TOKIO – Ambasadori Muça: Bashkëpunimi ekonomik, një nga shtyllat më dinamike të marrëdhënieve Japoni-Shqipëri

TOKIO, 23 qershor /ATSH/ – Të hysh në ambasadën e Shqipërisë në Tokio të jep ndjesinë sikur je mirëpritur në një familje. Atmosfera është e ngrohtë dhe miqësore, duke reflektuar natyrën e ngushtë të një misioni të përbërë nga një grusht njerëzish, përfshirë ambasadorin Ermal Muça dhe zëvendësshefin e Misionit, Ilir Qorri shkruan Louise George Kittaka për The Japan Times.

E kufizuar nga Mali i Zi, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Greqia, Shqipëria ka një histori të pasur të formuar nga qytetërimet ilire, romake, bizantine dhe osmane. Muret e ambasadës paraqesin fotografi shumëngjyrëshe që shfaqin aspekte të ndryshme të kësaj kulture dhe trashëgimie.

Japonia dhe Shqipëria mund të duken sikur janë një botë tjetër në sipërfaqe.

Megjithatë, që kur mbërriti në Tokio për të marrë detyrën e tij në korrik 2024, Muça ka vëzhguar vlera të përbashkëta që kanë formësuar marrëdhëniet dhe kanë nxitur harmoninë shoqërore për breza.

“Në Shqipëri, mikpritja është një element përcaktues i identitetit tonë, e shprehur në thënien ‘shtëpia e shqiptarit i përket Zotit dhe mysafirit”, shpjegoi Muça.

Një shembull tjetër është rëndësia që i jepet besnikërisë dhe nderit. Në Shqipëri, këto vlera pasqyrohen te besa, një parim thelbësor i rrënjosur në besim dhe angazhim moral, sipas të cilit një premtim duhet të mbahet gjithmonë.

Ai rezonon ngushtë me konceptet tradicionale japoneze të detyrës dhe harmonisë, të cilat zakonisht e vendosin grupin përpara dëshirave individuale.

Lidhja e vendeve dhe kulturave

“Diplomacia, në thelbin e saj, ka të bëjë me ndërtimin e urave dhe lidhjen e kombeve, kulturave dhe njerëzve përmes dialogut dhe mirëkuptimit të ndërsjellë”, tha Muça.

“Ajo që e gjej më të dobishme është aftësia për të ndihmuar në formësimin e marrëdhënieve që zgjasin me kalimin e kohës dhe që japin rezultate kuptimplote dhe të prekshme”, shtoi ai.

Interesi i Muçës për diplomacinë filloi në shkollën e mesme. Ai fillimisht u tërhoq si nga drejtësia ashtu edhe nga marrëdhëniet ndërkombëtare, por, duke ardhur nga një familje avokatësh, rruga më pak e përshkuar në fund të fundit doli më tërheqëse.

Pas diplomimit në Universitetin e Stambollit në vitin 2002, ai u bashkua me Ministrinë e Punëve të Jashtme të Shqipërisë. Në vitin 2009, ai ishte i kënaqur që u kthye në Stamboll si konsull i përgjithshëm i Shqipërisë, me një shans për t’i dhënë mbrapsht qytetit që e kishte mirëpritur si student.

Kohët e fundit, ai shërbeu si ambasador i Shqipërisë në Kanada për tetë vjet – një post jashtëzakonisht i gjatë në botën diplomatike. Gjatë qëndrimit të tij në Otava, Muça u emërua gjithashtu dekan i trupit diplomatik në vitin 2023, një rol që zakonisht mbahet nga ambasadori me shërbimin më të gjatë në një vend pritës.

“Sigurisht, kjo do të thotë që keni më shumë për të bërë: jo vetëm për agjendën tuaj dypalëshe, por edhe sepse duhet të shërbeni si dekan. Ndërsa është si të kesh dy punë, është gjithashtu një nder i madh”, tha ai.

Momentum dypalësh

Kryeministri shqiptar Edi Rama zhvilloi një vizitë zyrtare në Japoni në maj. Takimi i tij me kryeministren japoneze Sanae Takaichi mbetet një moment i rëndësishëm në marrëdhëniet Shqipëri-Japoni, duke hapur një kapitull të ri në partneritet.

“Shqipëria po kalon një transformim të thellë, të nxitur nga reformat strukturore, zhvillimi i infrastrukturës dhe rritja e qëndrueshme ekonomike. Bashkëpunimi ekonomik po del si një nga shtyllat më dinamike të marrëdhënieve Japoni-Shqipëri”, tha Muça.

Shembuj të fundit të këtij momenti në rritje ishin misioni i biznesit JETRO në Shqipëri nëntorin e kaluar dhe Forumi i Biznesit Shqipëri-Japoni i mbajtur në shkurt.

I organizuar nga Agjencia Shqiptare e Zhvillimit të Investimeve (AIDA) në bashkëpunim me Institutin Japonez të Investimeve të Jashtme dhe Ambasadën Shqiptare, eventi mblodhi së bashku sipërmarrës, udhëheqës biznesi dhe përfaqësues qeveritarë nga të dy vendet, duke ndihmuar njëkohësisht në lidhjen e investitorëve japonezë me mundësitë në Shqipëri.

Diplomacia parlamentare është një tjetër element i rëndësishëm në bashkëpunimin dypalësh, veçanërisht përmes Lidhjes së Miqësisë Parlamentare Japoni-Shqipëri.

Aktualisht ajo drejtohet nga Minoru Kiuchi, ministër për Strategjinë e Rritjes së Japonisë, i cili u vlerësua me Medaljen e Yllit të Madh të Mirënjohjes së Shqipërisë gjatë vizitës së fundit të Ramës.

Në nivel global, Shqipëria po përparon vazhdimisht drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe Muça mezi pret mundësitë që pritet të sjellë kjo.

“Ne synojmë të përfundojmë negociatat deri në vitin 2027 dhe të arrijmë anëtarësimin sa më shpejt të jetë e mundur – shpresojmë deri në vitin 2030. Shqipëria ofron stabilitet, pozicionim strategjik dhe qasje në një treg më të gjerë rajonal dhe evropian”, tha ai.

Forca e diplomacisë së butë

Vitin e kaluar, në selinë e Agjencisë Japoneze për Bashkëpunim Ndërkombëtar (JICA) në Tokio u mbajt një aktivitet për të shënuar 20-vjetorin e Ambasadës Shqiptare.

Pjesëmarrësit patën mundësinë të provonin gatime dhe verëra shqiptare, ndërkohë që mësonin më shumë rreth vendit përmes videove promovuese dhe prezantimeve kulturore.

”Isha vërtet i lumtur të dëgjoja nga shumë prej tyre në sallë se po mendojnë të vizitojnë Shqipërinë pas asaj përvoje”, tha Muça.

Ai beson se kjo lloj diplomacie bazë është shumë e vlefshme për të nxitur një interes më të madh për Shqipërinë përmes rrugëve të tilla si udhëtimi dhe vlerësimi i kulturës ushqimore.

Vera shqiptare është një shembull i një produkti që po bën përparime të reja në Japoni, duke u ofruar në një numër të vogël, por në rritje, dyqanesh dhe restorantesh, si dhe në internet.

Megjithatë, mysafirët që darkojnë në ambasadë kanë po aq të ngjarë të shijojnë rakinë.

Menutë për ngjarjet e ambasadës zakonisht kurohen nga bashkëshortet e Muçës dhe kolegut të tij Qorri. Qoftë duke pritur mysafirë për një darkë intime apo duke përfaqësuar vendin e tyre në shoqërinë japoneze, ai thotë se ato luajnë një rol jetësor në mbështetjen e misionit diplomatik.

“Bashkëshortet janë një pjesë shumë e rëndësishme e punës sonë. U detyrohem atyre një falënderim të madh!”, tha ai.

Muça gjithashtu e vlerëson mundësinë për të mësuar rreth kulturës japoneze nga afër përmes familjes dhe miqve të tij japonezë.

Ai dhe bashkëshortja Alma, janë prindër të tre fëmijëve, dy prej të cilëve i kanë shoqëruar ata në Tokio.

Ndërsa adoleshenti i tyre ndjek një shkollë ndërkombëtare, çifti vendosi ta shfrytëzonte sa më shumë këtë mundësi duke e dërguar fëmijën e tyre më të vogël në një shkollë fillore lokale.

“Ne kemi shijuar shumë ngjarje të organizuara nga shkolla dhe ceremoni ku fëmijët kanë performuar – përfshirë edhe djalin tim”, tha ai me krenari.

Dekan i trupit diplomatik

I lindur në Dibër, Ermal Muça u bashkua me Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme të Republikës së Shqipërisë në vitin 2002, duke mbajtur pozicione të ndryshme. Në Selinë Qendrore, ai ka shërbyer gjithashtu si drejtor i Protokollit të Shtetit.

Detyrat e tij të mëvonshme jashtë vendit kanë përfshirë poste në Ankara dhe Stamboll, si dhe tetë vjet në Ottawa, ku ai u nderua të shërbente si dekan i trupit diplomatik gjatë viteve 2023 dhe 2024. Po atë vit, ai mori çmimin Ambasadori i Vitit (Rajoni i Evropës Lindore) nga Instituti i Zhvillimit Profesional në Universitetin e Ottawas.

Ai mori rolin e tij aktual në Japoni në vitin 2024. Në kohën e tij të lirë, ai kënaqet duke vrapuar, duke bërë ecje malore dhe duke eksploruar kulturën japoneze me Almën, fëmijët e tyre dhe miqtë e familjes./  /Ad.Ab./ a.jor.