Takimi Merz-Trump në Shtëpinë e Bardhë, Lindja e Mesme, Ukraina dhe tarifat tregtare sfidojnë boshtin Berlin-Uashington

Ajo që ishte planifikuar si një vizitë rutinë për të konsoliduar marrëdhëniet transatlantike, është shndërruar papritur në një mision kritik diplomatik. Kancelari gjerman Friedrich Merz mbërrin në Uashington për t’u takuar me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, në një moment kur rendi botëror po përballet me goditje të njëpasnjëshme, nga përshkallëzimi i paprecedentë në Lindjen e Mesme, te lufta e zgjatur në Ukrainë dhe rreziku i një lufte të re tregtare.

Agjenda e Kancelarit Merz është përmbysur nga zhvillimet e ditëve të fundit, pas sulmeve të koordinuara të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, duke e detyruar diplomacinë gjermane të rishqyrtojë pozicionin e saj në skenën globale.

Një ndryshim historik drejt pragmatizmit në Lindjen e Mesme

Qëndrimi i Berlinit ndaj krizës iraniane ka shënuar një pikë kthese. Të dielën, Kancelari Merz dënoi ashpër sulmet e mëparshme të Iranit ndaj shteteve të Gjirit, bazave amerikane dhe Izraelit, duke rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur për aleatët.

Megjithatë, ai pranoi hapur dilemën e Gjermanisë: megjithëse sulmet izraelite dhe amerikane ndaj Teheranit nuk mbulohen gjerësisht nga e drejta ndërkombëtare, qeveria gjermane ndan “lehtësimin e shumë iranianëve që ky regjim i mullahëve tani po i vjen fundi”. Duke theksuar dekadat e dështuara të diplomacisë për të ndalur programin bërthamor të Teheranit, Merz theksoi se nuk është koha për t’u dhënë “leksione aleatëve”, një qëndrim që nga analistët e huaj po shihet si një zhvendosje historike e Berlinit nga korniza strikte e të drejtës ndërkombëtare drejt një pragmatizmi të sigurisë.

Nga ana tjetër, Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, ka vendosur një vijë të kuqe për përfshirjen ushtarake të vendit të tij. Ai sqaroi se Gjermania nuk do të marrë pjesë në sulme të mëtejshme sulmuese, por forcat e saj të stacionuara në Jordani dhe Irak janë në gatishmëri të plotë për të marrë “masa mbrojtëse ushtarake” nëse sulmohen.

E ardhmja e Evropës dhe negocimi i paqes në Ukrainë

Përtej Lindjes së Mesme, sfida më e madhe e Merz në Zyrën Ovale do të jetë të sigurojë që Evropa të mos mbetet një spektatore në përcaktimin e fatit të saj. Me luftën në Ukrainë që ka hyrë në vitin e saj të katërt dhe me sinjalet e Kievit se mund të duhen bërë lëshime të përkohshme territoriale për t’i dhënë fund gjakderdhjes, frika në Berlin është se e ardhmja e sigurisë evropiane mund të negociohet mbi kokat e evropianëve. Kancelari pritet t’i kërkojë Presidentit Trump një koordinim të ngushtë transatlantik për çdo përpjekje për paqe me Moskën, megjithëse gjetja e gjuhës së përbashkët me administratën Trump mbetet e vështirë.

Fronti i bashkuar evropian përballë tarifave të reja

Në tryezën e bisedimeve do të ketë një hapësirë të rëndësishme edhe ekonomia. Marrëdhëniet tregtare BE-SHBA mbeten të brishta. Megjithëse Gjykata Supreme në SHBA kohët e fundit rrëzoi aspekte kyçe të politikës tarifore të Trump, duke i dhënë një frymëmarrje eksporteve evropiane, kërcënimi nuk ka kaluar. Shtëpia e Bardhë po shqyrton mekanizma të rinj ligjorë për të vendosur tarifa nga 10% deri në 15%.

Delegacioni gjerman, sipas zëdhënësit të qeverisë Stefan Kornelius, synon të përdorë këtë vizitë për të paraqitur një qëndrim të koordinuar të Bashkimit Evropian, duke shpresuar të shmangë një luftë të dëmshme tregtare.

Përvojat e fundit kanë treguar se Evropa po mëson të përballet me qasjen e drejtpërdrejtë të Trump. Bllokimi i unifikuar që fuqitë evropiane i bënë ringjalljes së idesë së Presidentit amerikan në fillim të vitit 2026 për të blerë Grenlandën, tregoi se një qëndrim i vendosur dhe i përbashkët mund të japë rezultate konkrete në marrëdhëniet me administratën e tij. Tani, Merz duhet të testojë nëse kjo vendosmëri mund të zbatohet me sukses edhe në krizat e nxehta të sigurisë dhe ekonomisë botërore.

/rtsh.al/