Sulmi i pare i Ramiz Alise kunder rivaleve te mundshem
Transferimi i pushtetit nga Hoxha tek Alia ndodhte ne nje kohe kur kriza ekonomike e shqiptareve ishte thelluar dhe ushqimet baze mungonin
Vdekja e Hoxhes mund te kete qene ccedilliruese edhe per shefat e diktatures por ndersa ai kishte ikur atyre u duhej te gjenin zgjidhje per probleme mjaft te renda Kishte probleme ne furnizimin me ushqime te qyteteve probleme te transportit dhe probleme ne eksport Diktatura kishte degjeneruar ne kete kohe ne nje shtet te korruptuar ku gjerat ngecnin edhe kur siccedil thekson Alia nuk kishte arsye pse te ngecnin Me siguri per shefat komuniste te mesuar te kishin nen kembe nje popull te varferuar deri ne palce kjo nuk ishte gje e re por thellimi i krizes ishte problem politik e ndoshta frika se mund te ndodhte ajo qe ndodhi pak vite me vone dhe solli rrezimin e diktatures ldquoTe mos harrojme ky eshte nje problem i madh politik Asgje nuk mund trsquoi justifikoje dobesite dhe mungesat e organeve te partise dhe te pushtetit ne kete fushe ku siccedil dihet nuk ka asnje problem importi ku nuk ka asnje ccedileshtje te jashtezakonshme qe kerkon shpenzime kolosalerdquo - thote Alia ne fjalen e tij ne pjesen e dyte te dosierit ku per here te pare shefi i ri i diktatures ndan te vetet ose ata qe ai donte trsquoi kishte te vetet me te tjeret qe nuk ishin te tij Pikerisht ne kete pjese te fjalimit Alia veccedilon ministrat qe nuk i pelqenin ose qe sipas tij nuk e kishin bere mire punen ndan institucionet qe kishin marre me shume kompetenca duke goditur nje zevendeskryeminister dhe anetare te Byrose Politike qe nuk ishin ne preferencat e tij Duke perdorur here pas here fantazmen e Hoxhes ai merr vendime te cilat asnje nga anetaret e Byrose nuk mund trsquoi kundershtonte Ne fund te fjalimit te gjate te Alise te gjithe miratojne ate qe u tha Duket se ky ia ka dale per momentin trsquoi imponohet grupit qe deri ate dite kishte njohur vetem nje ze komandues Mbledhja qe vendoste edhe fatet shqiptare i ngjan nje parodie te zeze Njerezit qe marrin pjese nuk duket se e kuptojne groteskun kur marrin vendime thuajse per gjithccedilka qe duhej te ndodhte ne vend qe nga problemet e importit dhe formave si do te riorganizohej pushteti deri tek ecuria e mbjelljeve te pranveres
Pjesa e dyte e fjalimit te Ramiz Alise
Po them disa mendime edhe per mbledhjet e qeverise E para ccedileshtje qe me duket mua ne punen e Keshillit te Ministrave duhet te jete ldquoTe respektohen kompetencat dhe te rritet pergjegjesia e ministraverdquo Per kete na ka porositur vazhdimisht shoku Enver Duhet ta pranojme shoke qe ne kete drejtim nuk jemi mire Disa ministra punojne me iniciative pra dhe me pergjegjesi te plote disa te tjere ose me mire te themi disave te tjere nuk ua leme kompetencat dhe as pergjegjesite e plote Mendoj qe ministri i Mbrojtjes ministri i Puneve te Brendshme e ministri i Puneve te Jashtme punojne me pergjegjesi te plote dhe me iniciativen e tyre besoj qe edhe ministri i Ekonomise Komunale punon me pergjegjesi te plote dhe me iniciativen e tij kurse ministrja e Bujqesise ministri i Industrise dhe Minierave ministri i Energjitikes asnje hap nuk bejne po nuk u moren vesh me zevendeskryeministrin dhe ccedilrsquoeshte me e keqja zevendeskryeministri nderhyrjen e tij e quan te nevojshme Ka ndonje faktor objektiv qe i pengon ministrat te punojne me iniciative te plote Une mendoj qe nuk ka Ne qofte se ka duhet ta zgjidhim Po ndonje gje subjektive ka Po ka Jo rastesisht e permenda ministrin e Ekonomise Komunale se po te jete se ka diccedilka subjektive qe i pengon ministrat te punojne me pergjegjesi te plote duhet te shfaqet tek ai se ai duhet ndihmuar me shume Po fakt eshte qe aty kjo nuk ndodh
Qeveria mendoj une mund te vazhdoje te mblidhet ashtu si mblidhet edhe tani nje here ne muaj kurse Kryesia e Keshillit te Ministrave mund te mblidhet me shpesh ndoshta edhe ccedildo jave por kete ccedileshtje ta shikojne e vendosin vete shoket e qeverise
Mua me duket se duhet menduar qe Kryesia e Keshillit te Ministrave dhe aparati i saj te vihen me mire ne rolin e tyre Roli i zevendeskryeministrave eshte i madh dhe i rendesishem ai shtrihet mbi ministrat mbi komitetet ekzekutive te rretheve dhe deri ne ndermarrjet Sipas mendimit tim ata kane per detyre te ndihmojne per zgjidhjen e problemeve kyccedile qe ka ekonomia e kultura ne vendin tone pa i perdorur ministrite si aparate te vetat pa ua marre ministrive kompetencat Te gjithe shoket e dine se sa shume ngulte kembe shoku Enver ne kete ccedileshtje dhe ketu ne Byrone Politike Po jua lexoj ate qe ka shkruar shoku Enver per kete problem jo sot po ne vitin 1985 ldquoCcedileshtja qe ministrat te pergjigjen per sektoret qe drejtojne eshte nje ccedileshtje parimore Tutela shpreh mosbesim ne kapacitetin e shokeve dhe mbivleresimin te vetes te udheheqjes Pra te tjeret gabojne nuk dine kurse ne nuk gabojme neve dimerdquo Mua me duket se ne duhet te mendojme seriozisht se si ta rritim forcen kolektive te qeverise ne menyre qe ccedildo minister qe eshte nje kuader i larte partie te jape kontributin e tij maksimal ne pune dhe qe ministrat te ndihmojne kolegjialisht njeri-tjetrin ne menyre qe sektoret e ndryshem te shkojne perpara
Me serioze behet ccedileshtja kur keto koncepte te gabuara i ka aparati i Keshillit te Ministrave i cili e konsideron veten nderlidhes te qeverise me dikasteret Aparati i Keshillit te Ministrave ashtu si dhe aparati i Komitetit Qendror te Partise te ndihmon dhe kontrollojne per zbatimin e vendimeve te partise dhe te qeverise Kete ndihme dhe kete kontroll keta e bejne jo nepermjet komiteteve ekzekutive dhe ndermarrjeve poshte Andej nga komitetet ekzekutive nga ndermarrjet dalin konkluzione per punen e mire apo te dobet te dikasterit andej mesohet nese i vete apo nuk i vete lenda e pare ndermarrjes etj prandaj atje duhet trsquoi zgjidhim problemet dhe jo te rrime ketu ne qender e te bejne verejtje per raportet qe pergatitin ministrite Gjithe ai kolektiv i madh i Kryeministrise perben nje force kolosale prandaj me duket mua ja vlen barra qirane qe nga ana e shokeve te qeverise te shikohet me kujdes kjo ccedileshtje dhe te gjedhen format me te pershtatshme qe te permiresohet puna e Kryesise se Keshillit te Ministrave Ne pergjithesi shoket e aparatit te Keshillit te Ministrave jane shoke te afte te mire te devotshem per punen dhe mund trsquou bejne balle me sukses detyrave qe kane marre persiper
Lidhur me punen e Keshillit te Ministrave kisha edhe nje ccedileshtje tjeter Te ruhemi nga disa funksione superministeriale qe po marrin nganjehere Komisioni i Planit te Shtetit dhe Ministria e Financave Komisioni i Planit te Shtetit dhe Ministria e Financave jane organizma shteterore me rendesi shume te madhe Puna e tyre eshte e lidhur me te tera dikasteret pa perjashtim Roli rendesia dhe pergjegjesia e tyre eshte percaktuar mire ne kompetencat qe kane prandaj jashte tyre keto nuk duhen lejuar qe te dalin sepse ndryshe mund te na krijohet nje situate jo e mire sikur vetem keta kane te drejte trsquou kerkojne llogari te tjereve Dihet mire se per gjendjen financiare ne Republike per realizmin ose jo te detyrave te buxhetit per shperdorimin ose jo te kredise per qarkullim monetar pergjigjet Ministria e Financave e cila i ka te tera mundesite qe trsquoi frenoje keto fenomene negative Eumlshte i njohur ne teori kontrolli ne anen e lekut po nuk vihet ne praktike Kontrolli financiar behet nepermjet bankes ai nuk te le te besh shpenzime jashte rregullave e kritereve te caktuara Organet financiare duhet ta ushtrojne fuqine e madhe qe kane
Keshtu eshte dhe ccedileshtja e Komisionit te Planit te Shtetit
Komisioni i Planit nuk eshte vetem hartues i planit ai e ka per detyre te marre masa edhe per realizimin e tij prandaj duhet te studioje zhvillimin ekonomik ne procesin e vet te vazhdoje te ndjeke realizimin e planit ne te gjithe sektoret Ne qofte se gjate realizimit te planit krijohen veshtiresi dhe disa veshtiresi siccedil e dini na krijohen edhe per arsye objektive ai duhet medoemos trsquoi studioje e tregoje rruget se si trsquoi kapercejme keto veshtiresi si trsquoi kompensoje mosrealizimet me diccedilka tjeter Eumlshte gjeja me e thjeshte qe aritmetikisht te ulesh ose te rritesh planin dhe pastaj te ngresh zerin qe ky apo ai dikaster nuk po i realizon detyrat Aftesia dhe roli i Komisionit te Planit te Shteti nuk duket ketu ai duhet te dije te manovroje me qellim qe objektivat politike veccedilanerisht objektivat ekonomike te caktuara nga partia ne planet te realizohen me sukses
Ne situaten aktuale kemi edhe disa ccedileshtje qe duhet trsquoi zgjidhim me precedence e para eshte perfundimi me kohe dhe me kushte te mira i mbjelljeve te pranveres Ne qofte se do ta realizojme me sukses kete fushate do te kemi krijuar kushtet themelore per rezultate te mira ne prodhim Ne qofte se na shpeton nga duart ky moment te jemi te bindur qe qysh tani krijojme veshtiresi suplementare per vendin tone me vone
E dyta eshte stabilizimi i furnizimit te popullit me perime e ushqime sidomos i Tiranes ku kjo ccedileshtje eshte teper serioze Te mos harrojme se ky eshte nje problem i madh politik Asgje nuk mund trsquoi justifikoje dobesite dhe mungesat e organeve te partise dhe te pushtetit ne kete fushe ku siccedil dihet nuk ka asnje problem importi ku nuk ka asnje ccedileshtje te jashtezakonshme qe kerkon shpenzime kolosale
Ketu duhet vetem pune kujdes dhe vemendje te veccedilante nga ana e partise Duhet ta pranojme shoke se ajo qe po na ndodh eshte pasqyrimi i pakujdesise te organeve te pushtetit dhe te partise Une nuk i jap kesaj gjendjeje asnje shpjegim tjeter As koha dhe asgje tjeter nuk kane penguar deri ne kete mase Kohes duhet trsquoi dalim perpara Edhe ne qofte qe koha na ka demtuar ajo mund te kete demtuar 10-15 per qind te perimeve po jo keshtu si po ndodh tek ne
Dhimbja e madhe e popullit per vdekjen e parakohshme te shokut Enver dashuria e zjarrte disiplina e larte bindja e thelle politike dhe besimi i madh i popullit tek partia qe u shpreh edhe gjate ceremonise se varrimit jane ccedileshtje te rendesishme qe duhet trsquoi kemi mire parasysh ne punen tone Ne qofte se tregohemi te pakujdesshem do te thote te abuzojme me kete besim ne kete vendosmeri dhe ne kete nivel te larte politik te popullit tone Kete srsquoduhet trsquoia lejojme me vetes Mua me duket se kete besim e dashuri te popullit duhet ta marrim si nje ccedileshtje nderi per ne te tere Prandaj Partia Qeveria Presidiumi i Kuvendit Popullor ccedildo organizem duhet te mendoje per furnizimin e popullit mbi kete ccedileshtje nuk qendron asgje tjeter
Ccedileshtja e trete qe qendron aktualisht perpara nesh eshte realizimi i detyrave te eksportit Eksporti perben edhe ccedileshtjen kyccedil Po te shikosh evidencen mbi realizimin e planit do te vesh re se ne ccedileshtjet me themelore plani eshte prapa ne nafte plani eshte realizuar 89 per qind domethene 40 mije ton nafte kemi deficit qe nga fillimi i vitit ne krom 65 per qind 63 per qind kromi me permbajtje 42 per qind koncentrati i kromit 69 per qind karbonati bazik i nikelit 73 per qind soda kaustike 85 per qind acidi sulfurik 79 per qind rreshira PVC 93 per qind etj Ne kete menyre nuk ecet Keto jane deficite kolosale Permenda veccedilanerisht keto lloje prodhimesh se keto jane burime eksporti Te jemi te tere te ndergjegjshem se me keto mosrealizime i krijojme boshlleqe te medha ekonomise Ta kuptojme mire se nuk mundet te bejme dhe te ccedilrsquobejme plane se po e pesojme si Penelopi Kjo e demton rende ekonomine Ky mendoj une eshte nje problem kyccedil te cilin duhet ta zgjidhim patjeter Ne do ta zgjidhim shoke srsquoka kush te na e zgjidhi tjeter Shoket Hajredin Qirjako Besnik merren direkt me keto pune por edhe ne te tjeret duhet te mendojme te ndihmojme per kete ccedileshtje te gjejme burime te tjera eksporti qe ta zbusim sadopak kete dem te madh Ne qofte se ne nafte kemi veshtiresi dhe hapet nje perspektive ne gaz se ne gaz eshte realizuar 96 per qind plani atehere te shohim se ccedilrsquomundesi ka dhe te gjenden rruget per te rritur prodhimin e gazit me qellim qe te lehtesojme naften Eksporti eshte nje problem qe duhet te na preokupoje seriozisht
Ccedileshtja e katert qe qendron aktualisht perpara nesh eshte problemi i transportit i cili eshte bere nje pike teper e ngushte Vaporet e huaj - me tha shoku Adil - kane mbetur pa ngarkuar ne Durres ne nje kohe qe 13 mije ton krom 3 mije ton koncentrat e te tjera presin ne Laccedil Sikur me krahe ta hiqnim ate krom do ta kishim ccediluar me kohe ne Durres Per 24 ore e kemi te zene hekurudhen Nuk ka mundesi te gjejme vende bosh per te ccediluar kete sasi kromi ne Durres Dy ore eshte larg Laccedili nga Durresi Ministria e Komunikacionit nuk e kupton se duke mos eksportuar ne po rendojme ccedildo dite jashtezakonisht shume ekonomine Ky eshte nje problem tjeter i madh qe duhet trsquoi japim rruge
Ccedileshtja e peste e rendesishme si e gjykoj une qe rendon sot perpara nesh eshte ndertimi ne kohe i veprave te medha Ne jemi duke ndertuar disa vepra shume te medha si hidrocentrali ldquoEnver Hoxhardquo disa vepra ujitese hekurudha e Vlores e te tjera Ne keto vepra ku nuk perdoren materiale importi ose ku pergjithesisht jane zgjidhur problemet e importit nuk ka pse ta shtyjme perfundimin e tyre per ne fund te vitit Vitin qe kaloi ne qytetin e Tiranes vetem gjate tremujorit te katert u ndertuan 300 apartamente dhe ne shkalle vendi 100 e ca vepra te ndryshme Une mendoj se po te perqendrojme nje ccedilike forcat ka mundesi qe te avancojme perfundimin e tyre Po te avancosh jo shume po 15 dite venien ne funksionim te turbines te hidrocentralit ldquoEnver Hoxhardquo do te thote te fitosh 50 mije kilovatore energji elektrike Ne qofte se per perfundimin e shpejte te ketyre veprave duhet fuqi punetore ta studiojme kete problem se mbase gjejme burime te veccedilanta ose trsquoi drejtohemi rinise trsquoi drejtohemi ushtrise etj Te gjeme mundesite qe keto vepra te medha trsquoi avancojne se keshtu forcojme ekonomine
Lidhur me keto pese ccedileshtje une propozoj E para qysh neser te dergohen ne ccedildo rreth shoke te aparatit te Komitetit Qendror dhe te Keshillit te Ministrave bile edhe shoke te Byrose Politike e te Komitetit Qendror te Partise Keta nuk duhet te rrine ne rrethe deri sa te mbarohen mbjelljet por te jene prane Partise prane masave fshatare qe keto te kuptojne veccedilanerisht ne keto momente se duhet ta kthejme kete humbje te madhe ne force ne pune ne mobilizim Shoket e Byrose Politike mund te shkojne edhe ne dy rrethe ku te qendrojne nje apo dy dite vetem sa per trsquoi nxitur dhe per te pare se ccedilrsquomasa konkrete duhen marre per problemet qe dalin gjate fushates se mbjelljeve E dyta per ccedileshtjet qe permenda mendoj qe te krijohen grupe pune te veccedilanta te Byrose Politike per te marre masat dhe per te propozuar ccedilfare mund te behet per realizimin e detyrave ne fushat e ndryshme Pa hequr pergjegjesite e shokeve qe i kane ne vartesi direkte keta sektore dhe pa u futur ne hollesite e problemeve
Duke marre parasysh rendesine e madhe qe ka ccedileshtja e mbjelljeve te pranveres si dhe ajo e furnizimit te popullit propozoj qe kete grup ta kryesoje shoku Adil Ccedilarccedilani dhe te beje pjese edhe shoku Rita Marko Krijimi i ketij grupi nuk i heq aspak pergjegjesine as shokut Qirjako Mihali qe ka ne vartesi bujqesine as shoqes Themije Thomaj si ministre e Bujqesise Shoku Adil dhe shoku Rita do ta perqendrojne vemendjen e tyre ne ccedileshtjet me themelore
Per disa masa qe duhen marre per te siguruar planin e eksportit sidomos ne nafte ne krom dhe veccedilanerisht per mundesite e shtimit te burimeve te eksportit pa hequr pergjegjesine e kurrkujt mendoj qe te ngrihet nje grup i shokeve te Byrose Politike te cilin ta kryesoje shoku Hekuran Isai