Pse Trump po kërcënon me bombardim Omanin?
Në një kthesë të re të krizës në Lindjen e Mesme, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka ashpërsuar tonet jo vetëm ndaj Iranit, por edhe ndaj Sulltanatit të Omanit—një nga aktorët historikisht më neutralë të Gjirit Persik. Gjatë një interviste për rrjetin Fox News, Trump paralajmëroi operacione ushtarake ndaj Maskatit zyrtar nëse ky i fundit “pengon” strategjinë amerikane në rajon.
Ndikimi i kësaj retorike lidhet drejtpërdrejt me negociatat e prapaskenës që Omani po zhvillon me Teheranin për menaxhimin e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.
Bisedimet Oman-Iran dhe zhgënjimi i SHBA-së
Arsyeja kryesore e irritimit të Uashingtonit mbështetet te përparimi i bisedimeve dypalëshe mes Omanit dhe Iranit për të vendosur një regjism të ri navigimi në Ngushticën e Hormuzit. Me përfundimin e afatit 60-ditor të marrëveshjes së përkohshme SHBA-Iran pa ndonjë rezultat konkret, dialogu dypalësh mes Maskatit dhe Teheranit mbetet kanali i vetëm aktiv i komunikimit.
Sipas burimeve rajonale, marrëveshja në diskutim parashikon një pakt për lëvizjen e anijeve:
Hyrja në Gji të bëhet përmes korridorit detar të kontrolluar nga Irani.
Dalja nga Gjiri të realizohet përmes rrugës detare të kontrolluar nga Omani.
Uashingtoni e sheh këtë pakt si një lëshim ndaj Teheranit, i cili po përdor kontrollin e ngushticës si mjet trysnie në negociata, duke kërkuar heqjen e bllokadës detare mbi portet e tij.
Pozicioni delikat i Maskatit
Omani, me një popullsi prej rreth 5 milionë banorësh, ka mbajtur tradicionalisht një rol balancues dhe ndërmjetësues në rajon. Sulltanati i ka lejuar ushtrisë amerikane përdorimin e bazave të tij, ndërsa nga ana tjetër ka ruajtur marrëdhënie diplomatike funksionale me Teheranin, duke i shpëtuar sulmeve direkte me raketat që kanë prekur fqinjët e tjerë të Gjirit.
“Ne po dëshmojmë zhvillimin e mekanizmave për të siguruar lundrim të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit, duke respektuar sovranitetin e të dy shteteve bregdetare,” kanë deklaruar burime diplomatike iraniane mbi ecurinë e bisedimeve me Omanin.
Presioni politiko-ekonomik mbi Shtëpinë e Bardhë
Kërcënimet e ashpra të Trumpit reflektojnë edhe presionin e brendshëm politik në SHBA. Me afrimin e zgjedhjeve të mesmandatit dhe pengesat në furnizimin global të naftës e gazit, administrata amerikane kërkon një zgjidhje të shpejtë për bllokadën e Hormuzit.
Pavarësisht retorikës agresive nga Uashingtoni, Ministria e Jashtme e Omanit ka vijuar komunikimet diplomatike pa bërë komente direkte mbi deklaratat e Trumpit, ndërsa vendet e rajonit si Egjipti shpresojnë se pakti Oman-Iran mund të shërbejë si urë lidhëse për rikthimin e SHBA-së dhe Teheranit në tryezën e negociatave.
/rtsh.al/