Rreziqet më të mëdha me të cilat përballet bota në vitin 2026

Nga përparimet e shpejta në IA deri te ndryshimet në rendin ekonomik pas Luftës së Dytë Botërore, shumë forca po riformësojnë sistemin global. Ndërsa këto ndryshime përshpejtohen, ato sjellin rreziqe në rritje. Jo vetëm që ngrenë pikëpyetje për konkurrueshmërinë dhe sigurinë kombëtare, por pritet gjithashtu të godasin në mënyrë disproporcionale tregjet e punës. Ky artikull tregon rreziqet kryesore globale në vitin 2026, bazuar në të dhënat e Raportit Global të Rreziqeve 2026 të Forumit Ekonomik Botëror (World Economic Forum). Një vështrim më i afërt mbi rreziqet kryesore globale Për këtë analizë, Forumi Ekonomik Botëror ka anketuar më shumë se 1,300 ekspertë mbi rreziqet më urgjente globale në vitin 2026. Të anketuarve iu kërkua të përgjigjeshin në pyetjen: “Ju lutemi, zgjidhni një rrezik që mendoni se ka më shumë gjasa të paraqesë një krizë materiale në shkallë globale në vitin 2026.” Anketat u zhvilluan midis 12 gushtit dhe 22 shtatorit 2025. Lista e rreziqeve kryesore globale për 2026 (sipas përqindjes së përzgjedhjes)

• Përballje gjeoekonomike – 18%
• Konflikt i armatosur midis shteteve – 14%
• Ngjarje ekstreme klimatike – 8%
• Polarizim shoqëror – 7%
• Keqinformim dhe dezinformim – 7%
• Rënie ekonomike – 5%
• Erozion i të drejtave të njeriut dhe/ose i lirive civile – 4%
• Pasoja negative të teknologjive të IA-së – 4%
• Pasiguri kibernetike – 3%
• Pabarazi – 3%

Përballja gjeoekonomike renditet si rreziku më i madh global për vitin 2026, i përzgjedhur nga 18% e të anketuarve. Krahasuar me vitin e kaluar, ajo është ngjitur dy vende në renditje, për shkak të tensioneve të vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë. Së fundmi, presioni i SHBA-së për Groenlandën, si edhe kapja e presidentit venezuelian Nicolás Maduro, kanë shtuar më tej tensionet. Në të njëjtën kohë, sipas ekspertëve, indiferenca e perceptuar e presidentit Trump ndaj mbrojtjes së Tajvanit mund të krijojë një “stuhi të përsosur” për përpjekjet e Kinës për “ribashkim”. Konflikti i armatosur midis shteteve renditet i dyti në raportin e WEF, i përzgjedhur nga 14% e të anketuarve. Aktualisht ka 59 konflikte aktive midis shteteve në mbarë botën, numri më i lartë që nga Lufta e Dytë Botërore. Tre vendet e para në listë plotësohen nga ngjarjet ekstreme klimatike, të përzgjedhura nga 8% e të anketuarve. Nga zjarret masive te thatësirat, fenomenet ekstreme po kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e çmimeve të ushqimeve, zhvendosjen e popullsive dhe rritjen e kostove të sigurimeve. Me rritjen e vazhdueshme të temperaturave globale, këto pasoja pritet të intensifikohen si në frekuencë, ashtu edhe në ashpërsi. / Visual Capitalist