Historitë e përgjakshme festive me qindra viktima, nga “Cocoanut Grove” te “Crans-Montana”

Tragjedia e sotme në Zvicër nuk është një rast i izoluar. Përgjatë një shekulli, bota ka parë se si netët e festës shndërrohen në kurthe vdekjeje brenda pak minutash. Shpesh, shkaku është i njëjtë: materialet e ndezshme dhe mungesa e daljeve të emergjencës.

Historitë e zjarreve në klube tregojnë një model të frikshëm. Elementet që shkaktojnë tragjedi masive janë pothuajse gjithmonë:

Piroteknika e pasigurt

Fishekzjarrët brenda mjediseve të mbyllura (si në Brazil, Rumani dhe Maqedoni të Veriut).

Shkuma izoluese

Tavane të veshur me plastikë ose shkumë që lëshojnë gazra helmues (si rasti i klubit “Kiss” në Brazil).

Daljet e bllokuara

Dritare të mbyllura me dërrasa ose dyer emergjence të kyçura (si në Misisipi 1940 apo Bronx 1990).

Historitë e zjarreve

— Mars 2025: Një zjarr dhe rrëmuja që pasoi në klubin e mbushur me njerëz Pulse në Koçani, Maqedonia e Veriut, vranë 63 persona, shumica prej të cilëve të rinj festues, dhe plagosën më shumë se 200 të tjerë. Zjarri u shpërtheu nga një flakë piroteknike që përfshiu çatinë e klubit.

— Prill 2024: Një flakë në klubin e natës Masquerade në Stamboll, Turqi, bllokoi punëtorë dhe punonjës ndërsa vendi ishte i mbyllur për rinovime, duke lënë 29 të vdekur. Zjarri ndodhej në katet përdhese dhe bodrum të një ndërtese banimi 16-katëshe.

— Tetor 2023: Një zjarr që filloi në një klub nate në qytetin juglindor spanjoll të Murcias dhe u përhap në dy klube të tjera la 13 të vdekur.

— Janar 2022: Një klub nate në Sorong, në provincën Papua Perëndimore të Indonezisë, u dogj pasi dy grupe sulmuan njëri-tjetrin brenda ndërtesës. Nëntëmbëdhjetë persona u vranë.

— Janar 2022: Një flakë në klubin e natës Liv’s Yaouba në Yaounde, kryeqytetin e Kamerunit, shkaktoi shpërthime që vranë 17 persona. Qeveria sugjeroi që fishekzjarrët të ndiznin çatinë dhe zjarri më pas të përhapej në zonat ku ruhej gaz për gatim.

— Dhjetor 2016: Tridhjetë e gjashtë persona vdiqën në një zjarr në një depo në Oakland të Kalifornisë, e cila ishte shndërruar në një rezidencë dhe hapësirë ​​për evente për artistë të quajtur “Anija Fantazmë”. Flaka, e cila shpërtheu gjatë një feste me muzikë dhe vallëzim elektronik, u përhap aq shpejt sa viktimat mbetën të bllokuara në katin e dytë të ndërtuar ilegalisht.

— Tetor 2015: Një flakë që shpërtheu gjatë shfaqjes piroteknike të një grupi rock në klubin e natës Colectiv në kryeqytetin rumun, Bukuresht , vrau 64 persona dhe la rreth 190 të plagosur.

— Janar 2013: Një zjarr vrau më shumë se 200 persona në klubin e natës Kiss në qytetin Santa Maria në Brazilin jugor. Hetuesit thanë se shkuma izoluese e zhurmave në tavan u përfshi nga flakët dhe lëshoi ​​gazra helmues që vranë shpejt ata që merrnin pjesë në një festë universitare.

— Dhjetor 2009: Rreth 152 persona humbën jetën kur shpërtheu një zjarr në klubin e natës Lame Horse në Perm të Rusisë. Fillimi i zjarrit ishte kur një shfaqje fishekzjarresh brenda ndërtesës ndezi një tavan plastik të zbukuruar me degë.

— Janar 2009: Një shfaqje fishekzjarresh në ambiente të mbyllura pas numërimit mbrapsht të Vitit të Ri shkaktoi një flakë në klubin Santika në Bangkok të Tajlandës, duke vrarë 67 persona dhe duke plagosur shumë të tjerë. Viktimat vdiqën nga djegiet, thithja e tymit dhe nga shtypja.

— Shtator 2008: Një zjarr vrau 44 persona në klubin e natës King of Dancers të mbushur plot në Shenzhen të Kinës, kur shpërtheu një rrëmujë pasi një shfaqje fishekzjarresh dogji tavanin.

— Dhjetor 2004: Në Buenos Aires, Argjentinë, një zjarr vrau 194 persona në klubin e mbushur me njerëz Cromagnon Republic, pasi një flakë e fortë ndezi shkumën e tavanit. Pronari i klubit, Omar Chaban, u dënua me 20 vjet burg për shkaktimin e zjarrit vdekjeprurës dhe për ryshfet. Të tjerë morën dënime më të lehta.

— Shkurt 2003: Një zjarr në klubin e natës Station në West Warwick, Rhode Island, në Shtetet e Bashkuara, vrau 100 persona dhe plagosi më shumë se 200 të tjerë. Fishekzjarrët e përdorur nga grupi i vunë flakën shkumës së ndezshme brenda klubit.

— Janar 2001: Një zjarr në një kafene në qytetin holandez Volendam, ku njerëzit po festonin Vitin e Ri, vrau 14 persona dhe plagosi më shumë se 200 të tjerë.

— Dhjetor 2000: Një zjarr që u fajësua për një aksident me saldim vrau 309 persona në një diskotekë në qytetin Luoyang të Kinës qendrore.

— Tetor 1998: Një sulm me zjarrvënie kundër një diskoteke të mbushur me njerëz për të rinj në qytetin suedez të Goteborgut vrau 63 persona dhe la rreth 200 të plagosur. Katër persona u dënuan më vonë për shkaktimin e zjarrit.

— Mars 1996: Një zjarr në Ozone Disco Pub në Quezon City, Filipine, vrau 162 persona. Një pjesë e madhe e viktimave ishin studentë që festonin për të shënuar fundin e vitit akademik.

— Mars 1990: Një sulm me zjarrvënie në klubin e natës Happy Land në lagjen Bronx të New York City vrau 87 persona. Gjithçka filloi kur një burrë i zemëruar me të dashurën e tij hodhi benzinë ​​në daljen e vetme të klubit dhe i vuri flakën, pastaj mbylli portën metalike të përparme duke i bllokuar njerëzit.

— Dhjetor 1983: Një zjarr në sallën e vallëzimit Alcala në Madrid, Spanjë, la 78 të vdekur dhe më shumë se 20 të plagosur.

Maj 1977: Një zjarr në Beverly Hills Supper Club në Southgate, Kentucky, vrau 165 persona dhe plagosi më shumë se 200 të tjerë.

— Nëntor 1942: Zjarri më vdekjeprurës në klubin e natës në historinë e SHBA-së vrau 492 persona në klubin Cocoanut Grove të Bostonit. Zjarri në atë që kishte qenë një nga lokalet më të shquara të natës në Boston çoi në kërkesa të reja për sistemet e spërkatjes dhe daljet e aksesueshme.

— Prill 1940: Një zjarr ndezi myshkun dekorativ spanjoll që mbulonte tavanin e Klubit të Natës Rhythm në Natchez, Misisipi, duke vrarë 209 persona. Dritaret ishin mbyllur me dërrasa për të parandaluar hyrjen e njerëzve.

/rtsh.al/