Largimi i Emirateve Arabe nga OPEC, analistët parashikojnë ulje të ndikimit të organizatës në tregje
OPEC përballet me një zhvillim të rëndësishëm pas vendimit të Emiratet e Bashkuara Arabe për t’u tërhequr nga organizata, një lëvizje e papritur që mund të riformësojë ekuilibrat në tregun global të energjisë.
Emiratet Arabe ishin pjesë e OPEC-ut që para krijimit si shtet në vitin 1971 dhe kanë qenë një nga prodhuesit kyç brenda kartelit. Organizata, e dominuar nga Arabia Saudite, ka kontrolluar për dekada çmimet e naftës duke menaxhuar prodhimin dhe kuotat mes vendeve anëtare, duke luajtur rol vendimtar në krizat energjetike të viteve 1970.
Megjithatë, kufizimet e vendosura nga OPEC kanë bërë që Emiratet të ndihen të penalizuara ekonomikisht. Aktualisht, prodhimi i tyre është kufizuar në rreth 3–3.5 milionë fuçi në ditë, ndërsa kapacitetet reale janë shumë më të larta. Si prodhuesi i dytë më i madh rezervë pas Arabisë Saudite, Emiratet Arabe synojnë të rrisin prodhimin deri në 5 milionë fuçi në ditë, duke shfrytëzuar investimet e mëdha në sektorin energjetik.
Dalja e Emirateve Arabe nga OPEC shihet si një fitore për presidentin Donald Trump, i cili më më parë e ka akuzuar organizatën për mashtrim të pjesës tjetër të botës duke rritur artificialisht çmimet e naftës e duke penguar prodhimin.
Javën e kaluar, Trump konfirmoi se Uashingtoni diskutuar zgjatjen e një linje shpëtimi financiar për Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas së cilës bankat qendrore të të dy vendeve mund të bien dakord të shkëmbejnë shuma ekuivalente të monedhës së njëra-tjetrës nëse kriza në Lindjen e Mesme thellohet.
Vendimi vjen në një moment të tensionuar në rajon, me ndikimin e konfliktit në Iran dhe pasiguritë në Ngushticën e Hormuzit, një arterie kyçe për tregtinë globale të naftës. Situata ka shtuar presionin mbi marrëdhëniet rajonale, veçanërisht mes Emirateve dhe Arabisë Saudite.
Analistët paralajmërojnë se largimi i Emirateve mund të dobësojë më tej ndikimin e OPEC-ut, i cili sot kontrollon rreth 50% të tregut global të naftës, nga rreth 85% që kishte në vitet 1970. Një reagim i mundshëm nga Arabia Saudite mund të jetë nisja e një lufte çmimesh, që do të ndikonte veçanërisht vendet më të dobëta ekonomikisht brenda kartelit.
Nga ana tjetër, Emiratet po planifikojnë zgjerimin e infrastrukturës energjetike duke përfshirë ndërtimin e tubacioneve të reja për të shmangur varësinë nga Ngushtica e Hormuzit dhe për të rritur eksportet.
Ndërkohë, zhvillimet globale, si rritja e elektrifikimit në Kinë, po ndikojnë në uljen graduale të kërkesës për naftë. Sipas vlerësimeve, përdorimi i automjeteve elektrike dhe transportit të elektrifikuar në Kinë ka reduktuar kërkesën me rreth 1 milion fuçi në ditë.
Ekspertët theksojnë se ky vendim reflekton një strategji më të gjerë: maksimizimin e të ardhurave nga nafta përpara se kërkesa globale të bjerë në dekadat e ardhshme, ndërsa ekonomitë kalojnë drejt burimeve alternative të energjisë.
Tërheqja e Emirateve nga OPEC mund të jetë fillimi i një efekti domino në rajon dhe një pikë kthese për tregun global të energjisë, me pasoja që mund të ndihen më fort në vitet në vijim.