Konventa republikane, pretendimet e pavërteta të Trump

Donald Trump i është drejtuar Konventës Kombëtare Republikane në Milwaukee, duke pranuar nominimin si kandidat presidencial i partisë. Fjalimi i tij – i cili zgjati një orë e gjysmë – përmbante shumë pretendime në lidhje me rekordin e tij si president kundrejt atij të Joe Biden.

BBC Verify  ka kontrolluar disa prej tyre.

A po rritet shkalla e krimit?

PRETENDIMI: “Shkalla jonë e krimit po rritet, ndërsa statistikat e krimit në të gjithë botën po bien”

E VËRTETA: Krimi i dhunshëm në SHBA ra vitin e kaluar. Trump nuk specifikoi se për çfarë lloj krimi po fliste. Sipas të dhënave paraprake të FBI-së, krimi i dhunshëm ra me 6% në vitin 2023 dhe pati një rënie të ndjeshme prej 13% në shkallën e vrasjeve.

Këto statistika nuk janë një pasqyrë e plotë pasi disa departamente lokale të policisë nuk i kanë dorëzuar ende shifrat e tyre. Shifrat zyrtare të FBI-së për vitin e kaluar do të publikohen në tetor.

Të dhënat e fundit të krimit të FBI-së , të cilat janë gjithashtu paraprake, tregojnë se ky trend në rënie i krimit të dhunshëm në SHBA ka vazhduar edhe në vitin 2024, me incidentet e raportuara që kanë rënë me 15% në tre muajt e parë të këtij viti, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Vrasjet e regjistruara ranë me më shumë se 26% në të njëjtën periudhë kohore, sipas shifrave.

A është inflacioni ‘më i keqi që kemi pasur ndonjëherë’?

Pretendimi: “Ne kemi pasur inflacionin më të keq që kemi pasur ndonjëherë nën këtë person [Biden]”

E VËRTETA: Nën Presidentin Biden, inflacioni arriti rreth 9% përpara se të binte në rreth 3%. Kjo nuk është as më e keqja në histori – rekordi ishte 23.7% në vitin 1920 .

Inflacioni u rrit ndjeshëm gjatë dy viteve të para të administratës Biden, duke arritur një kulm prej 9.1% në vitin deri në qershor 2022.

Kjo ishte e krahasueshme me shumë vende të tjera perëndimore, të cilat përjetuan norma të larta inflacioni në 2021 dhe 2022, pasi çështjet globale të zinxhirit të furnizimit si pasojë e Covid dhe luftës në Ukrainë kontribuan në rritjen e çmimeve.

Por disa ekonomistë thonë se plani i shpenzimeve prej 1.9 trilion dollarësh (1.5 trilion £) i zotit Biden në 2021 ishte gjithashtu një faktor.

Që atëherë, inflacioni në SHBA ka rënë në mënyrë të qëndrueshme me shifrën e fundit mujore në 3% që nga qershori.

Trump tha gjithashtu “ne nuk kishim inflacion” nën administratën e tij.

Kur zoti Biden erdhi në detyrë në janar 2021, inflacioni ishte i ulët – në 1.4% – por çmimet ishin ende në rritje.

A la Trump “një botë në paqe”?

Pretendimi: “Kundërshtarët tanë trashëguan një botë në paqe”

AKTGJYKIMI: Sipas ekspertëve, pati dhjetëra konflikte në mbarë botën gjatë vitit të kaluar që zoti Trump ishte president.

Zoti Trump ndoqi këtë pretendim duke thënë se bota tani ishte një “planet në luftë” dhe ai theksoi konfliktet aktuale në Ukrainë dhe Gaza.

Ai ka të drejtë që ato nuk ndodhën në kohën e tij, por e ka gabim që pohon se i la “një botë në paqe” Presidentit Biden.

Në vitin 2020, vitin e fundit të plotë të Presidentit Trump, kishte 56 konflikte aktive në mbarë botën, sipas Institutit të Kërkimeve të Paqes në Oslo.

Ai i klasifikoi tetë prej tyre si luftëra, duke përfshirë ato në Siri, Afganistan dhe Jemen.

A duan demokratët të ndalojnë automjetet me gaz?

 PRETENDIM : “Nëse dikush dëshiron të blejë një makinë me gaz ose një hibrid, ai do të jetë në gjendje ta bëjë këtë, dhe ne do ta bëjmë atë ndryshim në ditën e parë”

GJYKIMI: Implikimi këtu është se amerikanët nuk mund t’i blejnë këto makina ose nuk do të jenë në gjendje t’i blejnë këto makina. Nuk ka asnjë ndalim aktual për automjetet që punojnë me gaz (benzinë) në SHBA dhe zoti Biden nuk ka përcaktuar një plan për të futur një të tillë në të ardhmen.

Në mars, Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit njoftoi standarde të reja të emetimit për makinat e ndërtuara midis 2027 dhe 2032.

Ai vlerëson se industria e makinave mund të përmbushë këto standarde nëse 56% e automjeteve të reja janë elektrike deri në vitin 2032.

Administrata Biden ka thënë se ky nuk është një ndalim dhe automjetet e reja me benzinë ​​mund të shiten edhe përtej vitit 2032. 

A kanë shkuar të gjitha vendet e reja të punës për ‘të huajt ilegalë’ nën Biden?

PRETENDIM : “Punët që krijohen [nën Biden] – 107% e atyre vendeve të punës merren nga të huajt e paligjshëm”

GJYKIMI: Nuk mund të gjejmë asnjë provë për këtë shifër dhe të dhënat tregojnë se miliona vende të reja pune u kanë shkuar punëtorëve të lindur në SHBA.

Byroja e Statistikave të Punës në SHBA prodhon shifra si për punëtorët e lindur në SHBA ashtu edhe për punëtorët e huaj.

Por ai nuk ka një kategori të veçantë për emigrantët e paligjshëm dhe zoti Trump nuk tha se nga e mori këtë të dhënë.

Që kur Presidenti Biden mori detyrën në janar 2021, numri i punëtorëve të lindur në SHBA është rritur me 7.8 milionë.

Gjatë të njëjtës periudhë, numri i punëtorëve të lindur jashtë vendit në SHBA u rrit me 5.5 milionë. 

A bëri Trump shkurtimet më të mëdha të taksave ndonjëherë?

Pretendimi : “Uljet më të mëdha të taksave ndonjëherë”

E VËRTETA: Si President, Donald Trump bëri shkurtime të mëdha taksash, por ato nuk ishin më të mëdhatë në histori.

Akti i z. Trump për shkurtimet e taksave dhe punët i vitit 2017 solli shkurtime gjithëpërfshirëse të taksave në të gjithë bordin. Këto do të skadojnë në vitin 2025 nëse administrata e ardhshme nuk i zgjat ato.

Sipas analizës së bërë nga Komiteti i pavarur për Buxhetin Federal të Përgjegjshëm, shkurtimet e taksave të Trump ishin të tetat më të mëdha që nga viti 1918 e matur si përqindje e madhësisë së ekonomisë (PBB) dhe e katërta më e madhe në terma dollarë që nga viti 1940 e rregulluar për inflacioni.

Megjithëse, zoti Trump nuk prezantoi uljen më të madhe të taksave në përgjithësi, ai kaloi uljen më të madhe të taksave të korporatave në historinë e SHBA.

Ligji i vitit 2017 e uli këtë normë tatimore nga 35% në 21% .

Kjo ishte më shumë sesa shkurtimi i miratuar nga Ronald Reagan në vitet 1980, i cili uli normën nga 46% në 34%.