ldquoNa pyesni qe trsquoju pyesimrdquo
Keshtu mund te permblidhet nje risi e cuditshme e koheve te fundit te dialogut konfliktual te politikaneve shqiptare. Ne fillim perfaqesues te opozites u shfaqen neper ekrane per te pyetur ndonje deputete dhe ministre te maxhorances se ku qendronin shperdorimet e detyres nga ana e tyre. Me pas duke mos marre ndonje pergjigje konkrete te paret paraqiten disa fakte kompromentuese ne adrese te te te dytave dhe te te afermve te ketyre te fundit. Atehere u duk se forma pyetesore e komunikimit midis tyre do te lihej menjane dhe bashkebisedimet do te beheshin me te drejtperdrejta. U shpalosen perpara kamerave ca flete qe nga protagonistet e ketij dialogimi te ashper u quajten si tipe kontratash apo vendimesh per koncesione te formuluara ne menyre te kunderligjshme ose jo ne favor te njeres pale qe ben pjese ne qeverisje.
Me tej pa dhene shpjegime bindese rreth atyre fakteve te publikuara erdhen pergjigjet me akuza te ndersjella. Sigurisht disa nga keto akuza srsquodo te kishin per objekt ata qe nisen kete dialog pyetjesh te cilet duke mos qene prej disa vitesh rresht ne pushtet nuk mund te kene gje ne dore sidomos per perfitime ekonomike por te figura e liderit te opozites qe njekohesisht vazhdon te drejtoje Bashkine e kryeqytetit te vendit. Megjithate pas disa konstatimesh te reja por edhe sharjesh e fyerjesh gjithfareshe perseri vijuan dhe ende vazhdojne pyetjet. Sa intriguese tingellojne ato dhe sa reale jane akuzat apo kartat qe tunden e shkunden neper ekrane nuk eshte qellimi i ketyre radheve te beje shpjegimet e duhura. Aq me teper qe mungon ketu kapaciteti por edhe deshira per keto shpjegime kur tashme zerat kumbues dhe te kundert te skenes politike kane nisur te jehojne edhe ne dyert e Prokurorise se ciles i takon te formuloje ose jo akuza ligjore ndaj atyre politike njerezore apo crsquonjerezore.
Por per trsquoiu permbajtur percaktimit te tere kesaj tollovie si nje risi e cuditshme e komunikimit politik qe ne krye duhet theksuar se sa e lodhshme dhe irrituese po behet kjo zhurmenaje per publikun e gjere spektator madje edhe per ata aktore qe se afermi mund te ballafaqohen me menjanimin e tyre nga skena e levizshme politike. Tani kur nje pjese e madhe e ketij publiku po perjeton veshtiresi shume te ndjeshme ekonomike ana me e dukshme e te cilave ka te beje me rritjen e vazhdueshme te cmimeve te mallrave ushqimore dhe te atyre te konsumit te gjere nje forme e tille e propagandave partiake nuk mund te durohet gjate dhe as te mikloje per mjaft kohe kureshtjen e qytetareve madje as te atyre qe banojne ne provinca te thella me jete mjaft te mbyllur. Vecanerisht kohet e fundit tek duket qe po zgjohet pakez prej gjumit letargjik organi i akuzes jane shtetasit tane ata qe kane te drejte te pyesin ldquoPerse u duhet vene veshi llafeve te teperta perderisa as politikaneve nuk u ndalohet trsquoia hedhin syte Prokuroriserdquo.
Njeherazi karakteri fjalaman i profesionit te politikanit nuk mund te justifikohet me sharje ne vend te shpjegimeve te arsyeshme sikurse as me shpifje ne vend te argumenteve bindese. Ne fund te fundit informata politike cilesohet si permbledhje faktesh pohimesh mendimesh vleresimesh te dhenash qe kane te bejne me funksionet dhe elementet e sistemit politik me veprimtarine e institucioneve publike dhe me detyrat e politikaneve. Por ne asnje menyre me pyetje dhe kunderpyetje te pafundme. Ja ku eshte Parlamenti ne te cilin nje forme e kontrollit eshte interpelanca ndash nje ose disa pyetje qe kerkojne doemos pergjigje Ja ku eshte edhe Gjykata qe parimisht perpara ligjit duhet trsquoi trajtoje te gjithe shkelesit e tij te barabarte Ja ku jane edhe mjetet e demokracise si protestat masive ku populli mund te kerkoje largimin nga pushteti te ketyre shkelesve Pa folur pastaj per zgjedhjet periodike si forma absolute te rrotacionit te pushtetit. Pra per ta bere per vete elektoratin menyra me e mire qe pranohet dhe njihet eshte shtrimi ne publik i problemeve shqetesuese nepermjet dimensioneve politike dhe perpunimi i teknikave te ndikimit shtjellimin e te cilave mund ta leme per ndonje artikull te ardhshem.
Sidoqofte oratoria e politikanit nuk ka te beje me pyetje e pyetje te panderprera me kunderpyetje e kunderpyetje te pareshtura ashtu sic nuk mund te konceptohet kurrsesi me nje lume sharjesh e shpifjesh ne vend te pergjigjeve qe te kerkohen. Ndonese keto kualitete te uleta fatkeqesisht po kultivohen gjeresisht sidomos prej liderit te maxhorances dhe kasneceve te vet ne Parlament dhe jashte tij ky fakt nuk mund ta zhveshe oratorine nga konceptimi si zotesi qe kur i drejtohesh hapesires publike te jesh ne gjendje qe trsquoi tejkalosh sinoret e hapesires se kufizuar kulturore vetjake te kesh sukses ne procesin e pranise tende te drejtperdrejte dhe nepermjet kesaj pranie te sintetizosh e lsquohumanizoshrsquo kerkesat. Me fjale te tjera oratoria vleresohet si edukate sistematike e disa perpjekjeve per perqendrim te perhershem te vemendjes te mundesite dhe fshehtesite e vet lojes se veprimit e te sjelljes. Efektet e saj permblidhen ne qellime te lidhura dhe te kushtezuara reciprokisht te te njoftoje informoje dhe te te binde.
Por nese ne kushtet tona eshte e veshtire te marre kuptim porosia e Ciceronit ldquoTe bindesh te emocionosh dhe te magjepseshrdquo se paku mund te vleje nje nga keshillat e lsquoRetorikesrsquo se famshme te Aristotelit ldquoKur behet fjale per parashtrimin e pyetjeve me e logjikshmja eshte ta besh njeren prej tyre atehere kur kundershtari e ka shprehur pikepamjen e vet. Keshtu qe i shtojme kesaj edhe vetem nje pyetje qe te dale ne pah marrezia e tijrdquo.
Me tej pa dhene shpjegime bindese rreth atyre fakteve te publikuara erdhen pergjigjet me akuza te ndersjella. Sigurisht disa nga keto akuza srsquodo te kishin per objekt ata qe nisen kete dialog pyetjesh te cilet duke mos qene prej disa vitesh rresht ne pushtet nuk mund te kene gje ne dore sidomos per perfitime ekonomike por te figura e liderit te opozites qe njekohesisht vazhdon te drejtoje Bashkine e kryeqytetit te vendit. Megjithate pas disa konstatimesh te reja por edhe sharjesh e fyerjesh gjithfareshe perseri vijuan dhe ende vazhdojne pyetjet. Sa intriguese tingellojne ato dhe sa reale jane akuzat apo kartat qe tunden e shkunden neper ekrane nuk eshte qellimi i ketyre radheve te beje shpjegimet e duhura. Aq me teper qe mungon ketu kapaciteti por edhe deshira per keto shpjegime kur tashme zerat kumbues dhe te kundert te skenes politike kane nisur te jehojne edhe ne dyert e Prokurorise se ciles i takon te formuloje ose jo akuza ligjore ndaj atyre politike njerezore apo crsquonjerezore.
Por per trsquoiu permbajtur percaktimit te tere kesaj tollovie si nje risi e cuditshme e komunikimit politik qe ne krye duhet theksuar se sa e lodhshme dhe irrituese po behet kjo zhurmenaje per publikun e gjere spektator madje edhe per ata aktore qe se afermi mund te ballafaqohen me menjanimin e tyre nga skena e levizshme politike. Tani kur nje pjese e madhe e ketij publiku po perjeton veshtiresi shume te ndjeshme ekonomike ana me e dukshme e te cilave ka te beje me rritjen e vazhdueshme te cmimeve te mallrave ushqimore dhe te atyre te konsumit te gjere nje forme e tille e propagandave partiake nuk mund te durohet gjate dhe as te mikloje per mjaft kohe kureshtjen e qytetareve madje as te atyre qe banojne ne provinca te thella me jete mjaft te mbyllur. Vecanerisht kohet e fundit tek duket qe po zgjohet pakez prej gjumit letargjik organi i akuzes jane shtetasit tane ata qe kane te drejte te pyesin ldquoPerse u duhet vene veshi llafeve te teperta perderisa as politikaneve nuk u ndalohet trsquoia hedhin syte Prokuroriserdquo.
Njeherazi karakteri fjalaman i profesionit te politikanit nuk mund te justifikohet me sharje ne vend te shpjegimeve te arsyeshme sikurse as me shpifje ne vend te argumenteve bindese. Ne fund te fundit informata politike cilesohet si permbledhje faktesh pohimesh mendimesh vleresimesh te dhenash qe kane te bejne me funksionet dhe elementet e sistemit politik me veprimtarine e institucioneve publike dhe me detyrat e politikaneve. Por ne asnje menyre me pyetje dhe kunderpyetje te pafundme. Ja ku eshte Parlamenti ne te cilin nje forme e kontrollit eshte interpelanca ndash nje ose disa pyetje qe kerkojne doemos pergjigje Ja ku eshte edhe Gjykata qe parimisht perpara ligjit duhet trsquoi trajtoje te gjithe shkelesit e tij te barabarte Ja ku jane edhe mjetet e demokracise si protestat masive ku populli mund te kerkoje largimin nga pushteti te ketyre shkelesve Pa folur pastaj per zgjedhjet periodike si forma absolute te rrotacionit te pushtetit. Pra per ta bere per vete elektoratin menyra me e mire qe pranohet dhe njihet eshte shtrimi ne publik i problemeve shqetesuese nepermjet dimensioneve politike dhe perpunimi i teknikave te ndikimit shtjellimin e te cilave mund ta leme per ndonje artikull te ardhshem.
Sidoqofte oratoria e politikanit nuk ka te beje me pyetje e pyetje te panderprera me kunderpyetje e kunderpyetje te pareshtura ashtu sic nuk mund te konceptohet kurrsesi me nje lume sharjesh e shpifjesh ne vend te pergjigjeve qe te kerkohen. Ndonese keto kualitete te uleta fatkeqesisht po kultivohen gjeresisht sidomos prej liderit te maxhorances dhe kasneceve te vet ne Parlament dhe jashte tij ky fakt nuk mund ta zhveshe oratorine nga konceptimi si zotesi qe kur i drejtohesh hapesires publike te jesh ne gjendje qe trsquoi tejkalosh sinoret e hapesires se kufizuar kulturore vetjake te kesh sukses ne procesin e pranise tende te drejtperdrejte dhe nepermjet kesaj pranie te sintetizosh e lsquohumanizoshrsquo kerkesat. Me fjale te tjera oratoria vleresohet si edukate sistematike e disa perpjekjeve per perqendrim te perhershem te vemendjes te mundesite dhe fshehtesite e vet lojes se veprimit e te sjelljes. Efektet e saj permblidhen ne qellime te lidhura dhe te kushtezuara reciprokisht te te njoftoje informoje dhe te te binde.
Por nese ne kushtet tona eshte e veshtire te marre kuptim porosia e Ciceronit ldquoTe bindesh te emocionosh dhe te magjepseshrdquo se paku mund te vleje nje nga keshillat e lsquoRetorikesrsquo se famshme te Aristotelit ldquoKur behet fjale per parashtrimin e pyetjeve me e logjikshmja eshte ta besh njeren prej tyre atehere kur kundershtari e ka shprehur pikepamjen e vet. Keshtu qe i shtojme kesaj edhe vetem nje pyetje qe te dale ne pah marrezia e tijrdquo.