Pse Komisioni Evropian mburr ekonominë shqiptare?
Kto dit u b publik Raporti i Drejtoris s Prgjithshme t shtjeve t Ekonomis dhe Financave t Komisionit Evropian pr vendet e rajonit ballkanik. Sipas ktij raporti, ekonomia shqiptare ka
nj progres t rndsishm. Kontributi i industris dhe ndrtimit n Prodhimin e Brendshm Bruto ishte 40 pr qind. Kta dy sektor prodhues zn kt pesh t fort n ekonomin shqiptare, ndrkoh q pr vendin e dyt t rajonit t vlersuar n raport, pesha specifike ishte vetm 20 pr qind. Po ashtu, raporti prmend se Shqipria ishte vendi i par n Ballkan, s bashku me Serbin, q n vitin e kaluar mundi t realizonte investime publike n masn 10 pr qind t Prodhimit t Brendshm Bruto. Ai vazhdon duke theksuar se vendi yn ishte i vetmi n rajon q nuk humbi nga rezervat valutore t tij gjat vitit t tmerrshm t krizs 2009. “Vendet me politika monetare fleksibl si Turqia, Shqipria dhe Serbia, - thuhet n raport, - e kontrolluan rritjen e kredis me rregullime t politikave t interesit dhe krkesave pr depozita”. Kjo, me fjal t tjera, nnkupton se nse vendi yn nuk u prek aq fort dhe shkatrrueshm nga kriza e prbotshme financiare dhe ekonomike q shprtheu m 28 shtator 2008, nj merit t padiskutueshme e ka banka qendrore e vendit, q nuk lejoi investimet toksike n sektorin bankar. Kto investime kishin t bnin me pjesmarrjen e shum bankave t disa vendeve ballkanike, por edhe t vendeve t tjera t Evrops Lindore si Hungaria apo Ukraina, n blerje kredish t pasiguruara t shum fondeve e bankave t investimit amerikane dhe angleze, mes t cilave superbanka q falimentoi, Lehman Brothers. Edhe tek ne disa banka t vogla u shtyn n ngasje, nga prqindja marramendse e fitimit t deklaruar, q t onin kapitale deri n Islandn q sot gati po falimenton nga kto investime toksike. Banka jon qendrore i pengoi kto banka t kryenin transaksione t tilla e t shkonin pr lesh. Prballimi i pasojave shkatrruese t krizs pa dyshim q u ka ln nj prshtypje shum t mir vzhguesve dhe ekspertve ekonomik e financiare t Brukselit. Ata nuk t mburrin kot, madje nuk kan asnj lidhje me orekset e pasionet politike ktu tek ne. Jan vrojtues t paanshm e profesional, prandaj duhen besuar. T thuash se m e keqja kaloi pr ekonomin shqiptare dhe t tregosh pse i rezistuam “cunamit” kriz, nuk tregon aspak se po i mban ison apo po prkdhel partin kryesore n pushtet sot tek ne. Ekonomia e vendit n radh t par rezistoi nga vitaliteti i jashtzakonshm i biznesit shqiptar dhe nga shndeti i sistemit ton bankar. Sigurisht edhe politikat nxitse qeveritare dhan ndihmesn e tyre, sidomos investimet publike n gjysmn e par t vitit t kaluar. Por t prpiqesh t thrrassh “kriz!” n cilindo problem e vshtirsi t sotme t ekonomis, prbn thjesht balthedhje pr qllime politike, pr t siguruar detashmente t reja t paknaqurish pr protestat e ardhshme t rrugs. Kjo nuk sht vetm e shmtuar pr t (keq)prdorur ekonomin si kobure politike. sht dmtuese pr fatet e zhvillimit ton, pse psikoza q prpiqet t krijoj mes njerzve t thjesht sht ajo e krizs pa fund e pa shrim. Dhe shumkush, nse beson tek kjo balthedhje mjeshtrore, t stisur me gjoja argumentime e shifra ekonomie, do t stepet pr t rrezikuar nj shtim aktiviteti ekonomik. Duke filluar q nga shitsi i bananeve, deri tek siprmarrsi shqiptar m i fuqishm. Shitsi i bananeve, nse i shitet mir stoku i bananeve pr disa jav, mund t provoj q me fitimin t blej edhe disa asortimente t tjera, pr shembull cigare apo amakza. Nse beson tek kriza dhe q gjrat po shkojn keq e mos m keq, ather do t’i ruaj ato pak para t fituara. Nuk do t vendos t’i investoj n asortimentet e reja. Pra, nuk do t shtoj aktivitetin, vetm nga psikoza q opozita po prpiqet t krijoj. Kjo sht e pafalshme pr fatet e ekonomis son, pse nuk stepen vetm shitsit me pakic, por n radh t par investuesit e mdhenj, ata q realisht kan mundsi dhe aftsi t hapin me qindra e mijra vende pune t reja n Shqipri. Ja prse ia vlen t shikojm nga ekspertt dhe profesionistt e Brukselit, nga raportet dhe vlersimet e tyre dhe t besojm se m e keqja nga ana ekonomike ka kaluar pr ne, se tani kemi vetm mundsi t jemi m mir, t punojm m shum pr t ardhmen e fmijve tan dhe t lm politikn e politikant e dits t grihen mes tyre, por pa hedhur balt e nxir ekonomin ton kombtare n dm t t gjith neve.