po ndodh n jug t Shqipris?
Teksa po lexoja nj lajm n gazetn ton Start, lidhur me ngritjen e varrezave memorial t ushtarve grek n Kor, mendja m shkoi direkt n mosmarrveshjet Athin-Shkup pr shtjen e emrit kushtetues t Maqedonis. Nuk e di, mbase sht e vendit t prmendim fjaln popullore, Bj si them un, e mos bj si bj un.
Greqia, sipas meje me t drejt, pretendon se emri kushtetues i Maqedonis nuk mund t jet i till, pasi pas shum shekujsh mund t lindin pretendime t vendasve pr kufij t Maqedonis s vjetr. sht krejt normale nga nj vend q t mendoj t ardhmen e tij me politika afatgjata. Situata shfaqet krejt ndryshe n rastin ton, kur kemi parasysh se do dit hasim me nga nj zhvillim t ri t politikave helene.
Bhet fjal pr varreza ushtarsh grek q kan humbur jetn n trojet shqiptare gjat lufts s dyt botrore. Ky sht rasti i tret i ktij lloji pas varrezave pa eshtra n Grykn e Klcyrs, pa u futur ktu n historit e turpshme t priftrinjve q grmuan varret e grave dhe fmijve shqiptar vetm nj vit m par n Kosin t Prmetit, ku klerikt fshiheshin pas avllive t kishs q t mos kapeshin nga kameramant vendas e t huaj. Pr t mos vijuar m tej me rastin Bollano, q tashm duket se sht kthyer n nj shqetsim pr mediat dhe popullin, e aspak pr ata q vendosin. Pse jo, vizita e presidenti grek n Karolos Papulias n Sarand pa asnj njoftim ndaj autoriteteve shqiptare, apo shkollat e shumta greke q kan pushtuar Gjirokastrn, Sarandn, Himarn e shum qytete t tjera, nj pjes e t cilave edhe pse jo t liensuara, u muarn nn tuteln e Ministris s Arsimit t Shqipris duke i pajisur me dokumentacionet e nevojshme. Skandalet po shtohen nga dita m dit, e gjithka komentohet e mbetet si normale pr politikn ton.
Ajo q m shqetson n kt pik, ka t bj me at se do t ndodh pas 200 apo 300 vjetsh, apo edhe m von. Varreza e memoriale ushtarsh grek n disa pika t rndsishme dhe mjaft strategjike t territorit shqiptar... bhet fjal pr krahina n kufi me Greqin. A nuk sht kjo nj pjes e asaj q Greqi kundrshton ndaj shtjes s emrit kushtetues t Maqedonis? Prse grekt t mos e pretendojn nj gj t till pas disa shekujsh, kur ata e krkojn q tani? do t ndodh ather, kur mse gjysma e jugut do t flas greqisht, pasi planet e saj po zbatohen nj e nga nj me shkollat e hapura n gjuhn e tyre n mbar krahinat jugore t Shqipris, me mediat e shumta q ndiqen n mbar kt zon dhe me politikat trheqse pr banort e shqiptar t ksaj krahine.
Memoraliat bhte fjal t ngrihen pr ushtar grek q mbetn t vrar n luftn italo-greke t vitit 1940, e cila nisi pas vrasjes s nj shqiptari. Daut Hoxha ishte nj nga kapedant am m popullor q luftonte kundr Greqis. Pr kokn e tij Athina kish vn nj shum t madhe t hollash. Hoxha u vra nga disa patriot t paguar nga grekt, dhe Italia e cila krkonte nj shkak e cilsoi kt si nj dhunim t t drejtave ame. Pr Italin ishte nj udhheqs popullor, ndrsa pr Greqin kryetar i nj bande plakitse.
Ndrkoh, prve t tjerash, bhet fjal pr ushtar grek t rn n trojet shqiptare n nj koh kur Parlamenti helen kishte miratuar ligjin e lufts me Shqiprin. Ky ligj q daton me vitin e lufts italo-greke, 1940, u miratua pr shkak se Shqipria u prdor nga Italia fashiste pr nisjen sulmeve ndaj Greqis. M von ktij ligji ju shtuan dhe shum amendamente q kishin t bnin me pronat e amve, problem ky q vazhdon edhe n ditt tona.
Nuk e di pr memoriale mund t flasin grekt dhe t hesht Tirana zyrtare, kur gjat ksaj lufte mbeten me qindra t vrar shqiptar. Faktet historike flasin se jugu i Shqipris u pushtua nga forcat greke, n nj koh kur konflikti midis tyre dhe italianve kishte prfunduar. Pas trheqjes s forcave italiane, ushtria greke vazhdoi t prparoj n Jug t Shqipris ku vetm brenda nj jave, Kora, Saranda dhe Himara ran n duart e ushtris greke. Q n at koh, kur Shqipria kishte rn n mes zjarrit italian dhe atij grek, gjeneralt helen pretendonin se kto zona ishin greke dhe sipas tyre, ndrhyrjet e tyre kishin t bnin me ndshkim ndaj popullsis. Madje, nuk kan munguar edhe rastet kur n nj koh shum t shkurtr, nga majat e larta t qyteteve u hoqn flamujt shqiptar dhe u zvendsuan me ata grek.
E teksa shikojm kto t dhna historike t ndodhura para 6-7 dekadash, sht pr t ardhur keq autoritetet shqiptare heshtin prball zbatimit nj pr nj t planit helen n territorin shqiptar. Antarsimi i Shqipris n NATO dhe BE sht mjaft i rndsishm, por nse ktij vendi nuk do ti trashgohet historia e tij, pr shkak t mbshtetjes q kemi nevoj nga Athina gjat ktij procesi, shqiptart do ta vuajn kt n nj t ardhme jo shum t largt. E nse sukseset e qeveris pr antarsimin n NATO do t bhen n kurriz t historis, ather politiks shqiptare, qoft kjo e djathta n pushtet, qoft e majta n opozit, duhet t ulet e t rimendoj vendimet e saj. Nj shkelje n drras t kalbur sot, mund t kushtoj shum m von, kur ktyre t sotmive, nuk do tu dihen edhe varret.
Greqia, sipas meje me t drejt, pretendon se emri kushtetues i Maqedonis nuk mund t jet i till, pasi pas shum shekujsh mund t lindin pretendime t vendasve pr kufij t Maqedonis s vjetr. sht krejt normale nga nj vend q t mendoj t ardhmen e tij me politika afatgjata. Situata shfaqet krejt ndryshe n rastin ton, kur kemi parasysh se do dit hasim me nga nj zhvillim t ri t politikave helene.
Bhet fjal pr varreza ushtarsh grek q kan humbur jetn n trojet shqiptare gjat lufts s dyt botrore. Ky sht rasti i tret i ktij lloji pas varrezave pa eshtra n Grykn e Klcyrs, pa u futur ktu n historit e turpshme t priftrinjve q grmuan varret e grave dhe fmijve shqiptar vetm nj vit m par n Kosin t Prmetit, ku klerikt fshiheshin pas avllive t kishs q t mos kapeshin nga kameramant vendas e t huaj. Pr t mos vijuar m tej me rastin Bollano, q tashm duket se sht kthyer n nj shqetsim pr mediat dhe popullin, e aspak pr ata q vendosin. Pse jo, vizita e presidenti grek n Karolos Papulias n Sarand pa asnj njoftim ndaj autoriteteve shqiptare, apo shkollat e shumta greke q kan pushtuar Gjirokastrn, Sarandn, Himarn e shum qytete t tjera, nj pjes e t cilave edhe pse jo t liensuara, u muarn nn tuteln e Ministris s Arsimit t Shqipris duke i pajisur me dokumentacionet e nevojshme. Skandalet po shtohen nga dita m dit, e gjithka komentohet e mbetet si normale pr politikn ton.
Ajo q m shqetson n kt pik, ka t bj me at se do t ndodh pas 200 apo 300 vjetsh, apo edhe m von. Varreza e memoriale ushtarsh grek n disa pika t rndsishme dhe mjaft strategjike t territorit shqiptar... bhet fjal pr krahina n kufi me Greqin. A nuk sht kjo nj pjes e asaj q Greqi kundrshton ndaj shtjes s emrit kushtetues t Maqedonis? Prse grekt t mos e pretendojn nj gj t till pas disa shekujsh, kur ata e krkojn q tani? do t ndodh ather, kur mse gjysma e jugut do t flas greqisht, pasi planet e saj po zbatohen nj e nga nj me shkollat e hapura n gjuhn e tyre n mbar krahinat jugore t Shqipris, me mediat e shumta q ndiqen n mbar kt zon dhe me politikat trheqse pr banort e shqiptar t ksaj krahine.
Memoraliat bhte fjal t ngrihen pr ushtar grek q mbetn t vrar n luftn italo-greke t vitit 1940, e cila nisi pas vrasjes s nj shqiptari. Daut Hoxha ishte nj nga kapedant am m popullor q luftonte kundr Greqis. Pr kokn e tij Athina kish vn nj shum t madhe t hollash. Hoxha u vra nga disa patriot t paguar nga grekt, dhe Italia e cila krkonte nj shkak e cilsoi kt si nj dhunim t t drejtave ame. Pr Italin ishte nj udhheqs popullor, ndrsa pr Greqin kryetar i nj bande plakitse.
Ndrkoh, prve t tjerash, bhet fjal pr ushtar grek t rn n trojet shqiptare n nj koh kur Parlamenti helen kishte miratuar ligjin e lufts me Shqiprin. Ky ligj q daton me vitin e lufts italo-greke, 1940, u miratua pr shkak se Shqipria u prdor nga Italia fashiste pr nisjen sulmeve ndaj Greqis. M von ktij ligji ju shtuan dhe shum amendamente q kishin t bnin me pronat e amve, problem ky q vazhdon edhe n ditt tona.
Nuk e di pr memoriale mund t flasin grekt dhe t hesht Tirana zyrtare, kur gjat ksaj lufte mbeten me qindra t vrar shqiptar. Faktet historike flasin se jugu i Shqipris u pushtua nga forcat greke, n nj koh kur konflikti midis tyre dhe italianve kishte prfunduar. Pas trheqjes s forcave italiane, ushtria greke vazhdoi t prparoj n Jug t Shqipris ku vetm brenda nj jave, Kora, Saranda dhe Himara ran n duart e ushtris greke. Q n at koh, kur Shqipria kishte rn n mes zjarrit italian dhe atij grek, gjeneralt helen pretendonin se kto zona ishin greke dhe sipas tyre, ndrhyrjet e tyre kishin t bnin me ndshkim ndaj popullsis. Madje, nuk kan munguar edhe rastet kur n nj koh shum t shkurtr, nga majat e larta t qyteteve u hoqn flamujt shqiptar dhe u zvendsuan me ata grek.
E teksa shikojm kto t dhna historike t ndodhura para 6-7 dekadash, sht pr t ardhur keq autoritetet shqiptare heshtin prball zbatimit nj pr nj t planit helen n territorin shqiptar. Antarsimi i Shqipris n NATO dhe BE sht mjaft i rndsishm, por nse ktij vendi nuk do ti trashgohet historia e tij, pr shkak t mbshtetjes q kemi nevoj nga Athina gjat ktij procesi, shqiptart do ta vuajn kt n nj t ardhme jo shum t largt. E nse sukseset e qeveris pr antarsimin n NATO do t bhen n kurriz t historis, ather politiks shqiptare, qoft kjo e djathta n pushtet, qoft e majta n opozit, duhet t ulet e t rimendoj vendimet e saj. Nj shkelje n drras t kalbur sot, mund t kushtoj shum m von, kur ktyre t sotmive, nuk do tu dihen edhe varret.