Pse lufta në Gaza është kaq e vështirë për t’u përfunduar?
Gati dy vjet pas sulmit të 7 tetorit, lufta në Gaza mbetet e ndezur. Me Izraelin në prag të një tjetër ofensive të madhe në qytetin e goditur nga uria, komuniteti ndërkombëtar, palestinezët, dhe shumë izraelitë pyesin veten: Pse nuk po përfundon kjo luftë? Përse një armëpushim, që dukej i afërt muajin e kaluar, dështoi?
Përgjigjja ndodhet në një ndërthurje interesash politike, strategjish ushtarake dhe pozicionesh të palëkundura nga të dyja palët.
Netanyahu nuk tërhiqet, zgjatja e luftës për arsye politike
Kritikët akuzojnë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu se po e zgjat qëllimisht luftën. Koalicioni i tij qeverisës varet nga partitë e ekstremit të djathtë, të cilat kërkojnë shkatërrimin e plotë të Hamasit dhe, sipas tyre, “emigrimin vullnetar” të palestinezëve.
Partitë e ekstremit të djathtë kanë kërcënuar se do të shkatërrojnë koalicionin nëse Netanyahu i jep fund luftës pa një “fitore të plotë”. Ndërkohë, opozita ka ofruar mbështetje për një marrëveshje pengjesh, por kjo do ta dobësonte pozicionin e Netanyahut para zgjedhjeve të ardhshme.
Humbja e postit do ta linte Netanyahun të ekspozuar ndaj akuzave për korrupsion dhe hetimeve për dështimet e 7 tetorit. Ai mohon këto motivacione, duke theksuar se lufta duhet të vazhdojë derisa të kthehen të gjithë pengjet dhe Hamasi të mos përbëjë më kërcënim.
Hamasi nuk dorëzohet, rezistenca ndaj pushtimit
Netanyahu shpesh thekson se lufta mund të përfundojë nesër nëse Hamasi liron pengjet dhe dorëzon armët. Por kjo kërkesë është e papranueshme për grupin militant.
Hamasi është i gatshëm të lirojë pengjet e mbetura (afro 50) në këmbim të të burgosurve palestinezë, një armëpushimi të qëndrueshëm dhe një tërheqjeje të forcave izraelite. Grupi ka refuzuar prerazi dorëzimin e armëve ose largimin në mërgim.
Nga perspektiva e Hamasit dhe shumë palestinezëve, dorëzimi i armëve do të ishte një shkatërrim i plotë i aspiratës kombëtare, duke i lënë të pambrojtur përballë pushtimit ushtarak izraelit. Ata e shohin rezistencën e armatosur si të vetmen mënyrë për t’i bërë ballë pushtimit.
Trump, një rol i paqartë
Gjatë luftës, Presidenti amerikan Donald Trump ka pasur një qëndrim të paqartë. Megjithëse ai ka shprehur dëshirën që lufta të përfundojë, ai nuk ka ushtruar presion publik ndaj Izraelit, siç bëri në qershor kur ndërhyri për të ndaluar sulmet ajrore izraelite ndaj Iranit.
SHBA-ja ka vijuar të dërgojë armë me vlerë miliarda dollarë dhe ka mbrojtur Izraelin në OKB duke sanksionuar gjyqtarët ndërkombëtarë që hetojnë zyrtarë izraelitë. Kjo mbështetje e vazhdueshme i ka dhënë Izraelit hapësirën për të vazhduar operacionet.
Ditë më parë, Trump u shpreh se lufta mund të ketë një “përfundim përfundimtar” brenda dy apo tre javësh, pa dhënë detaje. Megjithatë, mungesa e një presioni të qartë dhe publik mbi Netanyahun bën që shumë të dyshojnë se një fund i afërt është i mundur.
Lufta në Gaza mbetet një situatë komplekse, ku interesat e ndërlikuara të udhëheqësve dhe grupeve bëjnë që çdo tentativë për armëpushim të dështojë. Përfundimi i saj nuk varet vetëm nga fitorja ushtarake, por nga një zgjidhje politike që aktualisht duket e paarritshme.
/rtsh.al/