt nj sistem shum m i prshtatshm, m i thjsht dhe shum m i lir finaciarisht. Votuesi do t votoj vetm nj her m nj flete votimi t partis q ai vlerson duke e futur at n nj zarf t posaem. Kshtu zgjedhjet do t realizohen vetm me nj raund.
Zhvillimi i tyre me nje raund do t shmang n maksimum tensionet politike q lindin n raundin e dyte si dhe manipulimet e gjithanshme q bheshin n kt raund. Nprmjt votimit me nje raund dhe direkt pr partit, elektorati do t vlersoj partit politike dhe do ti jap seicils prej tyre at q meriton. Nga prfundimet zgjedhore q do t dalin, do parti do t shikoj mbshtetjen reale q kan programet e tyre n elektorat dhe do t prfaqsohet me numrin real t deputetve n parlament.
Realizimi i ktij sitemi do t shmang koalicionet para zgjedhore t partive dhe ato do t mund t bhen vetm mbas shpalljes s ktyre rezultateve. Pesha q do t mbajn n qeverisje partit parlamentare do t prcaktohet nga prqindjet e votuesve real qe e kan mbshtetur. Pra, n qeverisje do t krijohet prfaqsimi real i forcave politike qeverisse dhe do t ket m shum stabilitet n qeverisje.
Edhe politika sht konkurim vlerash dhe nj lloj biznesi, q emrtohet biznes politik. Pra, nprmjet ktij sistemi propocional rajonal do t hyjn n gar t barabart t gjitha partit politike dhe nga vlerat e meritat q kan si forca politike, do t marrin edhe prfaqsimin ose jo t tyre n parlament.
Pra ky sistem nuk prjashton aspak partit e vogla, por nuk u jep favor para dhe pas zgjedhjeve elektorale si kan marr deri tani pa drejtsisht. Por n fund t fundit, do biznes ka ligjet e tij. Edhe n biznesin politik do t mbijetojn ata prfasues q prodhojn dhe zaptojn politika m t mira pr elektoratin, elektorati atyre do tu jap m shum vota.
sht si nj treg i madh me fruta dhe perime. Blersi blen ato fruta dhe perime q jan m t zhvilluara, m t freskta dhe me mim t arsyeshm. Pra, edhe n politik duhet t futet termi falimentimit, sic falimetojn ndaj konkurencs shum biznese t tjera.
Ne jemi nga vndet me barazh m t ult n Europ,me 2 %,kur t tjerat jan me 5 % e lart. Me kt barazh shte edhe Kosova, Mali i Zi, Srbia, Maqedonia, Greqia etj.
Ato parti t vogla q e shikojn se nuk mund t prballen n kt konkurenc t drejt pr drejt mund t bashkohen midis tyre duke krijuar pole, ose mund t krijojn konfederata me partit kryesore, si po bn Partia Social Demokrate me Partin Socialiste. N t kundrt edhe ndaj partive pa mbshtetje elektorale do t veprojn ligjet e konkureces, duke i nxjerr jasht politiks parlamentare.
Pra, me kt system do ti afrohemi civilizimit europian, ku elektorati voton politikat dhe jo partit me lidert e tyre. Pra, konkurimi do t jet konkurim alternativash pr programet e zhvillimit t vndit dhe jo konkurim personash, t cilt me sistemin aktual prdornin t gjitha format dhe mjetet pr t siguruar imunitetin e tyre nprmjet kolltukut t parlamentarit.
Tensionet politike n fushatat zgjedhore kan sjell deri n humbje jete njerzore. Nga kto mnyra zgjedhjesh n Kuvnd kan ardhur deputet me nivel shum t dobt politik dhe kulturor, t cilt ngelen anonim gjat periudhs q ata jan n karriken e parlamentit.
Por, kjo reform do t ishte m e plot nse do t shkurtohej edhe numri i deputetve nga 140 n 100-120. Pr kt shkurtim i gjith opinioni mbar shqiptar prej kohsh e ka vlersuar t domosdoshm, por pr intersat partiake fatkeqsisht lidershipi politik nuk po vepron.
Por, megjith at, kjo reform do t realizoj seleksionimin e partive politike, t cilat n Shqipri jan krijuar si krpudhat e shiut. Shumica e tyre jane krejtsisht jo efektive dhe nuk pasyqrojn ndonj program t veant nga partit kryesore.
Kto partiza me n fund erdhi koha t gjejn vndin e tyre; ose t bhen pjes e konfederatave ose t largohen nga Kuvendi nprmjet vots s lir t qytetarit. Bile nprmjet ksaj reforme do t pastrohet edhe politika nga karrieristt pa vlera, t cilt krijojn partiza vetm t jen kryetar partie dhe me votat e partive t mdha hynin deputet n Kuvend, e shpesh mbrrijn deri n ministra, duke e partizuar ministrin q drejtojn me militantt e tyre.
Ksaj gjndje duhet ti jepet fund nj or e m par. Prandaj reforma zgjedhore Rama-Berisha duhet mbshtetur deri n fund, me mendimin se ajo ka pr objketiv intersat kombtare t zhvillimit t vndit, mbi intersat partiake dhe personale. Le t besojm!