“The Guardian”: Autoritarë, liderë të fortë dhe diktatorë, kush bën pjesë në “Bordin e Paqes” të Trump? Ja ç’thotë për Ramën

Nga “The Guardian”

Një grup udhëheqësish botërorë, kryesisht shtypës dhe autoritarë, dhe të dërguarit e tyre fluturuan për në Uashington për takimin inaugurues të Bordit të Paqes të sapokrijuar nga Donald Trump.

Organi u krijua për të zbatuar vizionin e tij për të ardhmen e Gazës pasi ajo u shkatërrua nga Izraeli, por Trump e ka zgjeruar fushëveprimin e tij, duke e quajtur atë “organin ndërkombëtar më të rëndësishëm në histori”.

Fuqitë globale, përfshirë aleatët tradicionalë të Uashingtonit, kanë frikë se organi i udhëhequr nga SHBA-të është një përpjekje për të anashkaluar Kombet e Bashkuara, më demokratike dhe për ta zëvendësuar atë me një klub anëtarësh që paguajnë një tarifë, i cili drejtohet sipas tekave të një njeriu të vetëm.

Si një zgjidhje alternative, disa qeveri, përfshirë Italinë dhe Greqinë, dërguan vëzhgues.

Ajo që është e qartë është se shumë nga vendet anëtare themeluese drejtohen si regjime ushtarake ose diktatura, ndërsa të tjera u bashkuan për të qetësuar Trumpin. Ja një listë e disa pjesëmarrësve të konfirmuar dhe ku renditen vendet e tyre në një renditje vjetore mbi të drejtat politike dhe liritë civile, të përpiluar nga organi mbikëqyrës i demokracisë Freedom House .

Lindja e Mesme

Kryeministri egjiptian Mostafa Madbouly

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (18/100) ‘Jo i Lirë’

Raporti i fundit i Freedom House paraqet një imazh negativ të situatës së të drejtave në Egjipt, duke raportuar një mjedis me liri civile dhe liri shtypi të kufizuara rreptësisht. “Forcat e sigurisë përfshihen në abuzime me të drejtat e njeriut pa u ndëshkuar”, thotë raporti.

Raportohet se Presidenti Abdel Fattah al-Sisi e ka drejtuar Egjiptin “në një mënyrë gjithnjë e më autoritare” që nga marrja e pushtetit në një grusht shteti në vitin 2013. “Opozita politike kuptimplote është praktikisht inekzistente, pasi shprehjet e mospajtimit mund të sjellin ndjekje penale dhe burgim”, shton raporti.

Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (33/100) ‘Jo i Lirë’

Kur njoftoi krijimin e bordit në janar, Trump zbuloi gjithashtu planet për të krijuar një Bord Ekzekutiv për Gazën që do të vepronte nën këtë organ, i cili do të përfshinte ministrin e jashtëm turk, Hakan Fidan.

Ai i raporton presidentit të Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, i cili, sipas Freedom House , e ka konsoliduar pushtetin “përmes ndryshimeve kushtetuese dhe burgosjes së kundërshtarëve politikë, gazetarëve të pavarur dhe anëtarëve të shoqërisë civile”.

Ministri i Jashtëm izraelit Gideon Sa’ar

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: Izraeli (73/100) ‘I Lirë’, Bregu Perëndimor (22/100) ‘Jo i Lirë’, Gaza (2/100) ‘Jo i Lirë’

Gideon Sa’ar do të përfaqësojë Izraelin në emër të kryeministrit, Benjamin Netanyahu.

Freedom House e ndan Izraelin dhe territoret palestineze që ai pushton në kategori të veçanta (grupe të tjera të të drejtave të njeriut e akuzojnë Izraelin për drejtimin e një sistemi aparteidi).

Teksa izraelitët gëzojnë një “demokraci parlamentare me një sistem shumëpartiak dhe institucione të pavarura”, raporti i Freedom House paraqet një situatë të tmerrshme për palestinezët nën pushtimin izraelit. Në Gaza, indeksi thotë se ushtria izraelite “ka ndjekur vazhdimisht një strategji” që rezultoi në “zhvendosje masive dhe humbje jetësh”. Në Bregun Perëndimor, thuhet se pushtimi izraelit përfshin “kufizime mbi të drejtat politike dhe liritë civile të palestinezëve, si dhe zgjerimin e vendbanimeve hebraike”.

Azi

Kryeministri i Kamboxhias Hun Manet

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (23/100) ‘Jo i Lirë’

Sistemi politik i Kamboxhias është dominuar nga Partia Popullore Kamboxhiane (CPP) dhe udhëheqësi i saj, Hun Sen, për më shumë se tre dekada, thotë Freedom House. Teksa Hun Sen dha dorëheqjen në vitin 2023, ai e bëri këtë vetëm pasi lehtësoi “një transferim jodemokratik të pushtetit te djali i tij, Hun Manet”.

Qeveria e udhëhequr nga Partia Komuniste e Kinës përdor kërcënime, ndjekje penale të motivuara politikisht dhe dhunë për të ushtruar presion mbi opozitën, median e pavarur dhe shoqërinë civile, thotë Freedom House.

Presidenti indonezian Prabowo Subianto

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (56/100) ‘Pjesërisht i Lirë’

Presidenti i Kazakistanit Kassym-Jomart Tokayev

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (23/100) ‘Jo i Lirë’

Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (32/100) ‘Pjesërisht i Lirë’

Presidenti i Uzbekistanit Shavkat Mirziyoyev

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (12/100) ‘Jo i Lirë’

Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Komuniste Vietnameze Tô Lâm

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (20/100) ‘Jo i Lirë’

Evropë

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (68/100) ‘Pjesërisht i Lirë’

Shqipëria, e cila drejtohet nga artisti dhe politikani socialist Edi Rama, është një anëtare themeluese e Bordit të Paqes. Rama tha këtë javë se nuk do të bëhet anëtare e përhershme, gjë që vjen me një çmim prej 1 miliard dollarësh.

Vendi evropian konsiderohet “pjesërisht i lirë” nga Freedom House, e cila thotë se Shqipëria ka një rekord zgjedhjesh konkurruese. “Korrupsioni dhe ryshfeti mbeten probleme të mëdha, megjithëse qeveria po punon për të adresuar korrupsionin në gjyqësor.”

Kryeministri hungarez Viktor Orbán

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (65/100) ‘Pjesërisht i Lirë’

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (60/100) ‘Pjesërisht i Lirë’

Presidentja Vjosa Osmani është e vetmja grua që ishte anëtare themeluese e Bordit të Paqes të Trump.

Freedom House thotë se vendi i vogël me 1.5 milionë banorë në Evropën Juglindore është pjesërisht i lirë, duke mbajtur ato që i quajti “zgjedhje të besueshme dhe relativisht të administruara mirë”. “Shumë institucione publike janë të dëmtuara nga korrupsioni i rrënjosur, megjithëse ka shenja se një brez i ri politikanësh po lëviz për t’u përballur me praktikat korruptive përmes reformave gjyqësore dhe administrative”, shton raporti.

Amerika e Jugut

Presidenti i Argjentinës Javier Milei

Rezultati i Indeksit të Lirisë në Botë: (85/100) ‘I Lirë’