Akordi për armëpushim në Liban dhe tensionet rreth negociatave SHBA-Iran në Zvicër

Izraeli dhe organizata Hezbollah kanë rënë dakord për një armëpushim të ri që ka hyrë në fuqi sot në orën 15:00 (sipas orës CET). Lajmi u konfirmua fillimisht nga një zyrtar i lartë amerikan, i cili saktësoi se marrëveshja u arrit përmes ndërmjetësimit të Shteteve të Bashkuara dhe Katarit, me asistencën e Iranit.

Marrëveshja vjen pas një nate shkëmbimesh të ashpra zjarri që lanë të paktën 47 të vdekur në Liban dhe katër ushtarë të vrarë nga radhët e Forcave Mbrojtëse të Izraelit (IDF). Ky përshkallëzim i fundit ka sjellë gjithashtu shtyrjen pa afat të negociatave të pritshme dypalëshe SHBA-Iran në Lucernë të Zvicrës.

Sulmet e fundit dhe reagimet e palëve ndërluftuese

Pavarësisht akordit, bilanci i orëve të fundit mbetet i rëndë. Ministria e Shëndetësisë në Bejrut njoftoi se operacionet e IDF-së shkaktojnë dhjetëra viktima civile, ndërsa ushtria izraelite deklaroi se ka goditur mbi 80 objektiva të Hezbollahut në Luginën Bekaa dhe Nabatiya, si përgjigje ndaj shkeljeve të mëparshme.

Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka bërë të qartë se trupat e tij nuk do të tërhiqen menjëherë nga terreni:

“Izraeli nuk do të tolerojë sulme kundër ushtarëve tanë ose territorit tonë dhe do ta bëjë Hezbollahun të paguajë shtrenjtë për këto sulme. Izraeli do të mbetet në zonën e sigurisë në Libanin jugor për aq kohë sa të jetë e nevojshme.”

Nga ana tjetër, Hezbollahu ka hedhur poshtë pretendimet se ka thyer marrëveshjet, duke akuzuar palën izraelite për inkursione të vazhdueshme tokësore dhe sulme ndaj zonave të banuara.

“Rezistenca Islamike pohon se armiku nuk ka respektuar kurrë asnjë marrëveshje armëpushimi nga 27 nëntori 2024 deri më 16 prill 2026, deri në marrëveshjen e fundit iraniano-amerikane, klauzola e parë e së cilës kërkonte fundin e luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.”

Bisedimet e Zvicrës shtyhen, deklaratat e Trump dhe Teheranit

Përplasjet ushtarake në Liban kanë ndikuar drejtpërdrejt në agjendën diplomatike ndërmjet Uashingtonit dhe Teheranit. Gazeta Financial Times raportoi se bisedimet bërthamore të planifikuara në Zvicër dështuan për momentin sepse Irani refuzoi të dërgonte delegacionin pa marrë garanci për ndërprerjen e armiqësive në Liban. Shtëpia e Bardhë njoftoi gjithashtu se udhëtimi i Zëvendëspresidentit J.D. Vance drejt Zvicrës është anuluar.

Lidhur me këtë situatë dhe mbi qëllimin e takimit, Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi në platformën Truth:

“Nuk e kërkuam takimin nga dëshpërimi: ishte Irani. Ata kanë mbaruar! Do t’i lëmë të mbarojnë të gjitha 60 ditët. Ata nuk do të marrin asnjë qindarkë, asnjë cent.”

Në të njëjtën kohë, kryenegociatori iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, paralajmëroi se pozicioni i Teheranit mbetet i palëkundur sa u përket kushteve të tij strategjike.

“Negociatat kufizohen nga vijat tona të kuqe. Nëse ato i tejkalojnë ato, ne do të japim një përgjigje dërrmuese. Nëse armiku përpiqet të tejkalojë kufirin, ne kemi demonstruar se e kemi gishtin në këmbëz…”

Ndryshimet në Ngushticën e Hormuzit

Si pasojë e memorandumit të paqes të nënshkruar më 17 qershor mes SHBA-së dhe Iranit, lundrimi në Ngushticën e Hormuzit ka pësuar ndryshime të menjëhershme. Sipas platformës AxsMarine, qarkullimi i anijeve tregtare është pesëfishuar, duke shënuar vëllime të paprecedenta që prej mesit të prillit.

Megjithatë, autoriteti iranian i Ngushticës ka vendosur protokolle të reja të sigurisë, duke pasur parasysh edhe rrezikun e minave detare në zonë.

“Gjatë periudhës së mbuluar nga marrëveshja, anijet duhet të paraqesin një kërkesë për kalim të paktën 48 orë para se të mbërrijnë në Ngushticë.”

Ministria e Jashtme e Zvicrës ka konfirmuar se mbetet e gatshme për të lehtësuar negociatat teknike në momentin që logjistika dhe kushtet e sigurisë në terren të stabilizohen.

/rtsh.al/