Sistemi piramidal i ndrtimeve dhe pallatet e pa hipotekuara
Qytetet, vitet e fundit jan mbi populluar. Vecanrisht qytetet kryesore; Tirana, Durrsi, Vlora, Saranda, Fieri... etj. Shumica e qytetarve, me kursimet e bra, kan bler shtpi n pallatet shum katshe. Ata kan paguar 100 % detyrimet financiare ndaj siprmarrsve t ndrtimit. Dhe kjo pages fillon me 50 mij Euro pr nj dhom e guzhin dhe prfundon me 70 - 130 mij Euro pr tre dhoma e nj sallon,pa futur ktu shtpit n Bllok dhe tek Radio Televizizoni q kalojn mbi 150 mij Euro.
Pra mimet e shtpive n qndrat kryesore t Tirans jan shum m shtrenjt, se sa n qndrat e qyteteve kryesore t bots s zhvilluar. Por, qytetart, edhe pse prej kohsh i kan paguar shtpit q jetojn ,ata prej vitesh nuk jan pronar t ktyre shtpive. Siprmarrsit nuk i kan hipotekuar pallatet nga t cilat kan marr t gjitha parat nga qytetart-blers. Dhe ky problem tashm sht kthyer n nj epidemi dhe pa siguri pr qytetart blers.
Po, kush mban prgjegjsi ligjore pr kt sistem piramidal financiar q sht krijuar n fushn e ndrtimeve?! Prgjegjsia e par ligjore sht e Bashkive, mbasi ato n do leje ndrtimi q miratojn prcaktojn kohn e fillimit dhe kohn e prfundimit t ndrtimit t pallateve. Pr do leje ndrtimi, Bashkia, n zbatim t ligjit Nr.8982, dat 2002 Pr sistemin e taksave vendore dhe vendimit Nr. 7,dat 07.03.2003 t Kshillit Bashkiak, pa marr 3-5 % t vlers s investimit, sipas kategoris s zonave, nuk jep dokumentin e lejes pr fillimin e ndrtimit. Kjo shum parash q merr Bashkia nga ndrtuesit, sht e destinuar n financimin e projekteve t fushs s infrastrukturs publike t qytetit. Duhet pranuar, se n kt drejtim Bashkia sht tepr krkuese dhe rigoroze, por kur vjen puna pr kontrollin e zbatimit t projektit, t prfundimit t tij n kohn e prcaktuar, dhenien e lejes s shrytzimit t banesave dhe drgimin e dosjeve t tyre pr ti hipotekuar ndodh krejtsisht e kundrta.
Duke mos hipotekuar ndrtesat shteti nuk merr lekt q i takojn ligjrisht,ndrsa blersit e baness nuk mun t marrin dokumentin hipotekor t pasuris q kan paguar.Pra, blersit e shtpive ligjrisht nuk njihen pronar,por prdorues t tyre. Kjo ndodh,mbasi tek ne, n fushn e ndrtimeve funksionon akoma sistemi financiar, piramidal.
Qytetart paguajn mime astronomike,nga m t shtrenjtt n Europ dhe n Anmerike pr t siguruar nj shtpi apo dyqan, por shumica e tyre nuk mund t bhen pronar pr arsye t mos hipotekimit t ndrtesave me vite t tra. Nga statistikat e prafrta rezulton se nga mos hipotekimi ndrtesave q kan kaluar kohn e miratuar pr ndrtim, shteti nuk ka grumbulluar akoma mbi 4 miliard lek t reja, ndrsa me mijra familje q kan paguar parat nuk jan
akoma pronar ligjor t banesave.
Siprmarrsit e ndrtimeve, shumica e t cilve kan krijuar nj sistem piramidal t tipit Gjalica dhe Vefa, me parat e grumbulluara nga blersit e shtpive, pa prfunduar detyrimet ligjore pr ndrtimin e par t lejuar nga Bashkia, fillojn ndrtimin e pallateve t tjera n Tiran ose jasht saj !!!
Prve humbjeve t mdha financiare t shtetit,para t cilat prdoren edhe pr mbshtetjet financiare t bashkive, shqetsime serioze jan krijuar pr qytetart, t cilt me parat e derdhura nuk mund t bhen pronar dhe pr nevoja t ndryshme nuk mund t paraqesin pr garanci vrtetimin hipotekor t shtpis. Ata jan t privuar t marrin kredi bankare. Por, prve ksaj ,ata ndeshen me nj situat tepr t rnd t mjedisit e pastrtive publike.
Pallatet e shitura braktisen nga firmat ndrtuese pa i prfunduar ato plotsisht, rreth tyre braktisin t gjitha meterialet me inerte q kan prdorur n ndrtimin e pallatit,bodrumet kthehen n liqene uji dhe qndra infekisoni, ndrsa pjest e pasme te territorit t pallatit, jo vetm q nuk asfaltohen, por kthehen n moale.
Athere shtrohen pyetjet: Prse institucionet e ngarkuara me ligj nuk veprojn n realizimin e ndrtimeve sipas ligjeve t urbanistiks dhe nuk i detyrojn siprmarrsit t hipotekojn pallatet n kohn e duhur, ashtu si veprojn n grumbullimin e 3-5 % t shums s investimit q kalon pr intersat e Bashkis? Me mijra familje q jetojn n pallatet e reja, q nga Blloku, Tirana e Re, e gjith pjest e tjera t Tirans, jo vetm nuk jan paisur me dokumentin hipotekor t pasuris, por mungesa e ktij dokumenti i ka bllokuar ata pr fardo lloj krkese zhvilllimi, si pr kredi bankare, garanci vizash pr n Amerik dhe Europ etj.
Kt problem e ka shtruar vite m par edhe Dhoma e Tregtis Amerikane n Tiran. Shum qytetar dshirojn t sigurojn kredi bankare edhe pr hapje biznesesh, apo pr arsimimin e fmijve brnda dhe jasht shtetit, pr kurime shndetsore, pr ndrtime klinikash e shkollash private, pr blerje shtpish banimi etj, por, bankat nuk mund tu japin kredi pa patur nj pasuri t pa luajtshme t hipotekuar. Kjo situat nuk mund t vazhdoj dhe t tolerohet m tej. Bashkia, nspektoriati i Policis Ndrtimore, i cili tani ka kaluar n vartsi edhe t vet bashkive dhe hipotekat duhet t kalojn n nj aksion t prgjithshm pr t krkuar me rreptsi zbatimin e ligjeve dhe kontratave me ndrtuesit, t cilt jan kthyer n miliarder me sistemin piramidal t krijuar me qytetart dhe shtetin e pa aft pr ti vendosur ata prpara prgjegjsis.
Gjithashtu, Bashkia mund t ket nevojn e mbshtetjes deri me ndonj vendim t ri t Qeveris apo ligj t Kuvndit pr t dal nga kjo situat e veshtir dhe alarmante qe sht krijuar me legalizimin e ndrtimve me leje n qytetet e Shqiperis, me n krye Tirann dhe pasojave shum t rnda q i kan sjellur ambientit.Shqipria dhe shteti shqiptar nuk jan aq t pasura, derisa t lejojn ndrtuesit t mos hipotekojn n koh ndrtimet q ata realizojn me lejet e institucioneve t qeveris vendore apo asaj qndrore.
N njrn an flitet gjith ditn pr korrupsionin,ndrsa nga ana tjetr me milarda lek q jan t detyrar ndrtuesit t paguajn pr hipotekimin e ndtimeve t palllateve, qeveria nuk i trheq. Pra, edhe ky shmbll tregon se pushteti vendor dhe ai qndror q flasin kaq shum pr korrupsionin dhe vjeljen e taksave, i kane mbyllur syt dhe vesht prball industrialistve t ndrtimeve,t cilt n kundrshtim t hapur me ligjet me vite t tra, jo vetm nuk i hipotekojn pallatet q ndrtojn duke i ln pa dokument pronsie qytetart q kan paguar parat, por nuk paguajn detyrimet shtetit.
Vall nuk e din kt problem kryetart e bashkive,ministri Rregullit t Territorit, Ministri Financave dhe deri tek Kryeministri?!!! Pra, burimet finacinare pr tu rritur buxheti shtetit dhe pr t investuar n zhvillimet e vndit dhe rritjen e mirqnies s qytetarve ekzistojn. Por, parat nuk vilen me vite t tra, mbasi me industrin e ndrtimeve mpleksen shum interesa materiale dhe pasojat e tyre i vuan zhvillimi i vendit dhe mirqnia e qytetarve, t cilve u vilet cdo lloj takse, ndoshta edhe e pa drejt.
Normalisht, ndrtuesit duhet ti paguajne shtetit edhe prqindjet e humbjeve q ka psuar ai pr vitet q nuk jan derdhur detyrimet e ndrtuesve n hipotek. Pra, me kt praktik qytetart ndshkohen ligjrisht, ekonomikisht dhe ambientalisht. Pra, n kt fush nuk funksionon shteti ligjor dhe t drejtat e pronesis s qytetarit nuk ekzistojn. Por, qeveria pr t legalizuar ndrtimet pa leje t bra prreth qyteteve kryesore ngriti ligjrisht nj institucion kmbtar pr ti legalizuar ato,kur n fakt ka ardhur koha t ngrer edhe nj institucion tjetr pr legalizimin e ndrtimeve t bra me lejet e bashkive!!! Le t shpresojm se edhe nga kjo analiz institucionet e ngarkuara me ligj do t vihen n lvizje mbasi kshtu nuk mund t vazhdohet m tej.
Pra mimet e shtpive n qndrat kryesore t Tirans jan shum m shtrenjt, se sa n qndrat e qyteteve kryesore t bots s zhvilluar. Por, qytetart, edhe pse prej kohsh i kan paguar shtpit q jetojn ,ata prej vitesh nuk jan pronar t ktyre shtpive. Siprmarrsit nuk i kan hipotekuar pallatet nga t cilat kan marr t gjitha parat nga qytetart-blers. Dhe ky problem tashm sht kthyer n nj epidemi dhe pa siguri pr qytetart blers.
Po, kush mban prgjegjsi ligjore pr kt sistem piramidal financiar q sht krijuar n fushn e ndrtimeve?! Prgjegjsia e par ligjore sht e Bashkive, mbasi ato n do leje ndrtimi q miratojn prcaktojn kohn e fillimit dhe kohn e prfundimit t ndrtimit t pallateve. Pr do leje ndrtimi, Bashkia, n zbatim t ligjit Nr.8982, dat 2002 Pr sistemin e taksave vendore dhe vendimit Nr. 7,dat 07.03.2003 t Kshillit Bashkiak, pa marr 3-5 % t vlers s investimit, sipas kategoris s zonave, nuk jep dokumentin e lejes pr fillimin e ndrtimit. Kjo shum parash q merr Bashkia nga ndrtuesit, sht e destinuar n financimin e projekteve t fushs s infrastrukturs publike t qytetit. Duhet pranuar, se n kt drejtim Bashkia sht tepr krkuese dhe rigoroze, por kur vjen puna pr kontrollin e zbatimit t projektit, t prfundimit t tij n kohn e prcaktuar, dhenien e lejes s shrytzimit t banesave dhe drgimin e dosjeve t tyre pr ti hipotekuar ndodh krejtsisht e kundrta.
Duke mos hipotekuar ndrtesat shteti nuk merr lekt q i takojn ligjrisht,ndrsa blersit e baness nuk mun t marrin dokumentin hipotekor t pasuris q kan paguar.Pra, blersit e shtpive ligjrisht nuk njihen pronar,por prdorues t tyre. Kjo ndodh,mbasi tek ne, n fushn e ndrtimeve funksionon akoma sistemi financiar, piramidal.
Qytetart paguajn mime astronomike,nga m t shtrenjtt n Europ dhe n Anmerike pr t siguruar nj shtpi apo dyqan, por shumica e tyre nuk mund t bhen pronar pr arsye t mos hipotekimit t ndrtesave me vite t tra. Nga statistikat e prafrta rezulton se nga mos hipotekimi ndrtesave q kan kaluar kohn e miratuar pr ndrtim, shteti nuk ka grumbulluar akoma mbi 4 miliard lek t reja, ndrsa me mijra familje q kan paguar parat nuk jan
akoma pronar ligjor t banesave.
Siprmarrsit e ndrtimeve, shumica e t cilve kan krijuar nj sistem piramidal t tipit Gjalica dhe Vefa, me parat e grumbulluara nga blersit e shtpive, pa prfunduar detyrimet ligjore pr ndrtimin e par t lejuar nga Bashkia, fillojn ndrtimin e pallateve t tjera n Tiran ose jasht saj !!!
Prve humbjeve t mdha financiare t shtetit,para t cilat prdoren edhe pr mbshtetjet financiare t bashkive, shqetsime serioze jan krijuar pr qytetart, t cilt me parat e derdhura nuk mund t bhen pronar dhe pr nevoja t ndryshme nuk mund t paraqesin pr garanci vrtetimin hipotekor t shtpis. Ata jan t privuar t marrin kredi bankare. Por, prve ksaj ,ata ndeshen me nj situat tepr t rnd t mjedisit e pastrtive publike.
Pallatet e shitura braktisen nga firmat ndrtuese pa i prfunduar ato plotsisht, rreth tyre braktisin t gjitha meterialet me inerte q kan prdorur n ndrtimin e pallatit,bodrumet kthehen n liqene uji dhe qndra infekisoni, ndrsa pjest e pasme te territorit t pallatit, jo vetm q nuk asfaltohen, por kthehen n moale.
Athere shtrohen pyetjet: Prse institucionet e ngarkuara me ligj nuk veprojn n realizimin e ndrtimeve sipas ligjeve t urbanistiks dhe nuk i detyrojn siprmarrsit t hipotekojn pallatet n kohn e duhur, ashtu si veprojn n grumbullimin e 3-5 % t shums s investimit q kalon pr intersat e Bashkis? Me mijra familje q jetojn n pallatet e reja, q nga Blloku, Tirana e Re, e gjith pjest e tjera t Tirans, jo vetm nuk jan paisur me dokumentin hipotekor t pasuris, por mungesa e ktij dokumenti i ka bllokuar ata pr fardo lloj krkese zhvilllimi, si pr kredi bankare, garanci vizash pr n Amerik dhe Europ etj.
Kt problem e ka shtruar vite m par edhe Dhoma e Tregtis Amerikane n Tiran. Shum qytetar dshirojn t sigurojn kredi bankare edhe pr hapje biznesesh, apo pr arsimimin e fmijve brnda dhe jasht shtetit, pr kurime shndetsore, pr ndrtime klinikash e shkollash private, pr blerje shtpish banimi etj, por, bankat nuk mund tu japin kredi pa patur nj pasuri t pa luajtshme t hipotekuar. Kjo situat nuk mund t vazhdoj dhe t tolerohet m tej. Bashkia, nspektoriati i Policis Ndrtimore, i cili tani ka kaluar n vartsi edhe t vet bashkive dhe hipotekat duhet t kalojn n nj aksion t prgjithshm pr t krkuar me rreptsi zbatimin e ligjeve dhe kontratave me ndrtuesit, t cilt jan kthyer n miliarder me sistemin piramidal t krijuar me qytetart dhe shtetin e pa aft pr ti vendosur ata prpara prgjegjsis.
Gjithashtu, Bashkia mund t ket nevojn e mbshtetjes deri me ndonj vendim t ri t Qeveris apo ligj t Kuvndit pr t dal nga kjo situat e veshtir dhe alarmante qe sht krijuar me legalizimin e ndrtimve me leje n qytetet e Shqiperis, me n krye Tirann dhe pasojave shum t rnda q i kan sjellur ambientit.Shqipria dhe shteti shqiptar nuk jan aq t pasura, derisa t lejojn ndrtuesit t mos hipotekojn n koh ndrtimet q ata realizojn me lejet e institucioneve t qeveris vendore apo asaj qndrore.
N njrn an flitet gjith ditn pr korrupsionin,ndrsa nga ana tjetr me milarda lek q jan t detyrar ndrtuesit t paguajn pr hipotekimin e ndtimeve t palllateve, qeveria nuk i trheq. Pra, edhe ky shmbll tregon se pushteti vendor dhe ai qndror q flasin kaq shum pr korrupsionin dhe vjeljen e taksave, i kane mbyllur syt dhe vesht prball industrialistve t ndrtimeve,t cilt n kundrshtim t hapur me ligjet me vite t tra, jo vetm nuk i hipotekojn pallatet q ndrtojn duke i ln pa dokument pronsie qytetart q kan paguar parat, por nuk paguajn detyrimet shtetit.
Vall nuk e din kt problem kryetart e bashkive,ministri Rregullit t Territorit, Ministri Financave dhe deri tek Kryeministri?!!! Pra, burimet finacinare pr tu rritur buxheti shtetit dhe pr t investuar n zhvillimet e vndit dhe rritjen e mirqnies s qytetarve ekzistojn. Por, parat nuk vilen me vite t tra, mbasi me industrin e ndrtimeve mpleksen shum interesa materiale dhe pasojat e tyre i vuan zhvillimi i vendit dhe mirqnia e qytetarve, t cilve u vilet cdo lloj takse, ndoshta edhe e pa drejt.
Normalisht, ndrtuesit duhet ti paguajne shtetit edhe prqindjet e humbjeve q ka psuar ai pr vitet q nuk jan derdhur detyrimet e ndrtuesve n hipotek. Pra, me kt praktik qytetart ndshkohen ligjrisht, ekonomikisht dhe ambientalisht. Pra, n kt fush nuk funksionon shteti ligjor dhe t drejtat e pronesis s qytetarit nuk ekzistojn. Por, qeveria pr t legalizuar ndrtimet pa leje t bra prreth qyteteve kryesore ngriti ligjrisht nj institucion kmbtar pr ti legalizuar ato,kur n fakt ka ardhur koha t ngrer edhe nj institucion tjetr pr legalizimin e ndrtimeve t bra me lejet e bashkive!!! Le t shpresojm se edhe nga kjo analiz institucionet e ngarkuara me ligj do t vihen n lvizje mbasi kshtu nuk mund t vazhdohet m tej.