E Diel, 1 Nëntor 2026

Prvoja gjeopolitike e farktuar n Kosov

Kosova duket se sht e destinuar t jet vendi, n t cilin ballafaqohen dhe ndrrohen pozitat gjeopolitike t Fuqive t Mdha npr shekuj. Ia vlen t bhet ktu nj prkujtes e shkurtr, argumentuese: n vitin 1389-t, fitorja e Perandoris Osmane kundr serbve solli nj ndryshim gjeopolitik, i cili pr pes shekuj e mbajti prezent dhe me ndikim Perandorin Osmane dhe Hilafetin n thellsi t truallit evropian. Historia e kontinentit t vjetr sht e pamundur t shkruhet e plot pa prfshirjen e ndikimit q pati Perandoria Osmane n fatet e saj, luftrat dhe paqen q e prshkoi jetn e kontinentit pr pes shekuj. Nga kjo rezulton se, Beteja e Kosovs e vitit 1389-t nuk ka t bj vetm me historin serbe e at shqiptare, po me tr historin evropiane.

Riokupimi serb i Kosovs n vitin 1912 po ashtu solli ndryshime t thella, gjeopolitike. E inkurajuar nga fitorja dhe masakrat kundr shqiptarve, Serbia nuk mundi t ndalej, prandaj prfundoi n konflikt ushtarak edhe me Bullgarin, aleaten e saj n Luftn n Par Ballkanike.

Edhe atentati terrorist, serb n Sarajev kundr duks Franc Ferdinandit, q i parapriu kasaphans s Lufts s Par Botrore, mund t thuhet se bazn ideologjike e pati te mitologjia serbomadhe, e prodhuar mbi mitin e Betejs s Kosovs dhe te prligjja e riokupimit t Kosovs.

N shnimin e gjashtqindvjetorit t Betejs s Kosovs, n vitin 1989-t, po n Kosov u valvitn srish flamujt e luftrave, q do t sillnin ndryshime t thella, gjeopolitike n Ballkan. N mitingun e 28 qershorit 1989-t, Sllobodan Milloshevii shpalosi idet e luftrave t reja pr krijimin e Serbis s Madhe, t cilat i filloi dhe i prfundoi vet. Ndrsa n vitin 1999-t, intervenimi ushtarak i NATO-s mundsoi dbimin e forcave serbe edhe nga Kosova dhe krijimin e nj tabloje krejt t re, gjeopolitike n Ballkan. Por, ky realiteti i ri nuk sht prmbyllur ende.

Statusi i pazgjidhur i Kosovs po vazhdon t shfrytzohet nga Rusia, n prpjekjet e saj pr ta rikthyer ndikimin e vet n hapsirat ballkanike. Krcnimi i Rusis me veto n Kshillin e Sigurimit kundr pavarsis s Kosovs, m shum se me synimet imperiale ndaj Gjeorgjis e Moldavis, ka t bj me prpjekjet pr ta mbajtur, s paku n kuotat minimale iden rusifikuese n Ballkan. Pas pranimit n NATO dhe n Bashkimin Evropian t Bullgaris, Rusia t vetmen shpres se do ta mbaj gjall iden rusifikuese n Ballkan e ka n Serbi. Historia e gjat e pansllavizmit dhe e panortodoksizmit n Serbi sht ende shum aktive. Kjo histori ka prodhuar edhe propozime idiotike n ndonj rast si n vitin 1999-t, kur nga qeveritar t athershm u propozua krijimi i konfederats serbo-bjelloruse, nn ombrelln e Rusis, por, at ombrell e prishn bombat e NATO-s. Duke i pasur t qarta kto prirje retrograde t politiks serbe, Rusia po prpiqet ta shrytzoj Serbin n pretendimet e saj t presionit mbi Perndimin.

Par n kt kontekst, Kosova sht guri i fundit i dominos, e cila e nxjerr prfundimisht nga loja prezencn e Rusis n Ballkan. Pavarsimi i Kosovs, pas pavarsimit t Malit t Zi, e l prapa vetes nj Serbi joimperiale, e cila nuk ka m n dispozicion asnj alternativ prve integrimit n strukturat euro-atlantike. Ksisoj, roli i Kosovs n lojrat e reja, gjeopolitike, q nisn n vitin 1989-t n Gazimestan dhe kundr fryms luftnxitse q u proklamua n Gazimestan, ende sht i ndjeshm. Pavarsia e Kosovs prandaj do t vij si rezultat i eprsis s fituar gjeopolitike t Perndimit ndaj Rusis dhe ndaj Serbis, si sateliti m fanatik i saj.

Po t ishte pavarsia e Kosovs si rezultat i s drejts s popullit t saj pr vetvendosje e jo i lojrave gjeopolitike, ajo do t pranohej nga Komisioni i Badenterit, i cili e zyrtarizoi shprbrjen e ish-Jugosllavis. Nse jo Komisioni i Badenterit, ather Organizata Botrore do ta pranonte t drejtn e popullit t Kosovs pr vetvendosje, pas spastrimit etnik dhe gjenocidit q zbatoi shteti serb kundr popullit shumic t Kosovs. Por, kjo e drejt nuk sht pranuar dhe duket se nuk do t pranohet n mnyr eksplicite as n raportin e Marti Ahtisarit. Kosova do t vazhdoj t mbetet me nj status t kombinuar, pavarsi-jopavarsi, ose me nj protektorat t modifikuar, sipas kalkulimeve t fituesit t lufts s Kosovs n vitin 1999-t. Prandaj, edhe nga ky aspekt, Kosova do t sjell nj prvoj t re gjeopolitike.

Por, edhe ksaj here do t ndodh e njjta gj me vullnetin e popullit t saj: ai do t respektohet, aq sa nuk i prish pun prezencs ndrkombtare, e cila ka zvendsuar okupatorin serb. Por, jo m shum.

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›