14 Qershor 1940, dita e errët e Evropës, rënia e Parisit dhe nisja e tmerrit në Auschwitz

Data 14 qershor 1940 mbetet një nga kapitujt më tragjikë dhe më përcaktues të Luftës së Dytë Botërore, duke shënuar njëkohësisht dy ngjarje madhore që do të vulosnin fatin e Evropës nën zgjedhën naziste: rënien e kryeqytetit francez dhe fillimin e makinerisë më vdekjeprurëse të Holokaustit.

Nazistët marshojnë në Paris

Në mëngjesin e 14 qershorit 1940, trupat e Wehrmacht-it gjerman hynë triumfues në një Paris të shpallur “qytet i hapur” për të shmangur shkatërrimin e tij total. Kryeqyteti i dritave dhe i kulturës evropiane u zgjua nën tingujt e çizmeve ushtarake gjermane që marshonin përgjatë bulevardit Champs-Élysées dhe në hije të Kullës Eiffel.

Qeveria franceze ishte larguar tashmë drejt jugut, duke i hapur rrugën kapitullimit që do të nënshkruhej zyrtarisht vetëm pak ditë më vonë, duke e ndarë Francën në zonën e pushtuar dhe në regjimin kuisling të Vishisë (Vichy).

Auschwitz, hapet kampi i parë i vdekjes

Po atë ditë, qindra kilometra më në lindje, në Poloninë e pushtuar nga Gjermania, po niste një tjetër tragjedi e heshtur, por përmasat e së cilës do të tmerronin botën. Më 14 qershor 1940, nazistët transportuan grupin e parë të të burgosurve politikë në kampin e përqendrimit të Auschwitzit (Auschwitz I), i ngritur pranë qytetit polak Oświęcim.

Ky transport i parë konsistonte në 728 të burgosur politikë polakë, kryesisht studentë, katolikë dhe ushtarë të rezistencës, të cilët u transferuan nga burgu i Tarnów-it. Ata u shndërruan në numrat e parë të një serie mizore që do të çonte në vdekjen e më shumë se 1.1 milion njerëzve në atë kompleks.

Kronologjia e një Dite që Ndryshoi Historinë

Përputhja e këtyre dy ngjarjeve brenda të njëjtës ditë – 14 qershor 1940 – simbolizon në mënyrë të frikshme shtrirjen e plotë të strategjisë hitleriane: nga njëra anë pushtimi ushtarak i fuqive të mëdha perëndimore, dhe nga ana tjetër, nisja e spastrimit sistematik dhe terrorit ideologjik në Lindje.

/rtsh.al/