KOMENT – Çmimi i naftës rritet, ndërsa sulmet në vendet e Gjirit nxisin frikën për furnizim

TEHERAN/TEL AVIV, 26 mars /ATSH-DPA/ – Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm sot, ndërsa sulmet ndaj infrastrukturës kyçe të energjisë në Gjirin Persik u intensifikuan, duke rritur frikën për ndërprerje të rënda të furnizimit në një nga rajonet më kritike të naftës dhe gazit në botë.

Nafta bruto Brent, standardi ndërkombëtar, u ngjit për pak kohë mbi 119 dollarë për fuçi përpara se të tërhiqej në rreth 112 dollarë.

Ajo tregtohej me rreth 70 dollarë për fuçi përpara se SHBA dhe Izraeli të fillonin sulmin e tyre të përbashkët ndaj Iranit më 28 shkurt.

”Çmimet e gazit natyror britanik, për shembull, u rritën me më shumë se 20% në rreth 172p (228 centë amerikanë) për term, që është një njësi e energjisë së nxehtësisë – më e larta në tre vjet”, raportoi Shoqata e Shtypit.

Rritja vjen pas dëmtimeve të rënda në objektet e gazit natyror të lëngshëm (LNG) të Katarit dhe pasigurisë në rritje mbi transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit, një arterie jetësore për eksportet globale të energjisë.

Autoritetet e Katarit thanë se Irani nisi sulme të reja me raketa të enjten herët në zonën industriale Ras Laffan, një qendër e madhe për prodhimin dhe eksportet e LNG-së, e vendosur rreth 80 kilometra në veri të Dohas.

Zjarret shpërthyen në disa objekte, megjithëse nuk u raportuan viktima.

”QatarEnergy”, në pronësi të shtetit, konfirmoi se disa instalime të LNG-së u goditën, duke shkaktuar “dëme të gjera” dhe zjarre të mëdha. Zona ishte shënjestruar tashmë një ditë më parë.

Ndër vendet e goditura ishte edhe uzina e shndërrimit të gazit në lëngje (GTL) ”Pearl”, e operuar nga ”Shell” dhe ”QatarEnergy”. ”Shell” tha se objekti u dëmtua në sulmin e së mërkurës, duke shkaktuar një zjarr që është shuar që atëherë. I gjithë personeli ishte i sigurt.

Uzina ”Pearl”, më e madhja në botë e këtij lloji sipas ”Shell”, shndërron deri në 1,6 miliardë metra kub (45 milionë metra kub) gaz në ditë në rreth 140 000 fuçi produktesh të lëngshme si naftë, vajguri dhe vajra bazë. Shkalla e plotë e dëmit mbetet e paqartë, megjithëse ”QatarEnergy” e përshkroi atë si të konsiderueshme.

Katari, i cili mban rezervat e treta më të mëdha të gazit në botë dhe është eksportuesi kryesor i LNG-së, është bërë një pikë qendrore në konfliktin në rritje. Irani ka intensifikuar sulmet ndaj infrastrukturës rajonale të energjisë në hakmarrje për sulmet izraelite ndaj objekteve të veta.

Diku tjetër në rajon, Kuvajti raportoi sulme me dronë ndaj dy rafinerive të mëdha të operuara nga Korporata e Naftës së Kuvajtit. Një njësi përpunimi në rafineri në Mina Abdullah dhe një tjetër në Mina al-Ahmadi u goditën, të dyja duke rezultuar në zjarre të kufizuara, por pa të lënduar.

Sulmet vijnë mes tensioneve të larta pas një sulmi izraelit të mërkurën në fushën e gazit South Pars të Iranit – rezerva më e madhe e njohur e gazit në botë, e zhvilluar në mënyrë të pavarur nga Katari dhe Irani, që furnizon rreth 70% të gazit vendas të Iranit.

Raportet e medias amerikane sugjerojnë se presidenti i SHBA-së Donald Trump ishte informuar paraprakisht për operacionin izraelit dhe nuk kundërshtoi, duke kundërshtuar deklaratat e tij publike se Uashingtoni nuk kishte dijeni paraprake.

Si ”Wall Street Journal” ashtu edhe ”Axios” cituan zyrtarë amerikanë dhe izraelitë të kenë thënë se masa ishte koordinuar me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu.

Trump, duke shkruar në platformën e tij Truth Social, tha se Izraeli sulmoi fushën e betejës “nga zemërimi për atë që ka ndodhur në Lindjen e Mesme”.

Ai këmbënguli se Shtetet e Bashkuara nuk luajtën asnjë rol./  a.jor.