Sa t kapur jemi ne ?!
Ditt e fundit kemi qen dshmitar t nj debati t ashpr mes politikanve n Shqiprin rreth dyshimit t kapjes s shtetit apo elits politike nga krimi. N fakt debati ishte prqendruar rreth dilems nse qeveria shqiptare sht e kapur; nse sht, ather deri n far mase, nga mafia eko-politike, madje nga ajo prtej shqiptare.
Po ashtu kto dit shohim shtetin kroat duke u prballur me krimin, i cili po ashtu mendohet t ket lidhje me politikn. Edhe n kt rast mendohet se krimi ka arritur t deprtoj n nivelet m t larta t shtetit dhe se deri m tani ka gjetur mbrojtje nga elita politike.
N rastin e Shqipris bashkpunim mes krimit dhe politiks duket se ka arritur deri n mekanizmat me t lart shtetror; duke arritur t futet edhe brenda mekanizmave me t rndsishm shtetror, si p.sh n mbledhjet e Komitetit pr Siguri Kombtare.
Pa marr parasysh se kush ishte tjetr aty dhe qllimin e asaj pjesmarrje, prania e njerzve q as nuk kan nnshtetsi shqiptare, as kan ndonj funksion shtetror dhe aq m pak, nuk kan asnj prgjegjsi ndaj askujt, madje as ndaj ligjit dhe qytetarve t atij shteti, nuk justifikohet dhe as arsyetohet.
Po ashtu edhe n Kroaci mendohet se ka ndodhur e njjta storie; dyshohet se ekziston nj lidhje e fort mes krimit dhe politikes, duke deprtuar deri n nivelet m t larta t shtetit, ku edhe ka gjetur mbrojtje.
Megjithat, dallimi mes ktyre dy rasteve sht, se n Shqipri krimi ka vrar kolektivisht, duke prfituar individualisht (rasti i shprthimit i Grdecit dhe Fazliit), ndrsa n Kroaci krimi ka vrar individualisht, duke prfituar kolektivisht (rasti i vrasjes s Ivo Pukanic dhe t tjer). Ndrsa e prbashkta sht se n t dy rastet duket se krimi sht i importuar nga jasht, por q ka gjetur bashkpuntor t mir brenda shtetit, qofshin ata edhe politikan t rangut m t lart.
Mirpo, pr dallim nga Shqipria q nuk po tregon ndonj agresivitet n luft kundr krimin institucional, Kroacia ka prvjel mngt pr tu prballur me t n do rrug, organizat dhe institucion ku ai mund t identifikohet. Ndoshta afrsia e antarsimit n BE e detyron me tepr Kroacin q t prballet me krimin; n mnyr q t mos e transportoj brenda BE-s kur t pranohet.
Ndrsa Shqipria, edhe pse sht n po t njjtn rrug si Kroacia, duket se ende nuk e ka ndjer seriozitetin e kritereve t ashpra t BE-s, q do ta detyronte ta pastroj shtpin nga krimi.
Derisa shihja kto skena brenda ktyre shteteve, i friksuar i parashtrova vets pyetjet: sa t kapur jemi ne (Kosova), nga krimi? Prkatsisht, sa e kapur sht elita politike, partit politike, politikant dhe pushteti nga krimi? Derisa shohim shtetet e rajonit se si po prballen me kt t keqe do dit, as qytetart e Kosovs nuk duhet ta ndjejn veten rehat, ngase nuk e dim sakt prmasn e ndrlidhjes s krimit me pushtetit, elitn politike dhe politikant! Ndryshe, askush nuk e prjashton ekzistimin e ksaj ndrlidhje mes ktyre dy kategorive, por q problemi ekziston tek prcaktimi dhe identifikimi i niveleve t ksaj ndrlidhje.
Nse n shtetet e konsoliduara, si Kroacia dhe deri n nj mas Shqipria, kjo gj po shfaqet sot hapur, ather nuk duhet prjashtuar mundsin q n nj shtet n ndrtim si Kosova, nesr kjo ndrlidhje nuk do t dal n shesh.
Deri m tani shum her kjo gj sht vrejt, por duket se qllimisht injorohet ose sht heshtur dhe fshehur nga pushteti dhe mekanizmat q jan pr ta luftuar at. Kjo ndodh, ngase ata q jan pr ta luftuar krimin dalin t jen t ndrlidhur me t dhe do denoncim i tij, do t thot edhe denoncim i vetes s tyre dhe veprimtaris q ushtrojn.
Gjith kta tender rrugsh, gjith kto ndrrime n bordet e kompanive publike, gjith kto prfitime dhe i gjith ky pasurim brenda nats i elits, politikanve dhe pushtetit n Kosov, vetm sa shton dyshimin se ekziston bashkpunim mes krimit dhe politiks.
Nse nuk do t ekzistonte nj ndrlidhje e till dhe prfitim i madh nga kto ndrrime, ather pse do t duhej t ndodhte e gjith kjo luft pr ti futur nn kontrollin e tyre kto kompani dhe kta tender? Sigurisht se tek kto kompani dhe tender politika sheh prfitim t madh dhe mnyra me e mir pr ta vjel pjesn e tyre sht prmes pals s tret, q nuk e dim saktsisht se kush sht kjo pala e tret saktsisht.
Kur sheh qasjen q ndjek politika apo pushteti n Kosovs, neve, qytetarve t Kosovs, nuk na mbetet gj tjetr vetm se t lutemi q kjo ndrlidhje mes krimit dhe politiks t mos jet deri n nivelet sa pam n Shqipri, edhe pse nuk duhet prjashtuar kt mundsi.
Gjith kto firma q po prjetojn luksin financiar n Kosov, a duhet besuar se nuk jan prona t ndonj klani t dyshuar, qoft edhe nga jasht Kosova, por q prdorin ndonj emr siprmarrsi vendas si mbules para qytetarve t Kosovs?
Kjo tregon qart se n Kosov qeverisja harron qasjen sipas t cils pushteti politik udhhiqet nga mendimi se n qoft se nuk sundon ti, nj tjetr do ta bj kt. Sipas asaj q vrehet n politikn e Kosovs, rezulton sikur dikush tjetr po udhheq; ndoshta ajo q nga t gjitha palt, kur ishin dhe jan n opozit, sht quajtur nntoka kosovare dhe t ciln gj e thon vetm kur jan larg pushtetit dhe larg prfitimeve q i cekm me lart! Kjo sht nj dshmi e mjaftueshme pr t kuptuar q elita politike, politikant dhe pushteti n Kosov sht i kapur nga krimi, duke u detyruar t implementojn objektivat dhe platformat e eko-krimit.
Krim nuk sht vetm t vrassh, por edhe ta vjedhsh popullin tend, edhe t korruptohesh, prfitosh n mnyr t paligjshme dhe t mbrosh interesat t palve t dyshimta, edhe t ndihmosh t keqen q t instalohet n institucionet me t larta shtetrore! Prandaj, nuk sht udi q sot krimi mund ta prdor politikn si nj form t lufts pr pozicione dhe t mira n mnyr q t mbijetoj dhe funksionoj si sundues dhe qeveriss i nj vendi.
Pr fund do t themi se ndryshe nga sa shohim nj debat t nxeht n Shqipri pr mundsin e kapjes s politiks nga krimi dhe n Kroaci nj luft t shtetit ndaj krimit, n Kosov deri m tani nuk e kemi par shtetin duke u ballafaquar me asnjrn nga kto dy variante. Ka nj heshtje mortore ndaj krimit nga t gjitha palt dhe m s shumti nga ata q duhet ta luftojn, shteti.
Ndoshta edhe n Kosov pritet q krimi i ndrlidhur me politikn t vras kolektivisht pr t prfituar individualisht apo t vras individualisht pr t prfituar kolektivisht, q t mund t shohim ndonj debat apo aksion nga shteti. Do t ishte me mir q shteti i ri i Kosovs, q tani n fillimet e tij, t funksionoj seriozisht dhe t prballet me kt t keqe, duke e luftuar edhe njrn dhe, edhe tjetrn, sepse dikur mund t bhet von; vetm kujtojeni sa von veproj Serbia, pas vrasjes s Xhinxhit apo Shqipria pas Grdecit dhe Kroacia pas vrasjes s gazetarve.
Kta do t ishin shembuj t mjaftueshm pr t msuar Kosova, q t mos gaboj, sepse nga gabimet e pushtetit t sotm n Kosov, nesr mund t psoj qytetari i pafajshm.
Po ashtu kto dit shohim shtetin kroat duke u prballur me krimin, i cili po ashtu mendohet t ket lidhje me politikn. Edhe n kt rast mendohet se krimi ka arritur t deprtoj n nivelet m t larta t shtetit dhe se deri m tani ka gjetur mbrojtje nga elita politike.
N rastin e Shqipris bashkpunim mes krimit dhe politiks duket se ka arritur deri n mekanizmat me t lart shtetror; duke arritur t futet edhe brenda mekanizmave me t rndsishm shtetror, si p.sh n mbledhjet e Komitetit pr Siguri Kombtare.
Pa marr parasysh se kush ishte tjetr aty dhe qllimin e asaj pjesmarrje, prania e njerzve q as nuk kan nnshtetsi shqiptare, as kan ndonj funksion shtetror dhe aq m pak, nuk kan asnj prgjegjsi ndaj askujt, madje as ndaj ligjit dhe qytetarve t atij shteti, nuk justifikohet dhe as arsyetohet.
Po ashtu edhe n Kroaci mendohet se ka ndodhur e njjta storie; dyshohet se ekziston nj lidhje e fort mes krimit dhe politikes, duke deprtuar deri n nivelet m t larta t shtetit, ku edhe ka gjetur mbrojtje.
Megjithat, dallimi mes ktyre dy rasteve sht, se n Shqipri krimi ka vrar kolektivisht, duke prfituar individualisht (rasti i shprthimit i Grdecit dhe Fazliit), ndrsa n Kroaci krimi ka vrar individualisht, duke prfituar kolektivisht (rasti i vrasjes s Ivo Pukanic dhe t tjer). Ndrsa e prbashkta sht se n t dy rastet duket se krimi sht i importuar nga jasht, por q ka gjetur bashkpuntor t mir brenda shtetit, qofshin ata edhe politikan t rangut m t lart.
Mirpo, pr dallim nga Shqipria q nuk po tregon ndonj agresivitet n luft kundr krimin institucional, Kroacia ka prvjel mngt pr tu prballur me t n do rrug, organizat dhe institucion ku ai mund t identifikohet. Ndoshta afrsia e antarsimit n BE e detyron me tepr Kroacin q t prballet me krimin; n mnyr q t mos e transportoj brenda BE-s kur t pranohet.
Ndrsa Shqipria, edhe pse sht n po t njjtn rrug si Kroacia, duket se ende nuk e ka ndjer seriozitetin e kritereve t ashpra t BE-s, q do ta detyronte ta pastroj shtpin nga krimi.
Derisa shihja kto skena brenda ktyre shteteve, i friksuar i parashtrova vets pyetjet: sa t kapur jemi ne (Kosova), nga krimi? Prkatsisht, sa e kapur sht elita politike, partit politike, politikant dhe pushteti nga krimi? Derisa shohim shtetet e rajonit se si po prballen me kt t keqe do dit, as qytetart e Kosovs nuk duhet ta ndjejn veten rehat, ngase nuk e dim sakt prmasn e ndrlidhjes s krimit me pushtetit, elitn politike dhe politikant! Ndryshe, askush nuk e prjashton ekzistimin e ksaj ndrlidhje mes ktyre dy kategorive, por q problemi ekziston tek prcaktimi dhe identifikimi i niveleve t ksaj ndrlidhje.
Nse n shtetet e konsoliduara, si Kroacia dhe deri n nj mas Shqipria, kjo gj po shfaqet sot hapur, ather nuk duhet prjashtuar mundsin q n nj shtet n ndrtim si Kosova, nesr kjo ndrlidhje nuk do t dal n shesh.
Deri m tani shum her kjo gj sht vrejt, por duket se qllimisht injorohet ose sht heshtur dhe fshehur nga pushteti dhe mekanizmat q jan pr ta luftuar at. Kjo ndodh, ngase ata q jan pr ta luftuar krimin dalin t jen t ndrlidhur me t dhe do denoncim i tij, do t thot edhe denoncim i vetes s tyre dhe veprimtaris q ushtrojn.
Gjith kta tender rrugsh, gjith kto ndrrime n bordet e kompanive publike, gjith kto prfitime dhe i gjith ky pasurim brenda nats i elits, politikanve dhe pushtetit n Kosov, vetm sa shton dyshimin se ekziston bashkpunim mes krimit dhe politiks.
Nse nuk do t ekzistonte nj ndrlidhje e till dhe prfitim i madh nga kto ndrrime, ather pse do t duhej t ndodhte e gjith kjo luft pr ti futur nn kontrollin e tyre kto kompani dhe kta tender? Sigurisht se tek kto kompani dhe tender politika sheh prfitim t madh dhe mnyra me e mir pr ta vjel pjesn e tyre sht prmes pals s tret, q nuk e dim saktsisht se kush sht kjo pala e tret saktsisht.
Kur sheh qasjen q ndjek politika apo pushteti n Kosovs, neve, qytetarve t Kosovs, nuk na mbetet gj tjetr vetm se t lutemi q kjo ndrlidhje mes krimit dhe politiks t mos jet deri n nivelet sa pam n Shqipri, edhe pse nuk duhet prjashtuar kt mundsi.
Gjith kto firma q po prjetojn luksin financiar n Kosov, a duhet besuar se nuk jan prona t ndonj klani t dyshuar, qoft edhe nga jasht Kosova, por q prdorin ndonj emr siprmarrsi vendas si mbules para qytetarve t Kosovs?
Kjo tregon qart se n Kosov qeverisja harron qasjen sipas t cils pushteti politik udhhiqet nga mendimi se n qoft se nuk sundon ti, nj tjetr do ta bj kt. Sipas asaj q vrehet n politikn e Kosovs, rezulton sikur dikush tjetr po udhheq; ndoshta ajo q nga t gjitha palt, kur ishin dhe jan n opozit, sht quajtur nntoka kosovare dhe t ciln gj e thon vetm kur jan larg pushtetit dhe larg prfitimeve q i cekm me lart! Kjo sht nj dshmi e mjaftueshme pr t kuptuar q elita politike, politikant dhe pushteti n Kosov sht i kapur nga krimi, duke u detyruar t implementojn objektivat dhe platformat e eko-krimit.
Krim nuk sht vetm t vrassh, por edhe ta vjedhsh popullin tend, edhe t korruptohesh, prfitosh n mnyr t paligjshme dhe t mbrosh interesat t palve t dyshimta, edhe t ndihmosh t keqen q t instalohet n institucionet me t larta shtetrore! Prandaj, nuk sht udi q sot krimi mund ta prdor politikn si nj form t lufts pr pozicione dhe t mira n mnyr q t mbijetoj dhe funksionoj si sundues dhe qeveriss i nj vendi.
Pr fund do t themi se ndryshe nga sa shohim nj debat t nxeht n Shqipri pr mundsin e kapjes s politiks nga krimi dhe n Kroaci nj luft t shtetit ndaj krimit, n Kosov deri m tani nuk e kemi par shtetin duke u ballafaquar me asnjrn nga kto dy variante. Ka nj heshtje mortore ndaj krimit nga t gjitha palt dhe m s shumti nga ata q duhet ta luftojn, shteti.
Ndoshta edhe n Kosov pritet q krimi i ndrlidhur me politikn t vras kolektivisht pr t prfituar individualisht apo t vras individualisht pr t prfituar kolektivisht, q t mund t shohim ndonj debat apo aksion nga shteti. Do t ishte me mir q shteti i ri i Kosovs, q tani n fillimet e tij, t funksionoj seriozisht dhe t prballet me kt t keqe, duke e luftuar edhe njrn dhe, edhe tjetrn, sepse dikur mund t bhet von; vetm kujtojeni sa von veproj Serbia, pas vrasjes s Xhinxhit apo Shqipria pas Grdecit dhe Kroacia pas vrasjes s gazetarve.
Kta do t ishin shembuj t mjaftueshm pr t msuar Kosova, q t mos gaboj, sepse nga gabimet e pushtetit t sotm n Kosov, nesr mund t psoj qytetari i pafajshm.