Teatri shqiptar, mbas 30 vjetsh n Beograd!
Mbas 30 vjetsh, Teatri Shqiptar i Shkupit dha fundjavn e kaluar n skenn e Teatrit Dramatik Jugosllav t Beogradit pjesn "Gjenerali i ushtris s vdekur", sipas romanit me t njjtin titull t shkrimtarit t shquar shqiptar, Ismail Kadare, me regji t regjisorit boshnjak, Din Mustafi.
Kjo pjes teatrore mund t thuhet, rajonale, sepse prfshin nj teatr nga Maqedonia, aktor shqiptar, regjisor boshnjak, si dhe bashkpuntor nga Zagrebi dhe Tirana, shoqron nj samit ndrkombtar t rinjsh q po zhvillohet n Beograd, i organizuar nga Iniciativa e t Rinjve pr t Drejtat e Njeriut t Serbis, shkruan gazeta e prditshme serbe "Danas", s cils regjisori boshnjak Mustafi i deklaroi, me kt rast, se shfaqja i kishte dhn nj knaqsi t veant pr dy arsye - e para ka lidhje me aspektin artistik, kurse e dyta me kontekstin politik e kulturor t pashmangshm t pjess teatrore, me t ciln ai erdhi n Beograd.
"Romani antiluft i Kadares, i shkruar n vitet 60, pr dy gjeneral, t cilt mbas Lufts s Dyt Botrore po i shikojn n nj drit tjetr ngjarjet e asaj kohe, sht zhvendosur n kuadrin e zhvillimeve t s kaluars s afrt me konkluzionin se konfliktet dhe konfrontimet e ndodhura dhe viktimat, si dhe pasojat e tyre t pashmangshme erdhn pr shkak t paragjykimeve dhe zhgnjimeve", vuri n dukje regjisori boshnjak. Ai shtoi se "e gjith kjo duhet ti ndihmoj t rinjt, pjesmarrs n samit, q t krijojn hapsirn e nevojshme pr dialog, ballafaqim me t kaluarn dhe me shtjet e dhimbshme, q t kuptojn se ata nuk duhet t mbesin pengje t s kaluars e t trashgimis s saj, por duhet ta hedhin vshtrimin tek e ardhmja".
Bajrush Mjaku, aktori kryesor i shfaqjes dhe drejtues i Teatrit Shqiptar, tha se ata ndjehen t nderuar q kan ardhur n Beograd q t prpiqen t sqarojn disa dilema dhe tu japin prgjigje disa pyetjeve lidhur me at q ka ndodhur n t kaluarn. Pyetjes se sa spektator erdhn pr t par pjesn teatrore dhe se kush qen ata, Mjaku iu prgjigj se teatri, n prgjithsi, sot nuk sht m ai q ka qen m par kur sallat mbusheshin plot, pavarsisht nse shfaqja sht e mir ose jo.
"Njerzit, pr m tepr t rinjt, nuk jan shum t interesuar pr teatrin dhe gjithka varet nga ajo se far u ofron ai. Vlersohet vetm ajo q vlen dhe vetm shfaqje t tilla kan jet dhe publik, pavarsisht nga kombsia", theksoi drejtuesi i Teatrit Shqiptar. N samit marrin pjes t rinj nga rajoni i Ballkanit, nga rajonet ku ka pasur konflikte, si dhe prfaqsues t BE-s dhe n fund t tij sht parashikuar t miratohet nj deklarat mbi qndrimet e t rinjve pr pjesmarrjen n dialog, n prpjekjet pr krijimin e shtetit t s drejts dhe n marrjen e vendimeve n hapsirn e Ballkanit Perndimor. Ky samit zhvillohet do vit n nj nga vendet ballkanike.
Kjo pjes teatrore mund t thuhet, rajonale, sepse prfshin nj teatr nga Maqedonia, aktor shqiptar, regjisor boshnjak, si dhe bashkpuntor nga Zagrebi dhe Tirana, shoqron nj samit ndrkombtar t rinjsh q po zhvillohet n Beograd, i organizuar nga Iniciativa e t Rinjve pr t Drejtat e Njeriut t Serbis, shkruan gazeta e prditshme serbe "Danas", s cils regjisori boshnjak Mustafi i deklaroi, me kt rast, se shfaqja i kishte dhn nj knaqsi t veant pr dy arsye - e para ka lidhje me aspektin artistik, kurse e dyta me kontekstin politik e kulturor t pashmangshm t pjess teatrore, me t ciln ai erdhi n Beograd.
"Romani antiluft i Kadares, i shkruar n vitet 60, pr dy gjeneral, t cilt mbas Lufts s Dyt Botrore po i shikojn n nj drit tjetr ngjarjet e asaj kohe, sht zhvendosur n kuadrin e zhvillimeve t s kaluars s afrt me konkluzionin se konfliktet dhe konfrontimet e ndodhura dhe viktimat, si dhe pasojat e tyre t pashmangshme erdhn pr shkak t paragjykimeve dhe zhgnjimeve", vuri n dukje regjisori boshnjak. Ai shtoi se "e gjith kjo duhet ti ndihmoj t rinjt, pjesmarrs n samit, q t krijojn hapsirn e nevojshme pr dialog, ballafaqim me t kaluarn dhe me shtjet e dhimbshme, q t kuptojn se ata nuk duhet t mbesin pengje t s kaluars e t trashgimis s saj, por duhet ta hedhin vshtrimin tek e ardhmja".
Bajrush Mjaku, aktori kryesor i shfaqjes dhe drejtues i Teatrit Shqiptar, tha se ata ndjehen t nderuar q kan ardhur n Beograd q t prpiqen t sqarojn disa dilema dhe tu japin prgjigje disa pyetjeve lidhur me at q ka ndodhur n t kaluarn. Pyetjes se sa spektator erdhn pr t par pjesn teatrore dhe se kush qen ata, Mjaku iu prgjigj se teatri, n prgjithsi, sot nuk sht m ai q ka qen m par kur sallat mbusheshin plot, pavarsisht nse shfaqja sht e mir ose jo.
"Njerzit, pr m tepr t rinjt, nuk jan shum t interesuar pr teatrin dhe gjithka varet nga ajo se far u ofron ai. Vlersohet vetm ajo q vlen dhe vetm shfaqje t tilla kan jet dhe publik, pavarsisht nga kombsia", theksoi drejtuesi i Teatrit Shqiptar. N samit marrin pjes t rinj nga rajoni i Ballkanit, nga rajonet ku ka pasur konflikte, si dhe prfaqsues t BE-s dhe n fund t tij sht parashikuar t miratohet nj deklarat mbi qndrimet e t rinjve pr pjesmarrjen n dialog, n prpjekjet pr krijimin e shtetit t s drejts dhe n marrjen e vendimeve n hapsirn e Ballkanit Perndimor. Ky samit zhvillohet do vit n nj nga vendet ballkanike.