Problemi me i madh i Serbise Nga Patrick Moore

Disa media perendimore kane zbuluar se fundmi se shume eksperte mbi Ballkanin e kane ditur tash e nje kohe te gjate se problemi i vertete i Serbise nuk eshte Kosova, e madje as gjenerali Ratko Mlladic.
Rreziku me i madh per Serbine eshte kontrolli i ekonomise apo i fuqise politike nga nje grup “biznesmenesh” mafioze.
Parate i kane fituar ne kohen e Sllobodan Millosheviqit dhe qe prej atehere jane pasuruar ne vazhdimesi.
Keta “biznesmene”, kane vendosur ne vitin 2000 te Millosheviqi te mos mbetet me ne pushtet. Sic duket, ata kane bere marreveshje per formimin e yjeve te reja ne politiken serbe, sic ishte per shembull Vojisllav Koshtunica dhe Zoran Gjingjiq.
Marreveshja ishte qe njerezit e biznesit te jene te lire te ndjekin interesat e tyre te dyshimta, ne kembim me te hollat qe ata do te ofrojne per politikanet dhe partite e tyre.
Ne kete kuader, keta biznesmene gjithashtu kane blere edhe ndikimin politik. Me shkarkimin e Millosheviqit ne tetor te 2008-es, elementet korruptive dhe kriminale qe mbeshtetnin regjimin e tij nuk ishin te gatshme dhe te afta te vazhdonin ashtu sic kane bere me pare, pavaresisht se kush ishte njeriu qe ishte ulur ne zyre.
Keta njerez kane ndare tregjet mes vete dhe kane mbajtur te tjeret – serbet dhe te huajt – larg kesaj skene. Ne muajt e fundit, mediat serbe kane publikuar disa shkrime per keta njerez dhe perandorite e tyre te biznesit, te cilat shpesh jane ndertuar duke blere ish kompanite apo tokat ne pronesi te shtetit.
Keta biznesmene kontrollojne gjithcka, qe prej qendrave tregtare e deri tek tokat ne portin e Beogradit, duke i shfrytezuar te gjitha pameshirshem per perfitime personale.
Dy rrefime
Fenomeni i biznesmeneve megjithate nuk eshte aspak i ri. Ka kohe qe kam shkruar se arsyeja e vetme pse politikanet serbe kane bere aq zhurme per Kosoven ka te beje me tendencen per te zhvendosur vemendjen e votuesve nga problemet reale te Serbise.
Keto probleme jane krimi dhe korrupsioni, per cka keta biznesmene jane shembulli me i rendesishem i ilustrimit.
Javen e kaluar, keta biznesmene kane terhequr vemendjen e nderkombetareve nepermjet dy lajmeve. I pari kishte te bente me nje raport ne mediat gjermane, sipas te cilit Bogolub Karic kishte fituar azil politik ne Rusi.
Te rikujtojme se dy qytetaret tjere te Serbise te cilet gjithashtu gezojne “azilin politik” ne parajsen e Putinit jane Mira Markovic dhe Marko Milloshevic, e veja dhe i biri i diktatorit tashme te vdekur. Kjo deshmon se cilin lloj te njerezve Kremlini e konsideron “politikisht te persekutuar”.
Kariq dikur ishte nje nga biznesmenet e fuqishem, por ka thyer rregullin me kryesor. Nuk kenaqej vetem duke blere ndikimin politik, ai synonte nje pushtet te vertete politik per vetveten.
Kesisoj, ai pati themeluar partine e tij politike dhe fitoi 18 per qind te votave gjate zgjedhjeve presidenciale te 2004-es. Partia e tij filloi te shenoje rritje ne anketimet e opinionit dhe ai filloi te bleje deputete te Kuvendit per t’iu bashkuar partise se tij.
E gjithe kjo ishte nje alarm per stabilitetin politik. Befasisht, ata filluan te zbulojne “parregullsite” e biznesit te tij, ne vitet e fundit. Ia moren bizneset, ia mbyllen televizionin dhe leshuan nje flete-arrest kunder tij me 2006-en. Tani, ai shfaqet si nje refugjat politik ne Rusi.
Lajmi i dyte ka filluar te qarkulloje ne javet e fundit dhe kulmoi me 2 gusht, kur perandoria mediale gjermane WAZ konfirmoi se largohet nga Ballkani.
Per nje kohe te gjate, ka pasur ne pronesi te perditshmet ne Bullgari dhe kudo tjeter, por perpjekjet per te blere te perditshmen beogradase “Novosti” kane deshtuar. Me fjale te tjera, biznesmenet serbe dhe ata qe marrin urdhera prej tyre, kane mbajtur gjermanet larg tregut te mbyllur serb.
WAZ dhe drejtori i saj, Bodo Hombach, jane biznesmene te fuqishem, por Hombach tha me 2 gusht se, madje edhe per te, “ka abuzim te zgjeruar pushteti” ne Ballkan.
Ai ka shtuar se Serbia “eshte rast i vecante” per faktin se edhe qeveria madje ka ndihmuar qe “Waz te perndiqet nga vendi”. Hombach ka argumentuar se “lidhjet e ngushta midis oligarkeve dhe pushtetit politik jane duke e helmuar tregun”.
Hombach ka thene se pervoja e WAZ-it ne Serbi ka qene nje “rast sprove” per gatishmerine e Serbise karshi Bashkimit Evropian.
Ai eshte zotuar se do te deshmoje ne Komisionin Evropian per menyren se si jane bere vertete punet. Boset ne Beograd nderkaq kane qene ne gjendje ta mbajne Hombachun larg tregut te Serbise, por ai i njeh qendrat e pushtetit ne Bruksel me mire sec i njohin zoterinjte ne Serbi.