Ulja e temperaturave rendon situaten e te semureve kronike me astme

Lizeta Duro
Me uljen e temperaturave gjate stines se dimrit rritet rreziku per tu prekur nga semundjet e ndryshme te organeve te frymemarrjes. Per ti evituar dhe kaluar sa me lehte keto probleme nevojitet marrja e medikamenteve te rekomanduar nga mjeket dhe e preparateve te duhura bimore qe jo vetem ndihmojne ne kurimin e semundjes por rrisin njekohesisht edhe imunitetin e organizmit per tu mbrojtur nga keto semundje. Ekspetoral eshte ilaci me i ri bimor qe rekomandohet te perdoret per problemet respiratore ne perberje te te cilit gjenden shtate bime mjekesore propolis si dhe mjalte i nxjerre nga eukalipti. Nder bimet mjekesore qe gjenden ne kete ilac bimor mund te permendim eukaliptin qe eshte nje clirues per organet e frymemarrjes mellagen qe perdoret gjeresisht per pezmatimet e bajameve lulekuqen qe eshte nje nder aleatet me te mira qe mund te perdoret per te luftuar kollen mirtilio etj. Kombinimi i ketyre bimeve mjaltit te eukaliptit dhe propolit te purifikuar ben qe ky ilac te jete teper i efektshem per te evituar problemet respiratore. Ilaci bimor ekspetoral gjendet ne forma te ndryshme ne farmaci si ne forme caji shurupi dhe eshte i pershtatur ne doza sipas moshave te ndryshme. Meshkujt jane ata qe vuajne me shume nga problemet me frymemarrjen nga semundjet e mushkerive dhe nga shqetesimet respiratore. Por mbrapa nuk mbeten as femrat sidomos ato qe pine duhan. Studimet ende nuk e kane nxjerre ne drite se cilat jane rastet qe shkaktojne astmen megjithate dihet se nese ne nje familje eshte dikush me astme anetaret e tjere jane me te prire ta kene nje gje te tille.

Infeksionet
Infeksionet e rrugeve te frymemarrjes rendojne gjendjen e semundjes se astmes. Sipas mjekeve roli i infeksionit ne perkeqesimin e gjendjes se astmes eshte i nderlikuar. Infeksionet e rrugeve te frymemarrjes mund te luajne nje rol ne astmen e te rriturve por mund te jene mbrojtes ne astmen e femijeve te vegjel. Si te femijet ashtu edhe te te rriturit infektimi i rrugeve te siperme te frymemarrjes eshte shume i demshem. Studiuesit vecanerisht jane te interesuar per organizmat adenoviruse Chlamydia pneumniae dhe Mycoplasma pneumoniae. Ato jane shkaqet me te medha te infeksioneve te lehta e te renda te rrugeve te frymemarrjes si dhe dyshohet se jane nder shkaqet kryesore te krizave te renda te astmes te te rriturit. Ne rastet kur te pacientet astma ndodhte pas infeksionit kriza ishte shume me e rende se ne rastin kur ajo ndodhte per shkaqe te tjera. Astma e ngacmuar nga infeksioni ka nje kohezgjatje 5 deri ne 6 vjet. Ne cdo grupmoshe infeksioni eshte nje faktor perkeqesues dhe shkakton me shume probleme te njerezit qe e kane nderkohe astmen. Rhinovirusi virusi i zakonshem i gripit mendohet te jete nje nga infeksionet me te zakonshme qe ka lidhje dhe ndikon ne ashpersine e sulmeve te astmes. Ky virus lidhet me 61 per qind te perkeqesimit te astmes te te vegjlit dhe 44 per qind te te rriturit. Disa studiues sugjerojne qe te ftohtet e shton mundesine e infeksionit alergjik dhe rrit intensitetin e dobesimit te rrugeve te frymemarrjes per jave te tera. Kur situata rendohet atehere kemi te bejme me nje krize astme. Ne raste te tilla rruget e frymemarrjes mund te mbyllen ne menyre te tille qe te mos arrijne ta cojne dot oksigjenin e mjaftueshem tek organet jetike. Njerezit mund te vdesin nga kriza te tilla.

Semundja
Semundja e astmes konsiderohet si semundja e pamundesise se te marrit fryme. Eshte semundje kronike qe prek rruget e frymemarrjes ose e thene ndryshe tubat qe transportojne ajrin brenda dhe jashte mushkerive. Astma ka marre shtrirje te gjere ne dekadat e fundit vecanerisht ne vendet e zhvilluara dhe ekspertet ende nuk ia kane dale te percaktojne se cilat jane shkaqet e kesaj rritjeje. Mekanizmat qe shkaktojne semundjen jane komplekse dhe ndryshojne nga nje individ te tjetri. Nje pjese e madhe e te semureve vuajne nga alergjite dhe disa studiues po perpiqen te identifikojne faktoret e perbashket te astmes dhe alergjise. Ne fakt jo te gjithe njerezit qe vuajne nga alergjite kane astme dhe jo te gjitha rastet e kesaj semundjeje mund te shpjegohen nepermjet alergjise. Ka shume te ngjare qe astma te shkaktohet nga nje sere faktoresh qe behen bashke ne te cilet bejne pjese gjenet dhe shkaqe te tjera ambientale te tilla si infeksionet ndryshimet hormonale te grate dhe alergjite. Thuajse gjysma e te rriturve qe kane astme vuajne edhe nga alergjia e cila ne me te shumten e rasteve e ka origjinen nga femijeria. Te pacientet ku astma shfaqet ne moshe te madhe zakonisht faktori alergji nuk luan ndonje rol kryesor. Astma eshte nje semundje kronike e rrugeve te frymemarrjes te cilat ne rrethana te caktuara ngushtohen acarohen dhe mbulohen me mukoze ne sasi te medha si kunderpergjigje ndaj shume faktoreve ngacmues. Episodet e astmes mund te nisen prej ngacmimit te alergjeneve te ndryshem tymit te duhanit ose cdo lloj tymi tjeter ajrit te ftohte ose te nxehte ajrit me lageshtire parfumeve kafsheve ushtrimeve fizike ose prej stresit emocional. Tek femijet ngacmuesit kryesore qe shkaktojne episodet e astmes jane semundjet virale sic eshte i ftohti i zakonshem. Ngushtimi i rrugeve te frymemarrjes shkakton gerhitje mosngopje me fryme shtrengime ne gjoks si dhe kolle. Trajtimi i saj behet me anen e bronchodilators qe jane substanca qe lirojne rruget e frymemarrjes duke i zgjeruar ato. Midis dy episodeve te astmes pacienti nuk ka shenja te semundjes por vetem se i merr me shume kohe per te kthyer frymemarrjen ne gjendje normale pas ndonje aktiviteti fizik. Simptomat e astmes te cilat variojne nga te mesme deri ne vdekjeprurese mund te kontrollohen lehte me anen e ilaceve

Siptomat
1. Kur je me astme muret e brendshme te rrugeve te frymemarrjes infektohen lehtesisht dhe jane shume te ndjeshme. Per shkak te faktoreve te ndryshem ato pervecse irritohen edhe ngushtohen duke pakesuar sasine e ajrit qe shkon ne mushkeri. Kjo shkakton simptomat e kollitjes marrjen e frymes apo teshtimen.
2. Shtrengim presion ne gjoks.
3. Mosmbushje me fryme.
4. Gervishtje si tip gerhitje/fershellime gjate nxjerrjes se ajrit nga mushkerite.
5. Kolle sidomos gjate nates.
6. Mbimbushja e mushkerive gjate frymemarrjes.
7. Rrahje pulsi e dobet gjate thithjes se ajrit dhe e forte gjate nxjerrjes se ajrit nga mushkerite.
8. Personi kthehet ne ngjyre blu nga mosfurnizimi me oksigjen.
9. Dhimbje gjoksi dhe humbje e ndjenjave.
10. Ka raste qe pak para humbjes se ndjenjave i semuri ndjen mpirje te gjymtyreve si dhe mund te kete djersitje te tyre
Kembet e te semurit behen akull te ftohta.

10 Nentor 2010