Pse Trump humbi në zgjedhjet e mesmandatit? A është disfata e dyfishtë në Senat dhe në Dhomën e Përfaqësuesve fillimi i fundit?

Fitorja e Partisë Demokratike në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA përbën një goditje të fortë për presidentin Donald Trump, i cili e ktheu fushatën zgjedhore në një referendum për veten. Në një analizë, The New York Times shqyrton mesazhet që votuesit i dërguan presidentit dhe ndikimin që rezultati mund të ketë në të ardhmen e politikës amerikane.

Sipas gazetës, Trump u bëri thirrje votuesve 47 herë gjatë muajve të fundit që të imagjinonin se emri i tij ishte në fletëvotim. Megjithatë, reagimi i tyre nuk ishte ai që kishte shpresuar presidenti. Rritja e demokratëve në zgjedhjet për Kongresin u shtri edhe në shtetet që tradicionalisht konsideroheshin bastione republikane dhe tregoi se Trump mund të ketë humbur një pjesë të ndikimit mbi koalicionin e votuesve që e solli dy herë në Shtëpinë e Bardhë.

Pakënaqësia e votuesve, sipas analizës, lidhet me çmimet e larta të karburanteve, luftën me Iranin, e cila duket larg përfundimit, si dhe akuzat për pasurim të presidentit dhe rrethit të tij të ngushtë. Një pjesë e votuesve që i kishin dhënë Trumpit një mundësi për të sjellë ndryshim, ose votuan kundër kandidatëve republikanë, ose zgjodhën të mos merrnin pjesë në zgjedhje.

Sipas vlerësimeve të New York Times, në orët e para të mëngjesit të së mërkurës, epërsia e demokratëve në votimin mbarëkombëtar për Dhomën e Përfaqësuesve pritej të arrinte rreth 13 pikë përqindjeje. Kjo do të ishte diferenca më e madhe mes dy partive në zgjedhjet për Kongresin që nga të paktën viti 1976, duke tejkaluar edhe fitoret e republikanëve në vitet 1994 dhe 2010.

“Marzhi i përgjithshëm i fitores për demokratët tregon se, megjithëse presidenti amerikan ka ende dy vjet në detyrë dhe potencial të konsiderueshëm për të ushtruar ndikim politik, amerikanët po shënojnë fillimin e fundit të epokës Trump”, shkruan gazeta.

“Unë nuk isha në fletëvotim”

Donald Trump u përpoq ta minimizonte humbjen e republikanëve, duke argumentuar se rezultati nuk ishte një refuzim i tij, pasi emri i tij nuk figuronte në fletëvotim. Në një intervistë për New York Times, të martën në mbrëmje, ai deklaroi: “Unë nuk isha në fletëvotim dhe, për shkak se nuk isha në fletëvotim, nuk mblodhëm mjaftueshëm njerëz për të votuar”.

Megjithatë, gazeta vëren se edhe shumë republikanë mund të jenë skeptikë ndaj këtij argumenti, pasi fushata ishte e përqendruar dukshëm te vetë Trumpi.

Ndërhyrjet personale të Trumpit në fushatë

Sipas analizës, presidenti mbajti përgjegjësi të drejtpërdrejtë për disa prej faktorëve që ndikuan në rezultatin zgjedhor. Ishte Trumpi që vendosi të niste luftën me Iranin, duke shkaktuar trazira në tregjet e energjisë dhe rritje të çmimeve të karburanteve. Ai zgjodhi kandidatët, çështjet, strategjinë dhe mesazhet e fushatës, ndërsa kërkoi besnikëri absolute nga republikanët, disa prej të cilëve shqetësoheshin për pasojat e distancimit prej tij.

Gazeta përmend gjithashtu shqetësimet e votuesve për etikën e marrëveshjeve të biznesit dhe pasurimin personal të presidentit gjatë qëndrimit në detyrë.

Një shembull i pasojave të ndërhyrjeve të tij, sipas New York Times, ishte humbja e dy kandidatëve republikanë për Senatin, të cilët Trump i kishte mbështetur personalisht në vend të kandidatëve të tjerë që konsideroheshin se kishin më shumë mundësi për t’u zgjedhur në shtete me traditë të fortë republikane: Ken Paxton në Teksas dhe Darlene Graham në Karolinën e Jugut.

Analiza thekson se shumë votues u shprehën se ndiheshin të mashtruar nga premtimet e Trumpit. Ata kishin pritur uljen e çmimeve dhe shmangien e luftërave të reja, ndërsa reaguan ndaj operacioneve të arrestimit të emigrantëve, të cilat i konsideronin tepër të ashpra, si dhe ndaj tarifave që rritën kostot për konsumatorët.

Fjalimi i fundit para zgjedhjeve

New York Times vëren se mënyra se si Trumpi e kaloi ditën e fundit të fushatës ishte tregues i shkëputjes së tij nga shqetësimet kryesore të votuesve.

Në vend që të përqendrohej te planet për të adresuar koston e jetesës, presidenti mbajti fjalimin e fundit të fushatës përpara se të fliste për projektet e tij personale të ndërtimit në Uashington. Sipas gazetës, kjo ishte një tjetër shenjë e përqendrimit të tij te projektet personale, pavarësisht paralajmërimeve për shqetësimin që ato mund të shkaktonin te votuesit.

Artikulli e krahason këtë zgjedhje me një skenar hipotetik, në të cilin Richard Nixon do të kishte mbajtur fjalimin e tij të fundit elektoral përpara kompleksit Watergate.

Beteja për të ardhmen e trumpizmit

Megjithëse rezultati i zgjedhjeve shihet si një shenjë dobësimi për trumpizmin, Donald Trump do të qëndrojë në detyrë edhe për dy vjet të tjera dhe pritet të përpiqet të ruajë ndikimin e tij në skenën politike amerikane.

David McIntosh, president i grupit konservator të avokimit ekonomik Club for Growth, tha se kritikët e Trumpit e kanë shpallur edhe më parë fundin e karrierës së tij politike, por kanë rezultuar të gabuar. Sipas tij, republikanët duhet të rikthehen te parimet e tyre për të fituar në vitin 2028.

Nga ana tjetër, New York Times kujton se historia politike amerikane ka treguar se humbje të tilla nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht një ndryshim afatgjatë. Vala që pasoi skandalin Watergate në vitin 1974 u pa si fillimi i një periudhe të gjatë izolimi politik për republikanët, por Ronald Reagan e riktheu partinë në Shtëpinë e Bardhë vetëm gjashtë vjet më vonë. Po ashtu, fitoret e republikanëve në vitet 1994 dhe 2010 u interpretuan si shenja të fundit të presidencave të Bill Clintonit dhe Barack Obamës, por të dy u rizgjodhën dy vjet më pas.

Lynne Vavrek, profesoreshë e politikës amerikane dhe politikave publike në Universitetin e Kalifornisë në Los Anxhelos (UCLA), vlerësoi se faktori më i rëndësishëm në zgjedhje ishte çmimi jashtëzakonisht i lartë i benzinës. Për këtë arsye, sipas saj, rezultati nuk dëshmon domosdoshmërisht se karakteri politik i vendit ka ndryshuar rrënjësisht.

“Kjo nuk do të thotë se koalicioni MAGA po shembet. A do të thotë kjo se Donald Trump ka humbur disi shkëlqimin e tij? Po. Që njerëzit janë më pak të magjepsur prej tij? Mendoj se përgjigjja është po”, tha ajo.

Vavrek shtoi se kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se republikanët do të braktisin politikat e bazuara në identitet, për çështje si imigracioni dhe diversiteti, të cilat kanë përcaktuar partinë nën drejtimin e Trumpit.

Sfida e radhës për demokratët

Ndërkohë, demokratët përballen me debatin se si ta interpretojnë fitoren. Kundërshtimi ndaj Trumpit ishte boshti kryesor i identitetit të tyre politik gjatë këtij viti dhe, sipas analizës, rezultoi i mjaftueshëm për të siguruar suksesin elektoral.

Megjithatë, brenda partisë pritet të ketë interpretime të ndryshme për arsyet e fitores. Progresistët mund të argumentojnë se suksesi erdhi nga ndikimi i krahut të majtë, ndërsa të moderuarit do të theksojnë mbështetjen e republikanëve të pakënaqur në shtete si Teksasi dhe Kansasi.

“Lajmi më i madh është se republikanët jo-MAGA janë larguar nga Partia Republikane”, tha Rahm Emanuel, ish-kryebashkiak i Çikagos dhe ish-ambasador i SHBA-së, i cili po shqyrton mundësinë e kandidimit për president.

Sipas tij, pyetja kryesore është nëse demokratët do ta trajtojnë fitoren si një sukses të përkohshëm apo do ta shndërrojnë atë në ndryshime më të thella politike. “Ajo që bëjmë në vitin 2027 do të përcaktojë përgjigjen”, u shpreh Emanuel.