Skepticizëm në Bruksel për të ardhmen e Ukrainës: Anëtarësimi i saj në BE në vitin 2027 është jorealist

Propozimi i SHBA-së që Ukraina të anëtarësohet në BE në vitin 2027 është pritur me skepticizëm të thellë në Bruksel.

Evropianët kërkojnë të mos nxitohet me një proces kompleks me pasoja të mëdha në shumë fusha, nga sundimi i ligjit te bujqësia.

“Në vitin 2027? Kjo është pasnesër!” ishte reagimi i parë i një zyrtari të Komisionit Evropian.

Ky afat është përfshirë në planin e paqes të SHBA-së për t’i dhënë fund luftës midis Ukrainës dhe Rusisë, sipas zyrtarëve të lartë. Por konsiderohet jorealist nga shumë zyrtarë evropianë: më optimistët prej tyre deri më tani vlerësuan se pranimi mund të ndodhë në vitin 2030.

Vetoja e Orbán

“Është e sigurt që amerikanët do të vendosin për ne…”, tha me shaka një diplomat evropian, duke iu referuar pranimit të Ukrainës në janar 2027.

Procesi i pranimit, i cili filloi menjëherë pas pushtimit rus, ka qenë në një ngërç prej muajsh. Arsyeja? Procesi i gjatë dhe i ndërlikuar kërkon unanimitet të 27 shteteve anëtare në çdo fazë. Por kryeministri hungarez Viktor Orban ka vendosur ta ngrijë atë de facto, duke përdorur të drejtën e tij të vetos. Udhëheqësi populist konservator, i cili kultivon marrëdhënie të ngushta me Presidentin rus Vladimir Putin, argumenton se pranimi i Ukrainës në BE do ta “shkatërronte” Unionin.

Pa “dritën jeshile” të Budapestit, asnjë përparim nuk është i mundur.

Një proces i mundshëm shumë i shpejtë për pranimin e Ukrainës (negociatat filluan zyrtarisht në qershor 2024) ngre pyetje shumë specifike dhe veçanërisht komplekse. Si do të integrohet një gjigant bujqësor si Ukraina pa destabilizuar plotësisht tregun e vetëm evropian? Sidomos në një kohë kur fermerët francezë, gjermanë dhe polakë të drithërave shpesh e akuzojnë Kievin për konkurrencë të padrejtë për shkak të çmimeve me të cilat promovon produktet e tij.

Si do të sigurohet që Ukraina, duke qenë në gjendje lufte, do të arrijë të reformojë institucionet e saj për t’u përputhur me kriteret e rrepta evropiane në lidhje me sundimin e ligjit?

“Si mund të përgatitet Ukraina? Ajo as nuk ka kufij”, komentoi një diplomat evropian, duke iu referuar territoreve ukrainase të cilat Moska i ka aneksuar.

Në kontekstin aktual, pranimi i Ukrainës në janar 2027 është “krejtësisht jorealist”. I gjithë procesi do të duhej “të përmbysej plotësisht” dhe i gjithë procesi të riformësohej.

Megjithatë, lind pyetja nëse kjo “metodë e re” do të zbatohet edhe për vendet e Ballkanit (Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Serbia dhe Kosova) që kanë pritur me vite, pa asnjë perspektivë për pranim të menjëhershëm.

Rekordi për pranimin më të shpejtë në BE i përket Finlandës: u deshën më pak se 3 vjet pas paraqitjes së aplikimit të saj zyrtar. Turqia, nga ana tjetër, ka qenë kandidate zyrtare për rreth 30 vjet, por procesi është ngrirë plotësisht.