Sfida m e madhe
Muslimant historikisht nuk kan patur fare probleme n fitimin e betejave me armikun, madje mund t themi se shpesh kan qen jashtzakonisht t shpejt dhe t sakt. Ajo q muslimant e kan pasur t mundimshme pr ta fituar dhe shpesh pr ta humbur, kan qen betejat me veten e tyre, dhe pas do beteje t ksaj natyre, humbsi i madh ka qen, jo Islami si koncept i prgjithshm dhe si baz sociale, por Islami individual i secilit q n persona t ndryshm ka patur theqafje t ndryshme.
Kodra e Uhudit nga nj shembull fillestar mosbindjeje, gjat historis islame, por m tepr gjat historis moderne t saj, u kthye n nj modus viventi prsa i prket edukats administrative islame. Shkrrmoqja e Kalifatit, hapi rrug drejt formimit t ishujve administrativ brnda tij n formn e shteteve-komb, t cilat u mbushn secila me pellgje t vogla t karakterit religjioz-administrativ me pavarsi relative duke institucionalizuar mentalitetin e Uhudit si norm n raport me umetin n trsi.
Mendoj se ky organizim , q ishte i organizuar, prtej faktorit kolonizues, prparoi me nj shpejtsi marramendse duke u kthyer n kultur gjithprfshirse qeverisse. Islami si nj trsi kompakte sistemi, u prball me thrrmijzimin e zbatimit dhe interpretimit t tij.
Padyshim q jasht ksaj panorame nuk mundej kurrsesi t qndronte, realiteti shqiptar. Duke qen i pajisur me karakteristika dhe faktor t tjer shtes n raport me mentalitetin mbarbotror islam, panorama islame post diktatoriale shqiptare, shfaqet m e ndrlikuar dhe m komplekse. Duke mbajtur mbi shpinn e saj nj periudh jo t vogl sterilizimi fetar dhe nj fshirje t pamshirshme t koceptit pr Zotin, bri q breza t tr t furnizonin nj shoqri t re afetare dhe materialiste. Ndaj n vitet e rikthimit t hyjnores n mesin e shqiptarve, ky njeri i rritur dhe furnizuar me psikologji ateiste dhe me nj qndrim negativist ndaj opiumit t popullit, u gjend totalisht i paprgatitur pr mnyrn e qasjes ndaj ksaj alternative t re t shikimit t bots. Si rrjedhoj e ksaj, shpesh rastsia, improvizimi, paaftsia, klientelizmi, interesi, mediokriteti, analfabetizmi fetar, oroditja administrative, materializmi ekzaltues, idealizmi i munguar, verbria strategjike dhe moskokarja, zun postin e liderit t gjithkaje islame n kt vend ku vullneti hyjnor e kishte prcaktuar si kufirin perndimor t civilizimit islam, kufirin m delikat dhe shum t dobt ndaj ideologjive dhe strategjive emigrante , q edhe pse pa leje-qndrimi, me forc krkonin qytetarin duke dmtuar rnd identitetin e shqiptarve.
sht e kuptueshme q pas nj stuhie ateiste me pasoja apokaliptike pr besimin n prgjithsi, q Shqipria dhe shqiptart, t prballeshin me nj humner konceptimi idealist t realitetit, t nj realiteti t nj Zoti t munguar, t nj realiteti ku lajtmotiv i saj ishte rastsia e t ekzistuarit dhe kolon zanore, evolucioni.
Me nj brez t vjetr t hutuar dyfish nga ajo q kishin kaluar por edhe nga ky realitet kapriioz dhe prepotent q po vinte, me nj brez t ri prodhim telenovelash dhe sfilatash mode q bhen prues t fallsitetit publicitar si gjoja vler perndimore, duke thelluar oroditjen dhe duke shtyr n t tatpjetn e pafund, shpresn e nj kombi q sht rinia. T shtrydhur nga xhinset mors dhe t shkaprderdhur nga minifunde e barqe jasht q jo rrall tregojn se sa shmtueshm bhen n Shqipri operacionet e apendisitit, me una e goca manikin tip copy-paste t heronjve mediatik, t cilve u duhen t harxhojn muaj pune pr nj veshje gjoja firmato q s bashk me realitetin n t cilin jetojn, ngjyrosen q me shiun e par. Flok rrenacak plot ngjyra e prkdhelime llastuese kozmetike, q shum raste si prkrenare s bashku me syze saldatorsh mundohen t mbulojn pamje jo rrall shastisse t nj brezi q vrapon drejt Perndimi nga hyrja e gabuar. Me nj brez intelektualsh konformist q ndrrojn tezat civilizuese n varsi t ardhjes n pushtet t grupimeve t caktuara, me nj brez opinionistsh n formn e vrassve mediatik me pages, q me strhollime gjoja filozofike e opinionistike imponojn produktin e tyre mendor n do shkelje t telekomands, me nj panoram mediatike t s shkruars dhe asaj vizive, ngarkuar me nj sfond spektakolar financiar, e cila punon vrullshm q t fshij nga memoria e secilit gjithka ka t bj me t kaluarn, traditn religjoze islame t shqiptarve, t nj gjysm mijvjeari, si t ishte nj pasazh flash i gabuar i historis.
Nj klas politike jargavitse ndaj nj boshti politiko-ekonomik perndimor, q s paku nuk kujdeset t ruaj minimumin e krenaris kombtare si prfaqsuese e nj populli tragjikisht t vuajtur, por krenar pr historin dhe kontributin e vet n historin civilizuese t rajonit dhe m gjr.
Nj shtres e pafund e popullsis shqiptare n nevoj punsimi dhe t ardhurash jetike pr vete dhe familjen e tyre, q mes shpress dhe pesimizmit pr nj ardhmri m t mir ekonomike dhe indiferencs ndaj gjithkaje prtej materiales, bjn q rikthimi i Zotit t munguar n mendjet dhe shpirtrat e tyre, t prfundoj diku midis kurrkundit dhe asgjs.
Me pak fjal nj bojkot shpitror dhe mendor ndaj prtejshqisores. I prballur me kt realitet post ateist dhe me nj background organizativ institucional islam, muslimani foshnj shqiptar i fillimviteve 90, u desh t prballej fillikat i vetm, lakuriq me uraganin shkatrrues materialist, nj shkatrrues q ndrtonte piramida materializmi dhe thellonte humnera shpirtrore. Ndaj nuk kishte se si t ndodhte ndryshe. Ndrkoh q besimtari i feve t tjera, miklohej nga struktura dhe strategji t mirorganizuara t prijsve t vet, besimtarit musliman do ti duhej koh q t kuptonte q pari realitetin, pastaj s dyti t fillonte t organizohej.
Duke pasur nevoj pr nxns t dijes t cilt do t duhej ta onin sistemin e jets q quhet Islam, n nivele t prekshme pr t gjith, nj fluks t rinjsh q n mes dshirs pr fen dhe t ikjes nga realiteti ndoshta shpesh rural, n krkim t nj rruge gjoja t thjesht arsimimi, paraprin n krijimin e nj brezi udhheqsish t fes, t cilt prkundrejt pjess tjetr t intelektualve t rinj, t ashtuquajtur qytetas, t cilt n t njjtn koh rendnin pr t prekur gjithka perndimore mes vizave-idhull shengen apo materializimit t stilit mediatik t jetess, kishin krijuar boshllkun e madh midis kapacitetit t tyre dhe religjionit.
N t njjtn koh konfigurimi i nj institucioni udhheqs islam n fillimet e veta prtej prgzimeve dhe iniciativs pr ringritje nga zero, duhet thn se n mnyr t qart dhe t dukshsme bnte amatorizmin, korrupsionin dhe paaftsin, t plasnin nga zilia. N mes prpjekjeve pr prmirsim dhe rezultateve negative n vijim, institucioni lider i muslimanve thellonte gjithnj e m tepr ndarjen n mes tij dhe besimtarve.
Sa m shum besimtart shtoheshin dhe edukoheshin, aq m shum bheshin t ndrgjegjshm se midis Islamit ideal t litraturs dhe atij t realitetit, kishte paprputhshmri t mdha. Ndaj dhe krkesa pr rritje cilsore t Islamit dhe prfaqsimit t tij n Shqipri u b refreni i do muslimani shiptar pr vite me radh. Kjo iniciativ aq sa ishte fisnike dhe e drejt n parim, po aq shpesh e keqvendosur ishte n metodologjin e ndjekur pr ndryshime thelbsore dhe prmirsuese.
Si pasoj grupime t ndryshme ndiqnin strategji t ndryshme duke harruar se bhej fjal pr nj qllim dhe nj pritshmri. Besimi ndoshta akoma nuk kishte arritur t shuante tekat e nefsit i cili fshihej skutave t shpirtit t besimtarit t ri postdiktatorial. Ndaj dhe rezultati i ketyre planeve dhe strategjive shpesh sfiduese t njra-tjetrs prfunduan n pozitn fillestare duke
q besimtari shqiptar pas nj dekade t ndihej ngjashm me dshprimin e nj matsi ere prball nj tornadoje.
I anatemuar mediatikisht, i shprfilluar si kapacitet intelektual n adminstratn shtetrore por shpesh edhe n at private, i prbuzur n msimdhnie dhe jo rradh n msimarrje, me probleme integruese me t afrmit dhe shtresat e tjera shoqrore, muslimani dhe muslimania shqiptare i ngjanin asaj makine t parkuar n trotuar e gatshme pr gjob, nj gjob me nj pesh t rnd sociale t pariparueshme.
*******
Nj mizri njerzish n qndrn m t madhe ceremoniale t kryeqytetit shqiptar, pallatin e kongreseve, mundohen t vrtetojn se kapaciteti i tij i prllogaritur nga projektuesit sht disa her m i madh. Deti i spektatorve musliman brnda dhe n hollin e pallatit, ishte prqndruar n at q mund t quhet vrasja m e madhe publike e ndjenjs s friks dhe inferioritetit t muslimanit shqiptar.
Prtej komenteve juridike fetare, ky program me baz islame, ishte padyshim ngazllyes, preks dhe nj domosdoshmri pr tju kundrvn mnyrs skllavruese t trajtimit t Islamit dhe muslimanve n Shqipri. I organizuar nn logon e fondacionit Sema dhe logon prher t supozuar t Komunitetit Musliman Shqiptar, programi prve ndjesive artistike pati edhe nj ndjesi tjetr, at t strukturimit dhe mirorganizimit, dgjueshmris dhe projektit strategjik, sistematizimit t mendimit dhe veprimit, me nj fjal kapacitetit pr t
lehtsisht gjra t mdha.
Aq sa optimiste dhe lehtsuese sht pr at q e kaplon kjo ndjesi, po aq edhe e uditshme shfaqet ajo. E uditshme pr arsye se jan pikrisht kto q tham m sipr q i kan munguar jets dhe veprs n vite t institucionit lider t muslimanve. N fakt pr syrin dhe veshin e holl t nj lexuesi t vmendshm t ngjarjeve, ky program ballafaqoi dy realitete t reja t muslimaneris s sotme shqiptare, t prpjekjeve pr ngritje elitare t Islamit me mnyra mediatike dhe spektakolare me pasoj mahnitjen, si jan kto programe apo ekspozita t rafinuara shumkuptimshe t trashgimis islame duke evidentuar nj t kaluar t lavdishme, dhe prpjekjeve belbzitse, t paaftsis dhe pragmatizmit pr t prfituar nga nj situat e till. Ndoshta nj situat e till dyzimi mund t lindte shpresa se ka perspektiva pr t ardhmen, por pr muslimanin shqiptar, prsri nj dyzim i till sht orodits dhe shterrues.
A duhet ai t gzohet nga lott e kryeministrit teksa kundronte i fantaksur korin madhshtor t nxnsve musliman q glorifikonin fuqishm emrin e Krijuesit, apo t hidhrohet e t rrudhoset i dshpruar nga lott e tij teksa shikon se si belbzitja, paaftsia dhe keqdashja sfidojn lott e kryeministrit duke shpejtuar n stilin kontraband n prtritje pasurish t paluajtshme t muslimaneris shqiptare n shekuj? do optimizm pr realitete prmirsuese fashitet nga kospiracioni i rrufeshm pr t
gjera normalisht t pabshme dhe kto mundsisht n kohn m t favorshme. Nxitimi dhe amatorizmi i qllimshm n siprmarrje t tilla t nj rndsie jetike pr muslimant nga nj grup belbzits i paaft dhe regresiv, padyshim q kan pr lajtmotiv konfliktin e interesit.
Pas kaq shum vitesh t rikthimit t hyjnores n mesin e shqiptarve, sht pikrisht hyjnorja ajo q ka qen e munguara e madhe. Padyshim q shpres ka. Ndryshimet prmirsuese individuale reflektohen dhe do t reflektohen n ndryshime prmirsuese kolektive. Nse muslimant shqiptar pr gjith kto vite do t kishin luftuar beteja t mirfillta , me siguri q t gjitha do ti kishin fituar.
Beteja me vetvehten sht dhe mbetet sfida m e madhe.
Kodra e Uhudit nga nj shembull fillestar mosbindjeje, gjat historis islame, por m tepr gjat historis moderne t saj, u kthye n nj modus viventi prsa i prket edukats administrative islame. Shkrrmoqja e Kalifatit, hapi rrug drejt formimit t ishujve administrativ brnda tij n formn e shteteve-komb, t cilat u mbushn secila me pellgje t vogla t karakterit religjioz-administrativ me pavarsi relative duke institucionalizuar mentalitetin e Uhudit si norm n raport me umetin n trsi.
Mendoj se ky organizim , q ishte i organizuar, prtej faktorit kolonizues, prparoi me nj shpejtsi marramendse duke u kthyer n kultur gjithprfshirse qeverisse. Islami si nj trsi kompakte sistemi, u prball me thrrmijzimin e zbatimit dhe interpretimit t tij.
Padyshim q jasht ksaj panorame nuk mundej kurrsesi t qndronte, realiteti shqiptar. Duke qen i pajisur me karakteristika dhe faktor t tjer shtes n raport me mentalitetin mbarbotror islam, panorama islame post diktatoriale shqiptare, shfaqet m e ndrlikuar dhe m komplekse. Duke mbajtur mbi shpinn e saj nj periudh jo t vogl sterilizimi fetar dhe nj fshirje t pamshirshme t koceptit pr Zotin, bri q breza t tr t furnizonin nj shoqri t re afetare dhe materialiste. Ndaj n vitet e rikthimit t hyjnores n mesin e shqiptarve, ky njeri i rritur dhe furnizuar me psikologji ateiste dhe me nj qndrim negativist ndaj opiumit t popullit, u gjend totalisht i paprgatitur pr mnyrn e qasjes ndaj ksaj alternative t re t shikimit t bots. Si rrjedhoj e ksaj, shpesh rastsia, improvizimi, paaftsia, klientelizmi, interesi, mediokriteti, analfabetizmi fetar, oroditja administrative, materializmi ekzaltues, idealizmi i munguar, verbria strategjike dhe moskokarja, zun postin e liderit t gjithkaje islame n kt vend ku vullneti hyjnor e kishte prcaktuar si kufirin perndimor t civilizimit islam, kufirin m delikat dhe shum t dobt ndaj ideologjive dhe strategjive emigrante , q edhe pse pa leje-qndrimi, me forc krkonin qytetarin duke dmtuar rnd identitetin e shqiptarve.
sht e kuptueshme q pas nj stuhie ateiste me pasoja apokaliptike pr besimin n prgjithsi, q Shqipria dhe shqiptart, t prballeshin me nj humner konceptimi idealist t realitetit, t nj realiteti t nj Zoti t munguar, t nj realiteti ku lajtmotiv i saj ishte rastsia e t ekzistuarit dhe kolon zanore, evolucioni.
Me nj brez t vjetr t hutuar dyfish nga ajo q kishin kaluar por edhe nga ky realitet kapriioz dhe prepotent q po vinte, me nj brez t ri prodhim telenovelash dhe sfilatash mode q bhen prues t fallsitetit publicitar si gjoja vler perndimore, duke thelluar oroditjen dhe duke shtyr n t tatpjetn e pafund, shpresn e nj kombi q sht rinia. T shtrydhur nga xhinset mors dhe t shkaprderdhur nga minifunde e barqe jasht q jo rrall tregojn se sa shmtueshm bhen n Shqipri operacionet e apendisitit, me una e goca manikin tip copy-paste t heronjve mediatik, t cilve u duhen t harxhojn muaj pune pr nj veshje gjoja firmato q s bashk me realitetin n t cilin jetojn, ngjyrosen q me shiun e par. Flok rrenacak plot ngjyra e prkdhelime llastuese kozmetike, q shum raste si prkrenare s bashku me syze saldatorsh mundohen t mbulojn pamje jo rrall shastisse t nj brezi q vrapon drejt Perndimi nga hyrja e gabuar. Me nj brez intelektualsh konformist q ndrrojn tezat civilizuese n varsi t ardhjes n pushtet t grupimeve t caktuara, me nj brez opinionistsh n formn e vrassve mediatik me pages, q me strhollime gjoja filozofike e opinionistike imponojn produktin e tyre mendor n do shkelje t telekomands, me nj panoram mediatike t s shkruars dhe asaj vizive, ngarkuar me nj sfond spektakolar financiar, e cila punon vrullshm q t fshij nga memoria e secilit gjithka ka t bj me t kaluarn, traditn religjoze islame t shqiptarve, t nj gjysm mijvjeari, si t ishte nj pasazh flash i gabuar i historis.
Nj klas politike jargavitse ndaj nj boshti politiko-ekonomik perndimor, q s paku nuk kujdeset t ruaj minimumin e krenaris kombtare si prfaqsuese e nj populli tragjikisht t vuajtur, por krenar pr historin dhe kontributin e vet n historin civilizuese t rajonit dhe m gjr.
Nj shtres e pafund e popullsis shqiptare n nevoj punsimi dhe t ardhurash jetike pr vete dhe familjen e tyre, q mes shpress dhe pesimizmit pr nj ardhmri m t mir ekonomike dhe indiferencs ndaj gjithkaje prtej materiales, bjn q rikthimi i Zotit t munguar n mendjet dhe shpirtrat e tyre, t prfundoj diku midis kurrkundit dhe asgjs.
Me pak fjal nj bojkot shpitror dhe mendor ndaj prtejshqisores. I prballur me kt realitet post ateist dhe me nj background organizativ institucional islam, muslimani foshnj shqiptar i fillimviteve 90, u desh t prballej fillikat i vetm, lakuriq me uraganin shkatrrues materialist, nj shkatrrues q ndrtonte piramida materializmi dhe thellonte humnera shpirtrore. Ndaj nuk kishte se si t ndodhte ndryshe. Ndrkoh q besimtari i feve t tjera, miklohej nga struktura dhe strategji t mirorganizuara t prijsve t vet, besimtarit musliman do ti duhej koh q t kuptonte q pari realitetin, pastaj s dyti t fillonte t organizohej.
Duke pasur nevoj pr nxns t dijes t cilt do t duhej ta onin sistemin e jets q quhet Islam, n nivele t prekshme pr t gjith, nj fluks t rinjsh q n mes dshirs pr fen dhe t ikjes nga realiteti ndoshta shpesh rural, n krkim t nj rruge gjoja t thjesht arsimimi, paraprin n krijimin e nj brezi udhheqsish t fes, t cilt prkundrejt pjess tjetr t intelektualve t rinj, t ashtuquajtur qytetas, t cilt n t njjtn koh rendnin pr t prekur gjithka perndimore mes vizave-idhull shengen apo materializimit t stilit mediatik t jetess, kishin krijuar boshllkun e madh midis kapacitetit t tyre dhe religjionit.
N t njjtn koh konfigurimi i nj institucioni udhheqs islam n fillimet e veta prtej prgzimeve dhe iniciativs pr ringritje nga zero, duhet thn se n mnyr t qart dhe t dukshsme bnte amatorizmin, korrupsionin dhe paaftsin, t plasnin nga zilia. N mes prpjekjeve pr prmirsim dhe rezultateve negative n vijim, institucioni lider i muslimanve thellonte gjithnj e m tepr ndarjen n mes tij dhe besimtarve.
Sa m shum besimtart shtoheshin dhe edukoheshin, aq m shum bheshin t ndrgjegjshm se midis Islamit ideal t litraturs dhe atij t realitetit, kishte paprputhshmri t mdha. Ndaj dhe krkesa pr rritje cilsore t Islamit dhe prfaqsimit t tij n Shqipri u b refreni i do muslimani shiptar pr vite me radh. Kjo iniciativ aq sa ishte fisnike dhe e drejt n parim, po aq shpesh e keqvendosur ishte n metodologjin e ndjekur pr ndryshime thelbsore dhe prmirsuese.
Si pasoj grupime t ndryshme ndiqnin strategji t ndryshme duke harruar se bhej fjal pr nj qllim dhe nj pritshmri. Besimi ndoshta akoma nuk kishte arritur t shuante tekat e nefsit i cili fshihej skutave t shpirtit t besimtarit t ri postdiktatorial. Ndaj dhe rezultati i ketyre planeve dhe strategjive shpesh sfiduese t njra-tjetrs prfunduan n pozitn fillestare duke
q besimtari shqiptar pas nj dekade t ndihej ngjashm me dshprimin e nj matsi ere prball nj tornadoje.
I anatemuar mediatikisht, i shprfilluar si kapacitet intelektual n adminstratn shtetrore por shpesh edhe n at private, i prbuzur n msimdhnie dhe jo rradh n msimarrje, me probleme integruese me t afrmit dhe shtresat e tjera shoqrore, muslimani dhe muslimania shqiptare i ngjanin asaj makine t parkuar n trotuar e gatshme pr gjob, nj gjob me nj pesh t rnd sociale t pariparueshme.
*******
Nj mizri njerzish n qndrn m t madhe ceremoniale t kryeqytetit shqiptar, pallatin e kongreseve, mundohen t vrtetojn se kapaciteti i tij i prllogaritur nga projektuesit sht disa her m i madh. Deti i spektatorve musliman brnda dhe n hollin e pallatit, ishte prqndruar n at q mund t quhet vrasja m e madhe publike e ndjenjs s friks dhe inferioritetit t muslimanit shqiptar.
Prtej komenteve juridike fetare, ky program me baz islame, ishte padyshim ngazllyes, preks dhe nj domosdoshmri pr tju kundrvn mnyrs skllavruese t trajtimit t Islamit dhe muslimanve n Shqipri. I organizuar nn logon e fondacionit Sema dhe logon prher t supozuar t Komunitetit Musliman Shqiptar, programi prve ndjesive artistike pati edhe nj ndjesi tjetr, at t strukturimit dhe mirorganizimit, dgjueshmris dhe projektit strategjik, sistematizimit t mendimit dhe veprimit, me nj fjal kapacitetit pr t
lehtsisht gjra t mdha.
Aq sa optimiste dhe lehtsuese sht pr at q e kaplon kjo ndjesi, po aq edhe e uditshme shfaqet ajo. E uditshme pr arsye se jan pikrisht kto q tham m sipr q i kan munguar jets dhe veprs n vite t institucionit lider t muslimanve. N fakt pr syrin dhe veshin e holl t nj lexuesi t vmendshm t ngjarjeve, ky program ballafaqoi dy realitete t reja t muslimaneris s sotme shqiptare, t prpjekjeve pr ngritje elitare t Islamit me mnyra mediatike dhe spektakolare me pasoj mahnitjen, si jan kto programe apo ekspozita t rafinuara shumkuptimshe t trashgimis islame duke evidentuar nj t kaluar t lavdishme, dhe prpjekjeve belbzitse, t paaftsis dhe pragmatizmit pr t prfituar nga nj situat e till. Ndoshta nj situat e till dyzimi mund t lindte shpresa se ka perspektiva pr t ardhmen, por pr muslimanin shqiptar, prsri nj dyzim i till sht orodits dhe shterrues.
A duhet ai t gzohet nga lott e kryeministrit teksa kundronte i fantaksur korin madhshtor t nxnsve musliman q glorifikonin fuqishm emrin e Krijuesit, apo t hidhrohet e t rrudhoset i dshpruar nga lott e tij teksa shikon se si belbzitja, paaftsia dhe keqdashja sfidojn lott e kryeministrit duke shpejtuar n stilin kontraband n prtritje pasurish t paluajtshme t muslimaneris shqiptare n shekuj? do optimizm pr realitete prmirsuese fashitet nga kospiracioni i rrufeshm pr t
gjera normalisht t pabshme dhe kto mundsisht n kohn m t favorshme. Nxitimi dhe amatorizmi i qllimshm n siprmarrje t tilla t nj rndsie jetike pr muslimant nga nj grup belbzits i paaft dhe regresiv, padyshim q kan pr lajtmotiv konfliktin e interesit.
Pas kaq shum vitesh t rikthimit t hyjnores n mesin e shqiptarve, sht pikrisht hyjnorja ajo q ka qen e munguara e madhe. Padyshim q shpres ka. Ndryshimet prmirsuese individuale reflektohen dhe do t reflektohen n ndryshime prmirsuese kolektive. Nse muslimant shqiptar pr gjith kto vite do t kishin luftuar beteja t mirfillta , me siguri q t gjitha do ti kishin fituar.
Beteja me vetvehten sht dhe mbetet sfida m e madhe.