Thanas Shkurti krijuesi i imazhit te Shqiperise ne OKB

e Enjte 31 Janar 20131239 pm

p classwp-caption-textThanas Shkurtip
pNe kujtim te nje prej  Legjendave te Diturise Shqiptarep
pJeta e nje prej ciceroneve shqiptare ne SHBAp
pPara gjashte muajsh e konkretisht me 31 korrik te vitit te shkuar nderroi jete ne moshen 85-vjecare nje prej shqiptareve me te ditur profesor Thanas Shkurti I lindur me nje inteligjence te admirueshme dhe talent te jashtezakonshem ai befasoi qe ne femijeri mesuesit e me vone profesoret qe shihnin tek ai eruditin e ardhshem qe kishte kaluar me kohe nivelin e bashkemoshatareve te vet Pervetesimi qe ne femijeri dhe adoleshence i gjuheve klasike e moderne si dhe studimi me themel i literatures se kohes vecanerisht shkencave humane bene qe ai te shihej si nje djale me talent te spikatur pavaresisht moshes se re Njohurite e pervetesuara fantazia oratoria dhe logjika e hekurt bene qe qysh i vogel babai i tij avokat Dhimiter Shkurti nje burre i ditur mesuar ne Athine dhe Paris te shihte tek i biri nje djale te pakrahasueshem Ne mesin e viteve 40 te shekullit te shkuar mbaroi Gjimnazin e Tiranes I pajisur me nje kulture te admirueshme Thanas Shkurti priste ti dilte e drejta e studimit ne nje nga shtetet e Lindjes Ishin vitet e para te pasluftes dhe familja e tij si tere familjet intelektuale shihej me dyshim Deshironte te behej mjek por nuk iu dha e drejta e studimit pavaresisht rezultateve te shkelqyera I zhgenjyer por edhe objektiv per gjendjen dhe kohen kur jetonin Thanas Shkurti u punesua fillimisht ne Agjencine Telegrafike Shqiptare si perkthyes nga gjuhet anglisht dhe frengjisht pune qe sishte ne natyren dhe temperamentin e tij Me vone filloi pune si mesues i Gjuhes dhe Letersise fillimisht ne shkollat shtatevjecare dhe pastaj ne ato te mesme te Tiranes krahas vazhdimit te studimeve ne Institutin Pedagogjik te cilin e mbaroi ne kohe rekordbr
Ishte fillimi i viteve 50 kur profesor Thanas Shkurti u be i famshem fale talentit oratorise dhe interpretimit te rralle qe elektrizonte sallat e leksioneve ku per tema te vecanta qe kerkohej edhe interpretim artistik mesimi zhvillohej duke bashkuar dy-tri paralele se bashku Askush nuk mund ta besoje madheshtine dhe virtuozitetin e tij nese ska qene te pakten nje ore nxenes i tij E ne ato ore profesor Shkurti atehere nje djalosh i brishte pak mbi te njezetat arrinte te krijonte nje atmosfere elektrizuese qe shpesh shperthente instinktivisht ne duartrokitje dhe here te tjera ne heshtje ku nxenesit zgjoheshin nga magjia kur profesori kishte disa minuta qe ishte larguar nga klasa Pavaresisht programeve te gjuhes dhe letersise ne ato vite profesor Shkurti ideonte dhe programonte qe nxenesit te njihnin tere letersine boterore Nuk kishte ore mesimi qe te mos fillonte me nje poezi novele apo tregim nga poetet dhe shkrimtaret me te medhenj te botes nje pjese e te cileve botohej edhe ne shtypin periodik te kohes Keshtu qe dashur padashur nxenesit njiheshin me te gjithe koloset e letersise boterore pavaresisht se sishin ne programet mesimore Vite me vone ish-nxenes e studente te tij e takonin me nostalgji dhe admirim profesorin te cilit i vinin ne dukje se ato ore dhe ato komente letrare qe beheshin atehere prej tij nuk i ndeshen me gjate gjithe jetes se tyre Vleresimet nga ish-nxenesit e studentet ishin pa fund Do tju them ketu fjalet e nje nxeneseje te tij qe pas shume vjetesh ishte bere mesuese Kur profesor Shkurti shkoi per te degjuar disa ore mesimi te saj ajo qau dhe e mallengjyer i tha U flas vajzave te mia per ju si per nje legjendebr
Njohes me themel i gjuheve klasike greqishtes se vjeter e latinishtes dhe atyre moderne profesor Shkurti qe ne fillim te viteve 50 i foli botes nepermjet Radio Tiranes per 13 vjet me radhe ne emisionet per te huajt ne gjuhet anglisht frengjisht e italisht Pra cdo dite nga 5-6 ore mesim e pasdite ne Radio Tirana deri ne oret e vona te nates profesor Shkurti gjente kohe duke studiuar gjithe naten per te qene te nesermen ne lartesine e duhur para nxenesve dhe studenteve te cilet e shihnin si idhullin e tyre  Kur ishte ne kulmin e lavdise ne vitin 1960 ne Fakultetin e Filologjise u hap per here te pare Dega e Gjuhes dhe Letersise Angleze me dy profesore nen drejtimin e profesor Skender Luarasit nje patriot burre i ditur dhe perkthyes i kryeveprave boterore Ai beri te pamunduren dhe arriti ta marre profesor Shkurtin ne Degen e Anglishtes nje gjuhe e mesuar prej ketij te fundit ne menyre autodidakte por sa qe gjalle jo vetem qe siu afrua askush por edhe ata me te zotet ishin shume larg nivelit te tij E ne kete periudhe me eksperiencen talentin dhe fantazine ai konceptoi dhe programoi lendet qe duhej te zhvilloheshin duke marre eksperiencat me te mira nga universitetet me prestigjioze te Botes Nje pune e madhe kolosale e pallogaritshme bene qe ai te programonte ideonte formulonte dhe te pergatiste leksione te shkruara qe u shperndaheshin studenteve Nje plejade studentesh e asaj periudhe ishin ata qe me vone u bene profesoret e diplomatet e ardhshem e qe shihnin te profesor Shkurti eruditin dhe profesorin e pakrahasueshem Nuk eshte vendi te bej tani analizen e hollesishme per te zbuluar ate misteriozen e leksioneve dhe sukseseve te tij por dua te them se akoma dhe sot pas gjysme shekulli neper auditoret dhe ambientet e Deges se Anglishtes zihet ne goje emri i nje profesori qe eshte bere proverbial dhe keto jane fjalet e atyre qe mbarojne cdo vit ate Fakultet Por kjo lavdi dhe fame nxiti xhelozine dhe ziline e profesoreve te paafte dhe medioker qe slane gur pa levizur derisa e larguan perfundimisht nga Universiteti dhe nga Dega e Anglishtes qe ai e ideoi dhe formoi sipas koncepteve dhe standardeve me te mira boterorebr
Nje kalvar mundimesh e vuajtjesh e shoqeruan mbas kesaj periudhe Ishte fundi i vitit 1966 Fillimisht e emeruan ne gjimnazin Qemal Stafa ne Tirane I derrmuar moralisht e shpirterisht por gjithmone ne kembe profesor Shkurti dha disa lende si letersi filozofi frengjisht e anglisht si dhe u mor me hartimin e teksteve mesimore per mesimin e gjuhes angleze derisa e mbylli ciklin e mesimdhenies ne vitin 1982 kur doli ne pension ne gjimnazin e Kombinatit Kerkesave te vazhdueshme te miqve per te shkruar dhe te nje miku te vecante qe i kerkoi profesor Shkurtit te bente nje monografi per jeten dhe aktivitetin e tij ky i fundit duke e falenderuar nga zemra profesor Kole Tahirin me banim ne Belgjike nder te tjera i shkruante dua te theksoj se une si mesues si profesor dhe si ambasador sbera gje tjeter vecse detyren time ndaj Atdheut Dhe njeriu sduhet asnjehere te levdohet se ka kryer detyren  Megjithese per 50 vjet shteti shqiptar sme lejoi te shkruaja as ne Gazeten e Murit e donte puna qe te kontribuoja me shkrimet e mia ne zgjidhjen e shume problemeve te profesionit Dhjetera tekste dhe metoda per mesimin e gjuhes angleze per shkollat tetevjecare dhe te mesme libra per mesuesit e fjalore sinonimesh mbajne emrin e profesor Thanas Shkurtit si autor Metoda te shkurtra koncize te sakta te konceptuara mjeshterisht Me to kane mesuar anglisht jo vetem nxenesit e shkollave por edhe nje numer i konsiderueshem kuadrosh qe shihnin ne to te vetmet metoda ku thjeshtesia dhe madheshtia qendrojne kaq ne harmoni me njera-tjetren Nga ana tjeter dhjetera es te shkruara dhe te perkthyera per shkrimtare te medhenj dhe kryevepra boterore komente per fjalore te ndryshem referate dhe plot materiale filozofike dhe linguistike mbajne autoresine e tijbr
Fillimi i viteve 90 pavaresisht se ne pension e gjeti profesor Shkurtin ne kulmin e aftesive intelektuale Ne vitin 1992 kur ishte 65 vjec qeveria shqiptare duke ditur kapacitetin dhe kulturen e tij e emeroi ambasador te Shqiperise ne OKB Me nje energji te admirueshme por edhe me nje stature per tu pasur zili ai u rreshtua krahas diplomateve me te medhenj te botes te cilet duke ditur kush ishte Shqiperia e shihnin me indiferentizem e pa interes diplomatin shqiptar Por mjaftuan dy-tri konferenca ne seline e OKB-se ne prani te ambasadoreve qe ata te shihnin qe ai vend i vogel kishte gjetur pa dyshim personin me te madh per ti perfaqesuar Njohurite e pakrahasueshme ne kulturen e pergjithshme ne histori filozofi letersi shkencat politike dhe njohja me themel e finese e gjuheve kryesore europiane bene qe per nje kohe fare te shkurter ai te ishte figura qendrore duke u renditur ne personalitetin me karizmatik Shume diplomate te vendeve te medha e ftonin profesor Shkurtin ne selite e tyre vetem e vetem per ta degjuar e te diskutonin me te probleme nga fusha te ndryshme te diturise Nga ana tjeter nepunesit e Ministrise se Jashtme ne Tirane lexonin me vemendje shkresat e telegramet qe profesor Shkurti dergonte duke admiruar stilin brilant te tij duke thene Tani po ne Amerike ka vajtur Konica i dyte Komuniteti shqiptar ne Amerike e ftonte ambasadorin ne raste festash te ndryshme dhe i kerkonin atij te fliste per evenimentin ne fjale Ligjeratat e tij ishin koncize me fjale dhe shprehje te zgjedhura Ne nje rast te festimit te Krishtlindjeve aq shume u ekzaltuan pjesemarresit saqe nje prej tyre nje burre i ditur iu drejtua Me falni zoti ambasador teologji keni mesuar ju Sipas fjaleve te shume ambasadoreve te huaj te OKB-se ai nuk permiresoi por krijoi imazhin e vendit te tij U perpoq te fitonte perkrahjen e Botes per Shqiperine lidhur me institucionet e saj demokratike gjendjen ekonomike etj Per disa probleme parimore me pas filluan edhe kontradiktat mbasi ai smund te ishte skllav i klisheve standarde qe shpesh nuk perputheshin me idete dhe karakterin e tij Ne ato kushte dha doreheqjen dhe ne dhjetor te vitit 1993 pas nje viti e gjysme sherbimi u kthye ne atdhe Ne vjeshte te vitit 1995 bashke me gruan e tij Laureten u nis perseri ne Amerike qeveria e se ciles i akordoi para afateve ligjore lejen e perhershme te qendrimit Green Card dhe me pas shtetesine amerikane Shume shpejt pas kesaj Universiteti i ikagos nje nga me te famshmit e botes i ofroi postin e lektorit te Nderit ne Letersine Britanike Nje dite autoritetet arsimore ne South Dakota i kerkuan profesor Shkurtit mendimin mbi rendesine e mesimit te gjuheve klasike ne shkolle Pas pergjigjes se tij me shkrim ata i derguan nje diplome qe e shpallte Shkurtin Edukator Nderi Diten kur iu dha nenshtetesia amerikane koleget e Fakultetit e uruan Nje prej tyre nje zonje shkroi America acquired a gem Amerika fitoi nje gur te cmuar Ironikisht keto vleresime i vinin Thanas Shkurtit nga nje vend i huaj jo nga atdheu i tij Shqiperia se ciles ai i fali gjithe pasionin dhe diturine e tij Dekani i Ffakultetit kur njohu nga afer profesor Shkurtin i la dore te lire tu fliste studenteve per cfare te donte E ne ato leksione ku shpesh merrnin pjese edhe profesore te atij Fakulteti profesor Shkurti zhvillonte leksione dhe tema te lira ku gershetoheshin gjithe eksperienca dhe kultura e tij Aq i madh ishte nderimi i trupes mesimore te atij Fakulteti saqe kur ai doli ne pension kur i kishte kaluar te tetedhjetat dekanati organizoi nje takim lamtumire ku fjala e profesor Shkurtit elektrizoi dhe mallengjeu gjithe auditorin Para dy vjetesh familja Shkurti u kthye perfundimisht ne Shqiperi Pak sende personale dhe mbi njezet baule te medha me librat me te zgjedhur te te tera koherave nga moria e pafund e botimeve Kishte karakter te forte burreror te pamposhtur dhe vullnet te hekurt Ky karakter i fuqishem konvergonte me nje portret te mirefillte intelektuali qe sa ta shihje ballafaqoheshe me nje burre teper elegant gjithe sharm veshur shik gjithmone me kapele borseline me fjale te tjera nje aristokrat i lindur Asnje ndryshim i dukshem ne fizionomine e tij gjate dyzet vjeteve qe une jam miku i tij Pesembedhjete vitet e fundit qe jetoi dhe punoi ne Amerike shume njerez te panjohur te lirshem sic jane amerikanet befasoheshin nga portreti i tij i vecante dhe shpesh e ndalonin ne rruge dhe e pyesnin Zoteri kush jeni ju jeni shume elegant- apo zoteri jeni veshur shume bukur nga jeni etjbr
Kohet e fundit i kalonte duke lexuar e duke u takuar me miqte Here pas here ankohej per disa dhembje qe i kalonin ne bark e kraharor por meqe ishin te levizshme nuk lejonin te percaktohej zona e sakte e semundjes derisa nje nate aty nga fundi i muajit maj nje dhembje e padurueshme dhe hemorragji ne stomak e detyroi ti nenshtrohej nje operacioni nga i cili se mori me veten Mjeket e spitalit te Tiranes bene cishte e mundur per ta shpetuar megjithese e dinin qe ishte nje lufte e humbur Profesor Mentor Petrela qe ishte dhe mik i vjeter i profesor Shkurtit sa here e vizitonte ne spital nuk harronte ti perseriste You are my king Je Mbreti im  Tashme duke perifrazuar doktor Petrelen profesor Thanas Shkurti Mbreti i Diturise seshte me por eshte gjalle legjenda e tij LEGJENDA SHKURTIp
pNga THANAS VERDHIp