Të rinjtë rrezikojnë të mbeten pa pension

Studimi i Institutit t Sigurimeve Shoqrore dhe Banks Botrore pr prfitimet

T rinjt e sotm rrezikojn t mbeten pa pension, ose n m t mirn e rasteve t marrin nj pension t pjesshm. Nse vazhdojn t mbeten tek informacioni aktual q kan, si dhe t’u gzohen m tepr prfitimeve sesa formalitetit dhe puns n t ‘bardh” ather e ardhmja e tyre rrezikohet vrtet. N nj studim t fundit kryer nga Instituti i Sigurimeve Shoqrore me asistenc t Banks Botrore, rezulton q nj pjes e madhe e t rinjve, por edhe adoleshentve nuk kan pak ose aspak informacion pr sigurimet shoqrore. Pjesa tjetr jan t informuar, por nuk jan t interesuar pr t’u
pjes e skems s sigurimeve shoqrore.

T rinjt dhe pensionet

“N prgjithsi t intervistuarit nn 18 vje dhe 18-25 vje shprehen se nuk kan dijeni pr vjetrsin e puns pr t prfituar pension pleqrie. Ose japin prgjigje t gabuar. T pyeturit kan qen kryesisht nga Durrsi, Elbasani, Lezha, Tirana dhe Vlora”, thuhet n studim. Sipas raportit, jan rreth 20 pr qind e t intervistuarve t cilt nuk e din q nuk prfitojn nga skema e sigurimeve shoqrore nse nuk jan t siguruar.

Sipas specialistve t Institutit t Sigurimeve Shoqrore t intervistuarit nn 18 vje duken pak t interesuar dhe t informuar lidhur me pensionet q prfitohen nga ligji.

Brezat e rinj apo dhe “t mesm”, q sot punojn pa sigurime shndetsore ose ndryshe n t zez, rrezikojn q t mbeten pa pension n t ardhmen. Ky ka qen edhe shqetsim i ngritur edhe nga Organizata Ndrkombtare e Puns (ILO) n Shqipri. Sipas ILO-s, puna informale rrezikon t prodhoj breza pa pension, ose me pensione t reduktuara n t ardhmen. N nj deklarat t zyrs s ILO-s theksohet informaliteti n sektorin e ndrtimit, q prbn edhe nj komponent t rndsishm dhe n rritje t Prodhimit t Brendshm Bruto (PBB) t vendit.

Rezultatet dhe rekomandimet

Rreth 20 pr qind e t intervistuarve kryesisht nn 18 vje dhe 18-25 vje nuk e njohin mnyrn e sigurimit pr pension. Rreth 8 pr qind e t intervistuarve (45-60 dhe mbi 60 nuk e njohin mnyrn e sigurimit pr pension. Sipas prfundimeve t studimit nj numr jo i vogl i t intervistuarve i kuptojn sigurimet shoqrore si prfitime pr papunsi apo varfri. Nj pjes jo e vogl e t intervistuarve shprehen se nuk e njohim mir emrin ISSH. Prej tyre shpesh sht identifikuar me INSIG apo me ISKSH. Qytetart mbi 25 vje dhe sidomos ata mbi 45 vje jan m t informuarit lidhur me pensionet q prfitohen nga ISSH. Rreth 80 pr qind e t anketuarve shprehen se nuk mund t prfitojn nga skema e sigurimeve shoqrore nse nuk jan t siguruar.

“Grupmosha e t rinjve nuk ka dijeni as pr vjetrsin e puns pr t prfituar nj pension. Ndrkoh q 56 pr qind e qytetarve t pyetur nuk kan dijeni pr prqindjen e pagess s sigurimeve shoqrore.

Nga ana tjetr, rreth 40 pr qind e t intervistuarve e trheqin pensionin n qendrn paguese t posts shqiptare (32 pr qind e t cilve jan t paknaqur nga ky shrbim).

#